deze fotograaf legt al 40 jaar de amerikaanse queer- en transgemeenschap vast

In de foto's van Mariette Pathy Allen zie je genderexpressie in alle vormen en maten terugkomen.

door Nadja Sayej
|
25 oktober 2019, 10:17am

De New Yorkse fotograaf Mariette Pathy Allen legt al meer dan 40 jaar de trans gemeenschap in heel Amerika vast. Op haar tentoonstelling Rites of Passage, 1978 - 2006, in het Museum of Sex in New York, zijn nu ruim honderd van haar foto’s te zien, waarmee ze “het spectrum aan genderexpressies” heeft vastgelegd. Ze laten zien hoe queer- en trans personen samenkwamen op plekken waar ze veilig waren, en streden voor een toekomst met meer gelijkheid.

De levenslange serie begon toen Allen in 1978 naar New Orleans ging voor Mardi Gras, en een groep vrouwen fotografeerde die ze in het hotel had ontmoet. De decennia hierna fotografeerde ze niet alleen openhartige beelden van mooie en goed geklede mensen, maar ook van hun activisme en demonstraties.

Allen heeft veel tijd binnen de gemeenschap doorgebracht, wat ervoor zorgde dat ze op veel plekken welkom was, zoals bij dragqueens die make-up opdeden bij een ball in het Harlem van de jaren tachtig. Ze legde vast hoe verbonden ze zich met deze mensen voelde, en legde een aantal van hen vast in haar fotoboek Transformations: Crossdressers and Those Who Love Them uit 1989. Dat was een baanbrekend werk, in een tijd waarin de trans gemeenschap erg onbegrepen was. Allen, die nu 79 is, sprak met i-D over haar vriendin Toby, demonstraties in de jaren negentig en de terugslag in het Trump-tijdperk.

i-D: Waarom ben je de trans gemeenschap gaan fotograferen?
Mariette Pathy Allen: Ik had geluk, want toen ik in 1978 in New Orleans was zat ik in hetzelfde hotel als een groep crossdressers. Toen ik de laatste dag wilde ontbijten, en ik in de ontbijtzaal kwam met mijn cameraspullen bij me, zag ik daar tien mensen zitten. Een van hen vroeg of ik met ze wilde mee-eten, dus dat deed ik. Daarna liepen ze allemaal naar het zwembad in de tuin, en maakten ze foto’s van elkaar. Dan kan ik dan ook wel doen, dacht ik. Toen ik mijn camera pakte keken ze allemaal in een andere richting, behalve één vrouw die me recht in de ogen aankeek. Ik kreeg ineens het gevoel dat ik niet naar een man of een vrouw aan het kijken was, maar naar de essentie van de mens. Ik keek naar een ziel.

1571679373809-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_001
Mariette Pathy Allen, Kay, ex Green Beret, 1983. Eigendom van kunstenaar.

En toen?
Ik dacht: ik mag haar niet kwijtraken. Deze mensen bleken vlak bij me te wonen in New York. Ik raakte bevriend en ze namen me overal mee naartoe, bijvoorbeeld naar een bijeenkomst van de trans gemeenschap, die ik zo nog beter leerde te begrijpen. Ik kwam bij dit soort bijeenkomsten door het hele land en bleef ook bij de mensen slapen, waardoor ik ze ook veel in hun eigen huis heb vast kunnen leggen.

Hoe moeilijk was het leven van de trans gemeenschap in de jaren negentig, toen je ze begon vast te leggen?
Zwaar, want ze moesten verborgen houden wie ze echt waren. Ze zaten vol schuld- en angstgevoelens. Veel van hen hadden het idee dat ze de enige ter wereld waren die zulke behoeften had. Crossdressers hadden het het zwaarst. Als je ‘transgender’ zei, was het iemand die in het verkeerde lichaam was geboren, maar ‘crossdresser’ zei helemaal niemand wat. Ze moesten zichzelf constant verantwoorden en werden behandeld als freaks en perverselingen. Ik zag het als mijn taak om te laten zien hoe liefdevol ze juist zijn. Dat leidde tot mijn eerste boek.

1571679397092-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_006
Mariette Pathy Allen, zondagochtend tijdens een dragball, 1984. Met dank aan de kunstenaar.

Heb je ook mensen vastgelegd met wie je bevriend bent geraakt?
Toby was een schitterende vrouw die ik goed heb leren kennen. Hier laat ik een foto zien waarop ze op de grond ligt na een lange dag vol shoots. Bij een andere kijkt ze in de spiegel. Ze was een performer die voor Ethyl Eichelberger het podium opkwam, de beroemde dragqueen. En een kunstenaar, die de covers van dragtijdschriften ontwierp. Ze werkte ook in de Mardi Gras Boutique in Greenwich Village van Lee Brewster, de oprichter van het Queens Liberation Front, die in de jaren zeventig en tachtig het tijdschrift Drag uitgaf.

Je hebt ook foto’s in de tentoonstelling opgenomen van transgender stelletjes met hun kinderen. Waarom?
Omdat ik vind dat dat genormaliseerd moet worden. Trans personen leiden ook gewoon hun leven en krijgen kinderen – ik wilde ze laten zien in hun alledaagse leven, en ervoor zorgen dat ze niet als freaks worden gezien.

1571679409342-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_004
Mariette Pathy Allen, ‘Brandon Teena should have been here’, Gay Pride Parade, 1993. Met dank aan Mariette Pathy Allen.

Los van de portretten zijn er ook foto’s van de demonstraties. Hoe was het om die te schieten?
Ik fotografeerde iedere demonstratie die ik maar kon. Bijvoorbeeld omdat er zwarte en Latijns-Amerikaanse vrouwen – die vaak sekswerker waren – vermoord werden en niemand erom gaf. Een was voor Brandon Teena, een trans man die in 1993 vermoord werd – de film Boys Don’t Cry is op zijn leven gebaseerd). Transgender personen zouden geestesziek zijn. Het begon in de jaren negentig, maar vindt nu nog steeds plaats. Deze tijd is zelfs gewelddadiger voor trans mensen.

Hoe moet het nu verder met de trans gemeenschap?
Onder Obama ging het nog vrij goed, maar nu hebben we een terugslag. Als deze politieke terreur zou verdwijnen en we weer een normale regering zouden krijgen, zal het nog steeds tijd kosten om de schade te herstellen. Dat duurt wel even. Ik neem aan en hoop dat we verder zullen gaan op de weg die onder Obama was ingeslagen. Ik droom ervan dat de situatie na 2020 beter zal zijn en we de draad als samenleving weer op kunnen pakken.

Mariette Pathy Allen: Rites of Passage, 1978-2006 is tot 20 januari 2020 te zien in het Museum of Sex in New York.

1571679420259-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_008
Mariette Pathy Allen, Kim, Chloe en Eva, 1997. Met dank aan Mariette Pathy Allen.
1571679444328-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_018
Mariette Pathy Allen, Partners, 1995. Met dank aan Mariette Pathy Allen.
1571679458848-Mariette_Pathy_Allen_Rites_of_Passage_Museum_of_Sex_028
Foto van Mariette Pathy Allen bij een bijeenkomst in 1991. Met dank aan Mariette Pathy Allen.
Tagged:
transgender
lhbt+
Mariette Pathy Allen