heb je last van een winterdip of ben je daadwerkelijk depressief?

Zo kom je erachter of je somberheid op te lossen is met Deliveroo of een doktersbezoek.

door Kate Lucey
|
27 december 2018, 12:00pm

Foto via Everett Collection. 

Nu het jaar ten einde loopt, is het makkelijk om je somber te voelen – en nog gemakkelijker om dat gevoel af te schuiven op de lange dagen die je hebt gemaakt en alle alcohol die je hebt gedronken. Ook heb je net de jaarlijkse griep weer achter de rug en heb je het idee dat alles je even te veel wordt. Om nog maar te zwijgen over januari, de maand van somberheid en ellende die onvermijdelijk na de excessieve decembermaand komt.

De term ‘Blauwe maandag’ bestaat dan ook niet voor niets. Wie zou zich niet ‘blue’ voelen als het tijd is om je alledaagse routine weer op te pakken? Natuurlijk is het niet leuk om kerstkransjes bij het ontbijt en zesgangendiners te moeten missen. Natuurlijk voel je je rot als je de kerstboom en de lampjes opruimt en er een kale woonkamer achterblijft. En niet te vergeten: het is nog steeds heel erg donker buiten – wat ook niet echt helpt.

Ook dragen de enorme hoeveelheden feestelijke drankjes en het dieet dat bijna uitsluitend uit suiker bestaat bij aan de steeds heviger wordende eindejaarsdomper. Een tempel? In december is mijn lichaam eerder een bouwput. Je nieren moeten een extra tandje erbij zetten om alle giftige stoffen, die we zo opgewekt naar binnen hebben gewerkt, kwijt te raken. Dat zorgt weer voor een toename van adrenaline, waardoor we ons constant een tikkeltje panisch en onrustig voelen. De laatste dagen van het jaar lijkt het alsof je elke ochtend wakker wordt met een nieuwe existentiële crisis en een verpletterend gevoel van ondergang.

Maar als je het hele jaar deze wolk van somberheid ervaart, en niet alleen wanneer je je lichaam hebt volgegooid, dan is er waarschijnlijk meer aan de hand. Mensen zeggen weleens dat ze depressief zijn als ze gewoon een slechte dag of een verdrietig gevoel hebben – hoewel verdriet volkomen normaal is en bij iedereen voorkomt. Maar verdriet verschijnt en verdwijnt, terwijl depressie een benauwend beest is dat ieder moment van elke dag vergalt.

Sommige mensen negeren dat soort gevoelens totdat ze verdwijnen, omdat het schijnbaar makkelijker is om gewoon stil te zijn in plaats van iets te zeggen of het probleem te erkennen – maar dat is werkelijk waar nog nooit een oplossing geweest voor gezondheidsproblemen.

“Er is een groot verschil tussen depressie en een winterdip,” zegt psychotherapeut Philip Karahassan van Counselling Directory. “Tijdens een winterdip ben je je ervan bewust dat er goede en slechte dagen zijn, en dat na verloop van tijd de mist zal opklaren. Je weet dat je je uiteindelijk beter zult voelen. Depressie is daarentegen een allesverslindende emotionele toestand, waarin je je hopeloos voelt en geen uitweg kunt vinden. Je voelt je alleen en machteloos.”

Amy (31) realiseerde zich dat ze meer voelde dan alleen een winterdip, toen vorig jaar haar geestelijke gezondheid plotseling en snel achteruit ging. “Het voelde alsof elk beetje vreugde steeds meer uit me werd gezogen, maar ik dacht dat het wel voorbij zou gaan,” vertelt ze. “Ik hield mezelf doordeweeks zo goed mogelijk staande. Mijn weekenden bracht ik huilend door onder de dekens, niet in staat om naar buiten te gaan of met een ander mens te praten. Ik kon nauwelijks een hap door mijn keel krijgen en dronk – als ik wist dat ik ermee weg kon komen – totdat ik niets meer voelde. Mijn vrijdagavond hield ik vrij om in mijn eentje te drinken, zodat ik het weekend kon herstellen en aan niemand verantwoording hoefde af te leggen.”

Alcohol heeft (helaas) een niet te onderschatten invloed op onze geestelijke gesteldheid, vooral als we veel drinken om iets te vieren of om ergens mee om te gaan. Wat op korte termijn een geniale oplossing lijkt te zijn (“Yaaasss espresso martini’s – niets kan mij nog stoppen!”) is uiteindelijk precies dat: kortetermijndenken. Op de lange termijn blijf je achter met een uitgeput serotonineniveau, waardoor je je nog hopelozer voelt dan eerst.

Toen Amy zich begon af te vragen waarom ze zich zo afschuwelijk voelde, dacht ze eerst dat het kwam door haar werk. “Ik dacht dat mijn grote werkdruk de boosdoener was, dus nam ik vijf weken verlof en vertrok ik met mijn man naar Amerika. Het was een poging om de negatieve spiraal te doorbreken en opnieuw te beginnen,” herinnert ze zich. “Maar zelfs daar kon ik het verdrietige, verdoofde en sombere gevoel en de gedachten dat alles voor eeuwig absoluut verschrikkelijk zou zijn, niet van me afschudden.”

“Ik hield dapper vol en probeerde te genieten, maar op een dag bereikte ik een dieptepunt toen ik aan het afwassen was en alleen maar hysterisch kon huilen.”

Juno crying in the car

Wanneer je net als Amy uit je vaste omgeving stapt en je je nog steeds heel triest voelt, kan dit een teken zijn dat er meer aan de hand is dan een eindejaarsdip. Maar als dat het geval is, wat kun je er dan aan doen?

Het is vervelend en je moet wachten in een piepkleine, vreemd ruikende, slecht verlichte kamer met veel vieze oude uitgaves van Marie-Claire, maar het is het beste om te beginnen met een bezoek aan je huisarts. “Weet dat je niet alleen bent,” zegt Philip. “Er is een uitweg – en met de hulp van een huisarts of psycholoog kun je de depressie van je afslaan en je leven weer op de rit krijgen.”

“Ik dacht erover na om naar de dokter te gaan en om antidepressiva te vragen, maar ik schaamde me en voelde me alsof ik er niet in slaagde om zelfstandig te leven of zo,” zegt Amy. “Het voelde als een onmogelijke taak.”

“Toen ik het uiteindelijk op mijn werk besprak, boden mijn collega’s aan om een coach te betalen,” vervolgt ze. “Hoewel het niet exact hetzelfde was als naar een therapeut gaan, luisterde die vrouw en hielp ze me om dingen vanuit een ander perspectief te bekijken. Het belangrijkste was dat ze me zoveel zelfliefde en zelfvertrouwen gaf dat het steeds moeilijker werd om mezelf als shit te zien. Zo leerde ik mijn gevoel van eigenwaarde weer op te bouwen.”

Als je – net als Amy – iemand in vertrouwen neemt, is de kans groot dat je de steun en liefde krijgt die je nodig hebt, in plaats van gemene oordelen.

“Het is niet jouw schuld dat je je depressief voelt,” zegt Philip. “Het is het gevolg van een neurologische verandering in je hersenen. Je zult je niet voor altijd zo voelen. Een schuldgevoel zorgt ervoor dat je in een depressie blijft hangen – terwijl dat volkomen onterecht is. Praat met iemand over hoe je je voelt: een goede vriend, je huisarts, of overweeg een coach te zoeken. Hulp is binnen handbereik.”

Daar drink ik op! Oh, wacht...

Tagged:
depressie