deathdrops en butchqueens: de nederlandse voguescene is fantastisch

We spraken de Nederlandse vogueheld Amber Vineyard en haar mentor Lasseindra Ninja.

door Steve van Velzen
|
20 juli 2015, 1:25pm

Een groep jonge mensen heeft zich om een catwalk in een bar in Rotterdam verzameld. Het is warm, klam en het publiek gilt naar een prachtige dragqueen die met haar geweldige, lange benen de catwalk beklimt. Op de maat van de muziek loopt ze richting de jury terwijl ze haar armen in sierlijke hoeken om haar gezicht vouwt. Plotseling valt ze precies op de beat achterover op haar achterhoofd: ze doet een deathdrop. Het publiek wordt wild en schreeuwt het uit van plezier. i-D dompelde zich voor een avond onder in de Nederlandse voguing-scene, en wat blijkt: voguing staat in ons kleine landje misschien nog in de kinderschoenen, maar wat zijn deze mensen godsgruwelijk tof.

Het begon allemaal in de jaren tachtig op de straten van Harlem, waar arme, Afro-Amerikaanse homoseksuelen hun moeilijke leven ontvluchtten op 'Balls'. Op deze Balls kropen de jonge LGBT's in de huid van iemand die ze in het echte leven niet konden zijn: supermodellen, macho mannen of idolen waar de hele gemeenschap naar opkeek. Madonna, Malcolm McLaren en de documentaire Paris Is Burning brachten de dansstijl vervolgens naar het grote publiek, en inmiddels is voguing mede dankzij FKA Twigs bezig aan een tweede opmars.

i-D sprak Amber Vineyard, oprichter en 'moeder' van het eerste voguinggezelschap van Nederland: The House of Vineyard. Nog geen vijf minuten in het interview komt ook Lasseindra Ninja, moeder van de voguingscene in Parijs zich met het interview bemoeien. Wij spraken deze twee gepassioneerde voguehelden over de geschiedenis van voguing, waarom het zo belangrijk is om voguing naar Nederland te halen en natuurlijk over de voguingskills van FKA Twigs.

2a.jpg

Voor mensen die het nog niet weten: wat is voguing?
Amber: Voguing is een gestileerde dansvorm die populair werd in de jaren tachtig. Het is ontstaan in de gayscene in New York. Bij voguing poseer je als het ware op de beat van de muziek. In het kort gaat vogue over poseren, mode en tijdschriften. Rondom voguing is de ballroomscene met hun beroemde Balls ontstaan. Tijdens deze Balls kan je meedoen aan verschillende categorieën. Je hebt bijvoorbeeld een categorie waarbij je zo fierce mogelijk over de catwalk loopt, maar ook een categorie waarbij je zoveel mogelijk sexappeal moet uitstralen en zelfs een categorie waarbij je zo knap mogelijk moet zijn. Voor iedereen is er dus wel een categorie waar je aan mee kunt doen. Deze Balls werden door arme, Afro-Amerikaanse LGBT's uit Harlem georganiseerd, zodat zij een avondje konden ontsnappen aan de harde buitenwereld. Mensen weten vaak wel wat voguing is vanwege de videoclip van Madonna, maar ze hebben vaak geen flauw idee van de enorme rijke cultuur die om voguing heen is ontstaan.

Waarom zijn Afro-Amerikaanse LGBT's begonnen met deze ballroomscene?
Lasseindra: Voor de ballroomscene ontstond, deden zwarte dragqueens mee aan dragwedstrijden die door blanke dragqueens waren opgericht. De zwarte deelnemers wonnen nooit, omdat ze niet blank waren. Ze hadden een heel ander schoonheidsideaal. Daarom besloten ze hun eigen feestjes te organiseren, met de legendarische Amerikaanse dragqueen Crystal LaBeija als pionier. Uit financiële overwegingen voegde ze ook andere categorieën toe aan haar events. Door meer categorieën toe te voegen, kwam er ook meer publiek opdagen. Het organiseren van zo'n Ball is namelijk niet goedkoop. Maar het is dus allemaal gebaseerd op het zwarte schoonheidsideaal: billen, heupen en tieten. Wij houden van een beetje vlees.

