punk never dies, maar hoe worden punkers oud?

De eerste generatie punkers moet al minstens vijftig jaar oud zijn en heeft tegenwoordig een arsenaal van anti-verouderingstechnologieën tot hun beschikking. Maar hoe gaat deze generatie om met onze moderne schoonheidscultuur? In de jaren zeventig...

door Bethan Cole
|
03 juni 2015, 9:44am

Als je er zelf niet bij was kun je je nu moeilijk voorstellen hoe fel de punkgemeenschap zich heeft afgezet tegen de conventionele schoonheidsnormen. Pasha du Valentine (52) is kunstenares in Brighton en denkt nog graag terug aan de tijd dat ze een indrukwekkende hanenkam droeg die ze elke week trouw bijverfde. Ze had nauwkeurig geëpileerde wenkbrauwen en een Union Jack in de vorm van een bliksemschicht op haar gezicht geverfd. Haar lippen waren zwart en rood gestift. Pasha's neuspiercing was vaak met een kettinkje verbonden aan de zeven ringetjes in haar oor. "Ik verwierp het vrouwelijke schoonheidsideaal. Ik had een hekel aan de vrouwelijke status quo-look", herinnert ze zich van haar punk-schoonheidsmanifest. "Ik verafschuwde de eentonigheid, de normaalheid, het gebrek aan verbeelding. Maar ik gruwde vooral van het gebrek aan kracht en uitgesprokenheid… Er ging een soort bedeesdheid van uit, alsof je een willoos hertje bent."

Gail Thibert (50) was achtergrondzangeres en speelde keyboard in de punkband Flowers in the Dustbin. Zij wilde zich destijds ook afzetten tegen de gevestigde orde. "Ik paste niet bij de 'normale' mensen. Ik wilde anders zijn. Ik voelde me anders."

Karen Amsden van de punkband Hagar te Womb, wilde zich in die tijd niet per sé afzetten tegen het heersende schoonheidsideaal. Haar stijl was juist meer een ode aan vrouwen die er alternatief uitzagen. "Ik had gewoon andere ideeën van wat mooi is", zegt ze "Wij wilden er uitzien zoals deze vrouwen omdat wij artiesten wilden zijn met net zulke bijzondere persoonlijkheden. Ik ben herhaaldelijk naar de film Jubilee geweest omdat ik de look van Jordan zo tof vond."

Het doel was om het commerciële beeld van vrouwelijke schoonheid te verwerpen, niet om te stoppen met vrouw zijn. "Of ik mezelf aan het de-feminiseren was door de patriarchale, culturele constructies van mannelijkheid en vrouwelijkheid te vernietigen? Ja, zo zou je dat wel kunnen stellen", zegt de 55-jarige Michelle Brigandage, eigenaresse van het modelabel Sexy Hooligans en zangeres van de band Brigade. "Ik kan niet beschrijven hoe machtig ik me voelde om over straat te lopen. Ik kreeg op straat niet langer ongevraagde opmerkingen en waardeoordelen van mannen naar mijn hoofd geslingerd. In plaats daarvan zag ik ze huiverend terugdeinzen!"

Een gedurfd politiek statement maken is makkelijker als je jong bent. Maar hoe gaat dat als je ouder wordt? "Als jonge punkrocker en feministische anarchist heb ik altijd gezworen om niet mooi oud te worden", legt Michelle uit.

Maar ouder worden kan zwaar zijn, punker of niet. Vaak verandert persoonlijke stijl naarmate de jaren verstrijken. "Ja, ik ben wat softer geworden", geeft Pasha du Valentine toe. "Ik zou nog steeds wel een hanenkam willen hebben als ik ermee weg kon komen. Ik heb een jaar geleden wel een undercut (één kant geschoren) gehad, maar dat was geen succes.

Karen Amsden had in 1981 als 17-jarig meisje in de feministisch en anarchistische band Hagar the Womb een hanekam die ze telkens een andere kleur gaf - afwisselend roze, rood, blauw en groen. "Ik spoot elke week een hele spuitbus haarlak in mijn haar om het netjes rechtop te houden." Maar toen de band uit elkaar viel, werd haar muziekstijl en smaak wat rustiger en conventioneler. Tussen haar 22e en 46e was Karen naar eigen zeggen "niet heel erg punk". "Ik denk dat de meeste mensen die mij in die tijd hebben ontmoet erg verbaasd moeten zijn geweest over mijn punk-verleden. Maar toen haar band na 27 jaar weer bij elkaar kwam, herontdekte ze haar voorliefde voor punk. Ze transformeerde van 'huisvrouw' en moeder van twee jonge kinderen met grijs wordend haar, naar een werkende moeder in een punkband.

