waarom america’s next top model zoveel meer is dan alleen een realityshow

Vijftien jaar lang al inspireert Tyra mensen om hun droom te volgenーof dat nou een modellendroom was of niet.

door Amelia Abraham
|
24 mei 2018, 1:12pm

Collage: Georgie Wright

Vijftien jaar geleden was America’s Next Top Model voor het eerst te zien op televisie. Het bevatte alles wat we graag wilden zien (in de jaren nul dan): mooie mensen, B-sterren als juryleden, en felle ruzies achter de schermen. Dit was het jonge, licht ontvlambare nichtje van Big Brother (de modellen zaten tussen de uitdagingen door vast in een huis vol camera’s, zonder telefoons) en later het prototype voor Ru Paul’s Drag Race. Inmiddels zijn we 24 sterke seizoenen verder en kijken we nog steeds reikhalzend uit naar de volgende aflevering.

Genoeg redenen om het vijftienjarige jubileum van de show te gebruiken om wat vragen te beantwoorden. Want waarom is de show zo populair? Wat is haar nalatenschap? En heeft het ons iets anders geleerd naast ‘smizen’?

“Ik was veertien toen ik het voor het eerst keek,” vertelt modefotograaf en i-D collega Thurstan Redding. “Lang voordat ik wist dat ik in de modewereld aan de slag wilde gaan vormde het mijn beeld van hoe deze eruit zou zien ーheel erg kattig, met hele letterlijke fotoshoots. Natuurlijk blijkt dat niet de realiteit, maar ik vond dat eigenlijk wel leuk.”

Wanneer ik hem vraag naar zijn favoriete onderdelen van de show, herinnert hij zich twee dingen: “De makeovers: hoe ze de modellen onnodig radicale looks gaven om maar sappige reality-tv te maken. En Miss Jay. Miss Jay droeg het programma met haar uitbundigheid en ik denk dat haar aanwezigheidーzeker in zo’n massale, mainstream showーeen belangrijke introductie was van een bepaald soort queerheid.”

Voor mij draaide de show vooral om Tyra die (als executive producer, presentator, en mentor) onpartijdige wijsheid kreeg van haar eigen momager, en ons op het puntje van onze stoel hield. Vooral omdat ze steeds iets gemeens zei tegen een model op het moment dat je haar net iets aardiger begon te vinden. Tyra beweert dat haar karakter als presentator nep was: “Ik creëerde een personage en helaas was haar naam ook Tyra,” is het verwarrende statement dat ze de pers gaf, misschien door de kritiek die ze om haar oren kreeg over de show. Voormalige modellen beweren dat ze niet genoeg slaap kregen, een aantal psychologische testen moesten ondergaan, en alleen mochten praten als de camera’s draaiden. Recentelijk deed supermodel Winnie Harlow nog een controversiële uitspraak toen ze zei dat de show niets heeft gedaan voor haar carrière.

Isis King, een deelnemer uit seizoen 11, is het niet eens met Harlow. Ze vindt dat we voor veel dingen van Top Model respect moeten hebben. King had, zoals ze zelf zegt, nooit een model kunnen worden zonder deze show, omdat ze transgender is met een lengte van 1.70. In de periode waarin ze werd gecast was de modeindustrie nog niet zo divers dan nu het geval is. Isis was dakloos en woonde in een opvanghuis. Ze hoorde dat dakloze jongeren konden figureren in seizoen 10, waarin de modellen als dakloze moesten poseren. Toen ik haar vroeg of ze dit een controversieel onderwerp vond, zei ze dat ze persoonlijk niet beledigd was, maar juist dankbaar voor de kans.

Eenmaal op de set trok Isis meteen de aandacht en Miss Jay leerde haar al snel kennen. Ze waarschuwde ieder model om uit te kijken, omdat Isis anders alle aandacht zou krijgen. Ze herinnert zich dat moment nog goed: “Het gaf me meer momentum om verder te gaan met extreme poses.” Ze vroegen haar terug als deelnemer, en “toen nam mijn carrière een vlucht.”

Ze dacht niet aan wat het zou betekenen om de eerste trans-deelnemer te zijn van de show: “Ik was net begonnen met het innemen van hormonen. Ik was er niet om mensen iets te leren, alleen om mijn authentieke zelf te zijn zodat mensen daarom van me gingen houden,” legt ze uit. “Dat was pas na de show, toen ik via MySpace een berichtje kreeg van een jonge jongen die me vertelde dat hij zelfmoord wilde plegen, totdat hij me zag bij Top Model. Daardoor dacht ik: mijn verhaal doet er wel degelijk toe.”