Hoe kwam je met voguing in aanraking, Amber?
Amber: Voguing werd in Europa op een erg heteroseksuele manier geïntroduceerd. Op de Europese danswedstrijden in Europa werden voornamelijk 'masculiene' dansvormen gedanst, zoals popping en hiphop. Op een gegeven moment werd ook voguing op deze wedstrijden geïntroduceerd, waar ik op dat moment nog als wacker aanwezig was - wacking is een dans die lijkt op voguing. Ik ontmoette Lasseindra op deze events, waar ze de eerste butchqueen was die in drag meedeed. Wat er vervolgens gebeurde was heel vervelend: iedereen moest om haar lachen. Lasseindra wilde er zelfs mee stoppen. En dat terwijl zij eigenlijk de enige was die trouw bleef aan de originele vorm van voguing. Ze werd uitgescholden voor "flikker". Dit gebeurde nota bene in 2008!

14.jpg

Het voelt alsof deze dansvorm heel competitief is.
Lasseindra: Ja, klopt. Dat komt omdat het is ontstaan in de Amerikaanse gevangenissen. Binnen de gevangenismuren had iedereen zijn eigen gemeenschap: zwarte mensen, blanke mensen en latino's gingen bijna nooit met elkaar om. De zwarte homogemeenschap in de gevangenissen hielden poseerwedstrijden met elkaar. Ze kregen tijdschriften om te masturberen, maar de homo's gebruikten deze tijdschriften om de poses die de modellen in de tijdschriften aannamen, te kopiëren. De mensen die dit in de gevangenis deden, namen het vervolgens mee naar de straten van Harlem.
Amber: Bij urban-dansvormen battle je tegen elkaar terwijl de ander wacht. In de ballroomscene battle je tegelijkertijd tegen elkaar. Je hebt één catwalk. Een jury bepaalt of je überhaupt mag battelen. Daarna dansen twee mensen tegelijkertijd op de catwalk tegen elkaar. De jury oordeelt op basis van welke danser het meest de aandacht kan trekken.

Wat is het belangrijkste aspect dat je met je mee naar Europa hebt genomen, Lasseindra?
Lasseindra: De commentator. Zonder commentator is er geen juice in the house, geen energie. Bij urban-dansvormen heb je altijd een host, maar bij voguing heb je een commentator. Dat is de persoon die de dansers en het publiek energie geeft. Het is het doel van de commentator om de ruimte op te zwepen. Daarom hoor je ook al die spreekkoren tijdens Balls.

Waarom wilde je voguing zo graag naar Nederland halen, Amber?
Amber: Nederlanders zijn vaak bang om te laten zien wat ze voelen. Als je hier naar een concert gaat, zie je iedereen om zich heen kijken of anderen ook wel klappen. Zelfs als ze een show dope vinden zijn ze nog bang om hun enthousiasme te laten merken. De ballroomscene is het tegenovergestelde hiervan. Het gaat om trots zijn op wie je bent, wat je voelt en wat je denkt. Het is een vrijplaats voor iedereen die graag een ster wil zijn.

11.jpg

Waarom heb je The House of Vineyard opgezet?
Amber: Het begon met de Rotterdamse jazzclub Bird. De eigenaar had de documentaireParis is Burning gezien en was geïnspireerd geraakt. Iemand tipte de eigenaar dat ik hier lesgaf, en toen is hij naar me toe gekomen om te vragen of ik iets dergelijks voor hem kon organiseren. Ik zei: "Ik ga voguers regelen voor op je event." Hij vroeg vervolgens: "Zullen we het House of Vineyard noemen?" Ik zou nooit iets naar mezelf vernoemen, maar hij vond dat het tof klonk. Hij belde later nog een keer op: "Kunnen we niet een Ball organiseren, net als in die documentaire?" Prima, maar het moest wel fierce worden, ik ben een perfectionist. Toen heb ik Lasseindra gebeld, want hij kent de scene als geen ander.

Wie zijn de kinderen van House of Vineyard?
Amber: Nou, dat had in het begin nog heel wat voeten in de aarde. Ik wilde eigenlijk helemaal geen écht House oprichten, want er komt altijd zoveel drama bij kijken. Ik wil gewoon met iedereen door één deur kunnen. Ik hou van iedereen. Ik wil geen drama met andere Houses. Maar aan het einde van het project noemden al mijn studenten me ineens hun moeder en ze wilden heel graag deel uitmaken van The House of Vineyard. Dat vond ik schattig. Toen zei Lasseindra: "Je moet een House oprichten. Nederland heeft een eigen House nodig." Het voelde gek, maar zo is het gelopen.