Ze vertelt hoe ze in verschillende opzichten terugkeerde naar haar originele stijl. Ze ging weer jaren vijftig-jurken dragen en had felgekleurd haar en make-up. "Mijn originele stijl is nooit weggeweest, maar het heeft zich de afgelopen twintig jaar gewoon verstopt. Het is voor mijn familie een flinke schok geweest dat ik het weer ben gaan herontdekken."

Zillah Minx, zangeres van de band Rubella Ballet, is in geen enkel opzicht softer geworden. Op haar vijftiende, in 1976, besloot ze punker te worden en kleurde ze haar blonde haren met voedselkleurstof. Sindsdien is er niets veranderd aan haar confronterende stijl. "Nee, ik ben niet softer geworden - ik ben juist vastberadener geworden. Het is een onderdeel van wie ik ben. Ik wil er anders uitzien dan anderen. Kom bij mij niet aanzetten met die nietszeggende jeans en sneakers." Maar hoe werkt het als je werk gaat zoeken in de 'echte wereld'? "De meeste punkers zijn intelligent genoeg om werk voor zichzelf te creëren met bandjes, mode, tattooshops of fotografie", legt Minx uit. "Sinds mijn vijftiende heb ik mijn punkidentiteit weten te behouden. Zowel met de band als met bijbaantjes in het 'gewone leven'. Ik heb zelfs als punker met roze haar koningin Elizabeth ontmoet en gesproken. Dat was vanwege mijn liefdadigheidswerk. Ze gaf geen krimp."

Het lijkt erop dat punkers en alternatieve rockers die nog steeds in de spotlights staan, zoals Siouxsie Sioux en Viv Albertine, onder constante druk staan om jong te blijven. Ongeacht wat daarvoor nodig is. Debbie Harry onthulde onlangs in een interview met The Telegraph dat ze een aantal cosmetische ingrepen heeft ondergaan. "Het hoort erbij", claimde ze.

Je zou kunnen zeggen dat cosmetische chirurgie en injecties een vorm van protest zijn. Het is een soort minachting van het natuurlijke verouderingsproces. Maar anderen verzetten zich tegen deze denkwijze. Door van cosmetische chirurgie gebruik te maken zou men zich conformeren aan de heersende schoonheidsidealen. "Ik begrijp best dat een paar kleine ingrepen ervoor kunnen zorgen dat iemand zich beter voelt", zegt Michelle Brigandage, die erg onverschillig is als het gaat om chirurgische ingrepen. "Ik zou zelf geen botox overwegen omdat ik nog geen rimpels heb. Bovendien wil ik ook geen emotieloos gezicht! Een vriendin van me heeft botox gehad en haar gezicht ziet er nu anders maar veel zachter uit. Zij had dan ook wel van die lijnen naast haar mond en kin, en na die fillers ziet ze er fantastisch uit!"

"Punk gaat over zelfacceptatie, in alle vormen en maten", zegt Gail Thibert. "Flowers in the Dustbin heeft een slogan: 'it's OK to be Ugly', en het is echt zo. Echt waar. Punk trekt mensen aan die het idee hebben dat ze er niet bij horen. Dat zijn vaak mensen met misvormingen of ongewone lichaamstypen. Ze kunnen gewoon zichzelf zijn, niemand veroordeelt ze om hun uiterlijk."

Punkrock is een houding, niet een look", zegt Michelle Brigandage. "Het is beter om van binnen punk te zijn", concludeert Gail Thibert. "De meeste leden van punkbands zagen er vaak minder 'punk' uit dan hun fans. Het gaat meer om de houding. Als mensen denken dat je alleen een gescheurde broek en stekelhaar nodig hebt om punker te zijn, volgen ze alleen maar de mode. Dat is nou precies waar wij ons in de eerste plaats tegen verzetten."

Credits


Tekst Bethan Cole
Fotografie Rainer Theuer

Tagged:
glamour