ik vroeg mijn oma of ze stemt voor de jongere generatie

We spraken over haar kijk op de Tweede Kamerverkiezingen, het belang van stemmen, en de gevolgen voor de generaties na haar.

door Robin Alper
|
10 maart 2017, 10:55am

Volg elke dag Kiezen met VICE en mis niks

Op woensdag 15 maart trekt Nederland hopelijk massaal naar het stembureau voor de Tweede Kamerverkiezingen. Hoewel de politiek voor veel jongeren de afgelopen jaren vooral een suf en oubollig imago had, hebben recente ontwikkelingen laten zien dat het er wel degelijk toe doet - ook voor onze generatie. Wij zijn immers degenen die nog het langst met de gevolgen van de huidige verkiezingen en onze eigen stemmen zullen zitten.
Om deze reden besloten we in gesprek te gaan met een aantal grootouders. Zijn zij van plan voor de toekomst, hun kleinkind, te gaan stemmen? Stemmen ze vooral voor zichzelf? Of juist helemaal niet?

Afgelopen weekend sprak ik met mijn oma, Irene. Ze is 72 jaar, en heeft de afgelopen veertig jaar maar één keer gestemd. Dit jaar besloot ze daar verandering in te brengen. Ze voelt de druk die de verkiezingen momenteel met zich meebrengen. Zo hevig zelfs, dat ze na afloop van ons gesprek een bloedneus van de spanning (en de bloedverdunners) kreeg.

Bij een kopje thee en een roze gebakje spraken we over vroeger, de angst voor oorlog, generatieverschillen en de toekomst.

Weet je nog wanneer je voor het eerst stemde?
Op mijn 21ste. Ik stemde toen op de PvdA. Dat kon destijds niet anders. Het was dat, de kerk, of de communisten. De jaren daarna heb ik niet altijd gestemd. Ik sloeg het wel eens over omdat er geen stemlokaal in de buurt zat. Vanaf de woonboot in de polder naar het centrum van de stad was mij te ver.
Opa kon op zijn werk stemmen, maar op wie hij stemde heb ik eigenlijk nooit geweten. Alleen de keer dat hij lachend thuiskwam nadat hij op Boer Koekoek [van de Boerenpartij] had gestemd, wist ik het.

We waren er niet heel actief mee bezig, want we wisten toen ook niet meer wie we moesten geloven. De een zei dit, de ander zei dat. En dan had je nog de vakbonden die je overhaalden op bepaalde partijen te stemmen. De partijen beloofden van alles, maar als puntje bij paaltje kwam, hielden ze zich er niet aan. Zo ervaar ik dat nu nog steeds.

Ben je er dit jaar wel bewust mee bezig?
Ik heb nooit politieke debatten gevolgd, maar nu wel. Misschien heb ik nog maar tien jaar te gaan, of minder, dus ik wil nu wel weten wat er leeft.

Waarom vind je het belangrijk om dit jaar wel te gaan stemmen?
Om mijn stem niet verloren te laten gaan. Ik zie mensen als Wilders en denk in mijn achterhoofd: het zal toch niet weer gebeuren? Ik ben vlak na de oorlog geboren, mijn ouders hebben het meegemaakt. Dat mag niet nog een keer gebeuren. Maar als iedereen zegt: ik ga niet stemmen, want Wilders wint toch wel, dan heeft hij al gewonnen.

Daarom stem ik op de Partij voor de Dieren. Naar mijn idee staat dat lijnrecht tegenover de PVV, en het is het meest humane dat in me opkomt. Of ze winnen en hun plannen kunnen uitvoeren is nog maar de vraag, maar mijn stem gaat in ieder geval niet verloren. Op Henk Krol (50PLUS) stem ik al helemaal niet. Hij vult alleen zijn eigen zakken, denk ik.

Er zijn in het Westen steeds meer extreem-rechtse geluiden te horen. Is de angst voor een nieuwe wereldoorlog de belangrijkste motivatie voor jou om nu te stemmen?
Ja. Ik weet wel zeker dat die komt. Ik ben er niet bang voor, want ik denk niet dat ik het mee zal maken. Het zal dan ook gauw voorbij zijn, want ze gooien elkaar in één keer plat. Je hoeft geen schuilkelders te bouwen, dat gaat niet helpen. Zeker in dat kleine landje van ons kunnen we er niks tegen doen.

