'knife + heart' is een stijlvolle horrorfilm over queer seks

Vanessa Paradis speelt een bizarre hoofdrol als pornograaf in Yann Gonzalez's fantastische slasherfilm, die tijdens het IFFR te zien zal zijn.

door Adam White
|
21 januari 2019, 11:58am

Een jong stel trekt middenin het bos elkaar de kleren van het lijf. Niet wetende dat ze worden begluurd door een oudere man, gekleed in zwart leer, die zijn lippen aflikt bij de aanblik van zoveel passie. Als dit klinkt als het begin van een horrorfilm, dan heb je gelijk. Mocht het klinken als het begin van een low-budget pornofilm, dan zou je... ook gelijk kunnen hebben.

De openingsscène van Knife + Heart – een stijlvolle ode aan disco, queer seks en jaren zeventig giallo-films, vanaf vrijdag te zien tijdens het Internationaal Film Festival Rotterdam – vangt de unieke artistieke positie van de film, namelijk op het snijvlak van pornografie en slasher-horror. Genres die hun sterren graag zowel vereren als degraderen, regelmatig dezelfde gezichten laten zien (X-rated iconen zoals Traci Lords, Jenna Jameson en Sasha Gray verschenen allemaal in horrorfilms), terwijl ze een reactie van het publiek proberen uit te lokken. In zowel porno als horror zijn personages minder mens dan archetype, de spanningsopbouw is er om een oerdrang te bevredigen – een ritmische, pijnlijke spanning die zorgvuldig wordt opgebouwd tot een sterk geanticipeerde climax.

"Ik denk dat ik als tiener net zo gefascineerd was door porno als door horror", vertelt regisseur Yann Gonzalez aan i-D. "Ze hebben allebei te maken met overmaat of overtreding. Het waren beelden waar ik niet naar mocht kijken, dus dat werd als tiener natuurlijk mijn enige doel. En vergeet niet dat er toen geen internet was, dus het was een flinke onderneming; van het stelen van pornobladen uit de boekhandel tot het vinden van de verborgen videospeler van mijn ouders. Het was net een speurtocht, aangewakkerd door lef, obsessies en fantasieën. Knife + Heart probeert precies die gevoelens van vroeger weer op te wekken.

In het Parijs van 1979, een tijd van porno-bioscopen, schaamhaar en twinks in kniekousen, speelt Vanessa Paradis de rol van Anne. Schaars gekleed, met Debbie Harry-haar, in een collectie doorschijnende blouses. Anne is roofzuchtig, meedogenloos en begeeft zich op het randje van illegaliteit: van het provoceren van de lokale politie tot het land afstruinen naar doelloze jonge mannen, die ze in het nauw drijft met beloften van seks, geld en roem.

Na in een totale emotionele crisis te zijn beland door haar breuk met de verfijnde Loïs (Kate Moran), die toevallig ook haar films bewerkt, raakt Anne langzaam haar verstand kwijt. Wanneer een seriemoordenaar, gewapend met een mes verborgen in een dildo, haar acteurs begint te vermoorden, begint de crew zich zorgen te maken om Anne’s reactie. In plaats van de productie stil te leggen, begint ze namelijk de misdaden op te nemen in haar werk, door de levensechte porno-slasher Homocidal te maken.

Knife + Heart omarmt twee vormen van entertainment die voor de hand liggende connecties hebben, maar toch is het een dynamiek waar reguliere horrorfilms doorgaans terughoudend over zijn. Brian De Palma, die de regisseur van Knife + Heart Gonzalez zijn "idool" noemt, is een van de weinigen die het eerder probeerde. Met zijn cult-thriller uit 1984, Body Double, die zich afspeelt in de louche wereld van LA's pornoscène, graaft hij in de donkerste hoeken van seksuele obsessie. Maar andere titels in dit specifieke subgenre zijn moeilijker te vinden. Ron Jeremy's One-Eyed Monster, of de grimmige Nicolas Cage-thriller 8 MM zijn schaarse voorbeelden.