Zie je dat de voguingscene in Europa door jullie initiatieven groeit?
Lasseindra: De mensen die voor het eerst in Rotterdam liepen, zijn nu de voguingsterren van Europa. Barbie Vineyard bijvoorbeeld. Als mensen Barbie zien op onze events, schreeuwt iedereen haar naam. Het is crazy. Onze kinderen groeien zo snel. Eén van mijn eigen dochters, Inxi, wist in het begin niets van voguing. Ik heb haar onder mijn vleugels genomen en nu is ze een grote ster. Bij een grote voguingwedstrijd in Zweden hebben we tegen elkaar gedanst en het filmpje van die wedstrijd ging viral.

Wat heeft The House of Vineyard betekend voor de voguingscene?
Amber: Mijn doel was om voguing terug te brengen naar de kunstvorm die het oorspronkelijk was. Elk Ball heeft een thema. Afgelopen vrijdag hebben wij The Ball Beyond the Rainbow georganiseerd. Het overkoepelende thema was dus Rainbow. Iedereen die meedoet aan de Ball moet zich aan dit thema houden. Elke categorie heeft weer een ander subthema. De categorie Sex Siren heeft het subthema My Little Pony. De categorie Old Way moet zich aan het subthema Power Ranger houden. Mijn doel is om mensen te stimuleren om op verschillende niveaus creatief te zijn. Ik wil graag een droom creëren op de catwalk. Daar staat the House of Vineyard om bekend. Je kan hier alles zijn wat je wil zijn. Je geeft bij mij duizend procent, of je kan wegblijven.

Zijn die zelfgemaakte outfits ook een traditie uit de ballroomscene?
Lasseindra: Ja, de Balls zijn een broedplaats voor creativiteit. Het is de bedoeling dat je je eigen outfit maakt. Mensen hadden vroeger helemaal geen geld om dingen te kopen. Het was een onderdeel van de fantasie. De droom was om in Dior en Yves Saint Laurent rond te kunnen lopen, dus je moest het zelf namaken en het vervolgens op de catwalk te verkopen alsof het de real deal is. Het gaat om trots zijn. Daarom maken we nog steeds alles zelf.

12.jpg

Gaat FKA Twigs voguing opnieuw op de kaart zetten, zoals Madonna en Malcolm McLaren dat twee decennia geleden deden?
Lasseindra: Hell no! Ze komt langs en pikt wat elementen uit voguing, maar ze geeft niets terug aan de voguinggemeenschap. Ze is cool en ik heb geen hekel aan haar, maar ze komt gewoon niet uit de scene. Voguing is mijn werk.

Amber: Klopt, maar ik heb ook veel artiesten gezien die voguing nadoen. FKA Twigs heeft in ieder geval nog mensen gevraagd die uit de voguinggemeenschap komen. Ze had elke professionele danser kunnen vragen om een mopje te komen voguen. Maar dat heeft ze dus niet gedaan, ze heeft echte voguers gevraagd. Dat getuigt van respect.

Waar moet je op letten als je zelf wilt gaan voguen?
Amber: Alle vormen van voguing hebben een bepaalde techniek die je moet beheersen. Ik ontmoet veel mensen hier in Nederland die zeggen dat ze kunnen voguen, maar het feit dat je homo en zwart bent, betekent niet automatisch dat je een voguer bent. Het is dus belangrijk om voguing te leren van mensen die er verstand van hebben. Iedereen kan een beweging leren, maar je moet wel begrijpen wat elke beweging betekent. Je motivatie achter de bewegingen is ontzettend belangrijk. Door die bepaalde intentie wordt de voguingperformance naar een hoger niveau getild.

Het volgende event van The House of Vineyard is op 30 oktober in Club AIR in Amsterdam. 

Credits


Tekst Steve van Velzen
Fotografie Carlijn Jacobs

Tagged:
LGBT+
VOGUING X
VOGUE
FKA Twigs
Ballroom
Lasseindra Ninja
amber vineyard