Zou je in het verzet gaan, als er nu een oorlog zou uitbreken?
Zeker. De verafgoding van een autoritaire leider, de Führer, dat zie ik bij Wilders, Trump en Le Pen ook. Daar moet je tegen in opstand komen.

Houd je bij het stemmen rekening met wat de gevolgen van deze verkiezingen voor mijn generatie zullen zijn?
Ja, ik doe het voor jullie. Als ik nu weer niet ga stemmen, steun ik in principe gewoon de grootste partij. Achteraf kan ik dan niet zeggen dat ik mijn best heb gedaan om die blonde gek tegen te houden. Ik heb zelfs mijn vriendinnen overtuigd om te gaan stemmen, en gezegd dat ze voor de PvdD moeten gaan.

Veel bejaarden stemmen voor zaken die ze misschien niet meer mee zullen maken. De discussie daarover laaide op nadat veel ouderen in het VK voor de brexit stemden. Vind je dat mensen van jouw leeftijd nog wel stemrecht zouden mogen hebben?
Zeker wel. Het is juist goed dat, als ze nog een beetje helder kunnen nadenken, ze dat nu eindelijk gaan doen. Het is natuurlijk wel zo dat als mijn verstand op nul komt te staan, ik niet meer ga stemmen. Nu verdiep ik me erin en ben ik bezig met hoe jij erover denkt. Als dat me niet meer interesseert, hoef ik niet meer te gaan stemmen. In dat geval zadel ik jou namelijk op met problemen waar ik het, als ik er nog helder over na kon denken, helemaal niet mee eens was geweest. Als het zo ver is, machtig ik jou. Dan mag jij voor mij stemmen.

Je stemt dit jaar op Thieme, een vrouw. Vind je het belangrijk dat er meer diversiteit in de Kamer komt?
Dat Thieme een vrouw is, speelde niet echt een rol bij mijn keuze. Er moeten natuurlijk wel meer vrouwen in de Kamer komen. Maar wat ik vooral belangrijk vind, is meer kleur. Dan krijgt iedereen eindelijk echt de kans om hun stem te laten horen.

Zou je dan niet beter op een partij als Artikel 1 kunnen stemmen?
Ik ben bang dat teveel mensen Sylvana Simons nog zien als een showgirl. Mensen zien alleen dat, en begrijpen niet wat ze in de politiek wil doen.

Ik denk dat dat juist goed is. Er zijn maar weinig politici zo eerlijk over hun verleden. Simons vertelt openlijk over uitgaan, terwijl de meeste lijsttrekkers dit allemaal ontkennen. Zeker als het op het gebruik van drank en drugs aankomt.
Nederland vergrijst. Denk daar eens over na. Voor de meeste ouderen zou het helemaal klaar zijn als ze Rutte of Pechtold met een blow in hun handen zien. Dan wordt daar niet meer op gestemd.
Het is ook een verschil in opvoeding. Als jouw moeder met een blow op zou thuiskomen, zouden we wel boos zijn, maar je opa zou wel als grapje zeggen: ben je er lekker ziek van geworden? Mijn ouders waren uit hun dak gegaan. Ik had ook nooit om drie uur 's nachts thuis hoeven te komen. Och Jezus, dat zou een schandaal zijn geweest. Het is gewoon een generatieverschil.

Als je nu zelf de politiek in zou gaan, wat zou je dan veranderen?
Het belangrijkste is het verbeteren van het onderwijs. Maar ook het afschaffen van het leenstelsel en het verbeteren van de zorg staan hoog op mijn lijstje. Onze grootouders hebben ervoor gezorgd dat het onderwijs en de zorg verbeterd werden, maar dat wordt nu allemaal in de pan gehakt. Ik zou ook meteen het koningshuis aan banden leggen. Dan zou ik zeggen: "Amalia, ben je klaar met school? Ga maar werken".

Was vroeger dan alles beter?
Nee, we klaagden toen ook. Maar je had er geen erg in. Het leek toen nog niet zo belangrijk als nu. 

Credits


Tekst Robin Alper
Beeld Manuel de Jong 

Tagged:
politiek
Verkiezingen
Tweede Kamerverkiezingen
Kiezen met VICE