Knife + Heart

Het zijn ook films die neigen te fixeren op het idee dat de pornowereld een plaats van onophoudelijke ellende is. We zien bedrijfjes vol verslaafden, getroebleerde figuren en uitbuiting. Knife + Heart neemt een andere houding aan, grotendeels geïnspireerd door de frivoliteit van vroegere Franse homoporno. De dialoog en het acteerwerk in Homocidal wordt net zo belachelijk uitvergroot als de vele ejaculaties op het scherm – die de spuitkracht hebben van een exploderende bus slagroom. Gonzalez merkt op dat Amerikaanse porno dikwijls wordt gedomineerd door woede en degradatie, iets wat moderne Franse pornografen inmiddels zijn gaan imiteren, maar wat hun voorgangers juist express vermeden.

"Franse porno was vroeger super onnozel", zegt hij. "De meeste films werden overheerst door gekke voice-overs. Ik wilde de dwaasheid van die films vertalen. Er zaten enkele pareltjes tussen en sommige waren heel mooi, maar dat waren uitzonderingen. De meeste waren niet gemaakt voor de schoonheid of de kunst, maar puur voor het aftrekken. Het kon ze niet schelen leek wel. Ze schoten een film in één middag en twee weken later werd-ie uitgebracht in pornoscioscopen. Alles werd zo razendsnel in elkaar gezet, waardoor de films nu heel vermakelijk zijn om naar te kijken.”

Knife + Heart

Diezelfde geest wordt weerspiegeld in de cast van de film: een divers ensemble van pornosterren, artiesten, fluffers en dragqueens. Een cast van personages die weergeeft hoe vaak zowel horrorfilms als pornografie worden gedomineerd door culturele outsiders, individuen die vaak over het hoofd worden gezien in de filmwereld.

De utopische, seksueel onbevangen vreugde van veel van Knife + Heart's personages was opzettelijk, aldus Gonzalez. Een afspiegeling van een tijdperk van seksuele vrijheid, dat tragisch werd afgebroken door de aids-crisis, die Parijs een jaar na de gebeurtenissen in de film zou treffen.

"Ik wilde dat queerness op een vredige en natuurlijke manier werd afgebeeld," zegt Gonzalez. "Het was niet iets waar ik een hetero-publiek mee wilde choqueren. Integendeel, ik wil hen juist uitnodigen om deel uit te maken van dit territorium, van dit queer toevluchtsoord. Het is geen volmaakte plek, omdat het tegelijkertijd ook grillig is, maar het beste compliment wat ik van het publiek kan krijgen is dat mensen in mijn film zouden willen leven. Voor mij zijn dat de films waar ik het meest van houd.

Knife + Heart

Hij vervolgt: "Toen ik een tiener was wilde ik in de film Nowhere van Gregg Araki wonen. Ik was 20 jaar toen deze werd uitgebracht en ik heb hem misschien zeven of acht keer in de bioscoop gezien. Ik was zo geobsedeerd door die film. Dus als ik nu een film maak, wil ik een wereld creëren die begeerlijk is. Dat is wat ik probeerde te doen met mijn vreemde personages. Ik wilde dat ze lief, vol leven en uitnodigend zouden zijn.”

Knife + Heart bouwt op tot een climax die past bij horror: er is een vrouw in gevaar, een gemaskerde moordenaar start de achtervolging en last-minute verandert alles. De scène speelt zich af in een pornotheater, de hoofdrolspeelster sprint verschrikt door de gangpaden, omringd door mannen die bijna klaarkomen. Het zou een schokkende nevenschikking moeten zijn, een onverwachte samensmelting van twee totaal verschillende werelden. Maar met de mannen op de achtergrond, het blootleggen van onze basisinstincten, en de schokkende aanwezigheid van lichaamsvloeistoffen, is het moeilijk om te zien waar de seks eindigt en de dood begint.

'Knife + Heart gaat vrijdag 25 januari in première tijdens IFFR. Kijk hier voor alle draaidagen en tickets.