Isis legt uit dat het niet makkelijk was om als transgender mee te doen aan de show. “Ik dacht niet dat het een groot spektakel zou worden, maar dat werd het wel. De meiden stelden heel veel vragen. Thuis en op werk bleven mensen respectvol, maar deze meiden keken me aan alsof ik een wild dier in een kooi was, en vroegen me hoe mijn genitaliën er dan uitzagen. Dat was heel shockerend en intens.” Was de jury niet empathischer? “Ik ging er niet heen voor een speciaal privilege; ik wilde me zoals ieder ander meisje voelen, en zo voelde ik me door hun ook.”

Volgens Isis waren de make-overs het beste onderdeel van de show (omdat ze er open inging kreeg ze een nieuwe weave, in plaats van iets verschrikkelijks zoals ze deden bij de nerveuze meiden), en daarnaast ook alle fotoshoots en de vriendschappen die ze sloot. “Ik leerde veel van make-up artiest Sutan, die uiteindelijk bekend werd als Raja van Drag Race. Hij riep al heel snel, ‘Ik ben je moeder!’”

De eliminatie was voor Isis het ergste onderdeel, omdat er voor die vijf minuten in de show acht tot negen uur werd gefilmd. “We werden duizelig van zo lang op hoge hakken moeten staan. Ze filmen je met verschillende uitdrukkingen, omdat ze zo achteraf een verhaal kunnen monteren. De eliminatie brengt veel stress met zich mee. We trilden allemaal, we wilden het allemaal zo graag, en wanneer ze je naam roepen ben je in shock.”

De meiden die afvielen verdwijnen langzaam uit het groepsbeeld (die ene waar alle modellen geforceerd samen staan in zwarte bandeau-tops) maar dat betekent niet dat ze voor altijd verdwijnen. Isis houdt vol dat de show haar hielp om na de eliminatie een modellencarrière te verwezenlijken: “Het leerde me veel over branding en mijn persoonlijkheid. Het leerde me om mijn hoofd hoog te houden en altijd klaar te zijn voor de strijd.” Ze was model voor American Apparel en liep voor Betsey Johnson, een van haar favoriete ontwerpers, om daarna terug te keren in seizoen 17 het ‘All Star’ seizoen van de show. Maar ANTM zorgt niet alleen voor modellen carrières ーfinalisten Yaya DaCosta en Analeigh Tipton hebben er een acteercarrière aan overgehouden.

Vandaag de dag zijn we 325 deelnemers verder, en zijn de kijkcijfers aanzienlijk gedaald. De show ging van 6 miljoen kijkers in seizoen 1 naar 1,5 miljoen in seizoen 22, al zijn er nog steeds grote merken die de winnaars sponsoren, zoals Guess. Ook zijn er wereldwijd in veertig landen spin-offs van het programma. In seizoen 23 nam Tyra pauze en gaf ze het presentatiestokje over aan Rita Ora, om het seizoen daarna weer terug te keren. In latere seizoenen lukt het ANTM nog steeds om indrukwekkende juryleden binnen te hengelen, met onder andere Drew Elliot, de editor van het tijdschrift Paper, André Leon Talley, en de intimiderende pr-dame Kelly Cutrone.

De iconische momenten blijven gelukkig eeuwig voortleven in onze gedachten, memes en op YouTube. Want wie kan zich het moment nou niet herinneren waarin Tyra schreeuwt tegen de deelnemer Tiffany Richardson ー“I WAS ROOTING FOR YOU, WE WERE ALL ROOTING FOR YOU!”ーof die ene keer dat voormalig jurylid Janice Dickinson kuste met Tyra, of die keer dat een meisje zomaar verdween zonder eliminatie. Thurstan denkt dat de mememificatie en lange levensloop van de show te danken zijn aan het feit dat het programma de fundering legde voor de reality-tv van nu – met grote karakters en briljante hilarische momenten. “Het is net als The Simple Life ーdat was toen zo vernieuwend, omdat er niet zoveel keus was op het gebied van reality-tv. Daarom bleef het extra goed hangen,” zegt de fotograaf.

Naast de memes, gelooft Isis dat de show een andere belangrijkere erfenis achterlaat: “Mensen vragen me vaak naar de persoonlijkheid van Tyra in het dagelijks leven,” zegt de voormalige deelnemer. “Door Top Model inspireerde Tyra veel mensen om fotograaf, visagist of model te worden,” zegt Isis. “Met Whitney als plus-size winnaar, of het model met vitiligo, en het model dat langzaam blind werd, of het model met brandwonden die allemaal model werden – Tyra zorgde voor diversiteit,” sluit Isis af. “Tyra inspireerde mensen die zich anders voelden om hun dromen te volgen.”

Volg Isis King hier.