de vrouwelijke krijgers van de franse buitenwijk

In een voorstad van Parijs helpt hiphop jonge meisjes zich een sterke vrouw te voelen.

|
feb. 24 2016, 2:10pm

Ze noemen zichzelf amazones, getraind als vrouwelijke krijgers. Acht jonge vrouwen die opgroeien in de Franse banlieues, vertellen over hun leven: verhalen over hiphoplessen, straatcultuur en 'new femininity'.

Hiphoplessen
"We zijn getraind als vrouwelijke krijgers. Als we dansen laten we het leven van amazonen zien. En we uiten dat in ons dagelijks leven". Mirella, 23 jaar oud, is onderdeel van de dansgroep Sk 'sens kontraire': tegenovergestelde richting. Ze belichaamt haar eigen woorden; we zien geen angst of twijfel wanneer we met haar praten en een foto van haar maken, zoals we doen met alle acht meisjes die we ontmoeten tijdens onze zoektocht van een week naar het vrouwelijk perspectief op hiphop in de banlieues. We ontmoeten Mirella en haar teamgenoot Tracy op vrijdagavond tijdens hun dansles in Bobigny, een stadje in het beruchte departement Seine-Saint-Denis, ten noordoosten van Parijs. Samen met vier anderen vormen zij Sk, en worden ze getraind door hun mentor Dorian. Ze noemen hem 'the father of hiphop'. 

Mirella 

Tracy, 23 jaar oud, grote bos krullend haar, Adidassneakers, en een oversized spijkerjas, laat een vergelijkbare innerlijke kracht zien, een zelfverzekerdheid en bewustzijn waarmee ze Mirella aanvult: "Als je succesvol wil zijn in hiphop, moet je sterk, scherp, en strikt zijn. Al deze hiphop-aspecten zijn bruikbaar in het dagelijks leven. Het is doorzettingsvermogen tonen en sterk blijven."

Tracy

Hiphop overstijgt de grenzen van het danslokaal. Niet per se als allesomvattende levensstijl: deze vrouwen zien hiphop als hobby naast hun professionele ambities om socioloog of fiscalist te worden. Hiphop is voor hen de scene waarin ze een levenshouding trainen die zij meenemen in hun dagelijks leven: op school, op hun werk, en op straat. Mariam is met 18 jaar de oudste van dansgroep 'Bleaz', die ook door Dorian wordt getraind. Zij neemt ons mee naar een basketbalveld om de sport te laten zien die ze naast hiphopdans adoreert: "Basketbal vertegenwoordigt mijn verleden, wat ik vroeger was. Nu speel ik niet meer, omdat ik vanwege mijn studie een keuze heb moeten maken. Ik koos voor hiphop." Mariam: "Hiervoor was ik verlegen en erg introvert. Hiphop leerde me om extravert te zijn, om meer met mensen te praten, mijn gedachten over te brengen. Ik spreek door mijn dans, het is expressie. Er is veel om hiphop heen, het is niet alleen dans. Het is een manier van denken, een manier om te leven. We leren om te groeien, te ontwikkelen." 

Mariam

Ook voor de 13-jarige Exousia, het jongste lid van Bleaz, is hiphop meer dan het leren van de "pop, lock en smurf": "Ik leer respect te hebben. We leren dat respect groter is dan alleen respect voor je familie. Het gaat om respect hebben voor iedereen om je heen."

Exousia

Female empowerment
Die levenshouding - geworteld in hiphop, gemanifesteerd in dans en geuit in het dagelijkse leven - maakt wie zij zijn, en hoe zij zichzelf zien als jonge vrouwen. Ketsia (17) is in eerste instantie timide maar neemt een zelfverzekerde en volwassen houding aan als ze praat: "Er is een standaard, een norm, alsof er maar één manier is om als meisje te dansen. Er is een bepaald beeld van meisjes dat we zien, en dit beeld is soms vulgair. Het is niet representatief voor ons." Met een serieuze blik in haar ogen vervolgt ze: "Ik ben bang als ik later een kind krijg, een meisje, en ze gaat hiphopdansles volgen, dat ze haar leren twerken". 

Ketsia

Laëtitia (20) danst samen met Mirella en Tracy in Sk. Net als Ketsia heeft ze een kalme uitstraling, en zijn haar woorden meedogenloos als ze praat over onderwerpen die haar zichtbaar aan het hart gaan: "Mannen zijn honden. Als we shorts of strakke leggings zouden dragen tijdens battles dan kijken ze alleen naar ons lichaam, niet naar hoe we dansen." Deze vrouwen bestrijden het stereotiepe vrouwbeeld dat volgens hen de hedendaagse popcultuur domineert. Ze willen serieus worden genomen en los van dit geseksualiseerde beeld van de vrouw worden gezien. In hun hiphop bieden ze een alternatief. "Via onze identiteit proberen we female empowerment te verdedigen. Hiphop is absoluut de manier om dat te doen," zegt Tracy.

Laëtitia

Ze claimen het recht om te bepalen wat het betekent om vrouw te zijn, en wat het betekent om een sterke vrouw te zijn. Voor de één betekent dit geen getwerk, decolletés of onthullende shorts, voor de ander crop tops en make-up. Koldina (17) is Exousia's oudere zus, Bleaz-teamgenoot en tegelijkertijd totale tegenpool. Voor haar is make-up dragen, sale-shoppen, selfies maken met perfect gestyled haar en foto's posten op Instragram belangrijk, dit is haar vrouw-zijn. Koldina: "Dorian houdt niet van make-up, hij wil niet dat wij het dragen. Maar ik ben mezelf, ik vind het leuk." Koldina is 'de diva' van Bleaz, samen met Chrismy. 

Koldina

Chrismy (18) houdt van crop tops, buikkettingen en winkelen in Rosny2, het winkelcentrum waar ze ons naartoe brengt om te kletsen en foto's van haar te maken. Daarnaast heeft ze een uitgesproken mening over man-vrouwverhoudingen, die ze met ons deelt in een uitgedacht pleidooi voor gendergelijkheid. "Jongens worden als koningen gezien," vertelt ze. "Ze kunnen doen wat ze willen. Ik erger me eraan, want jongens en meisjes hebben dezelfde rechten. En er zijn te veel verschillen."

Chrismy

Rebellie en respect
In de woonwijken rondom de hoge flats, de cités, hangen de jongens op straat en letten de oudere broers op hun zusjes en andere meisjes van de wijk. In deze door mannen gedomineerde publieke ruimte verkennen de jonge vrouwen hun 'female empowerment'. Zij willen deze straten van de banlieues achter zich laten, zoals Ketsia uitlegt op weg naar het grote Parijse treinstation Haussmann St. Lazare: "Als ik niet op school ben, ben ik hier. Om te hangen, of ik kom op dit station op weg naar andere plekken. In Bondy is niks te beleven voor tieners." Maar het verlaten van de cité is ook een reactie: op bestaande ideeën over wat het betekent een meisje te zijn, je te kleden als een meisje, je te gedragen als een meisje. "Het is 'mal vue'," zegt Chrismy. "Mensen zien het als iets negatiefs wanneer een meisje in de cité blijft hangen." Mariam vult aan: "Ik denk dat het een vorm van zelfrespect is. Men denkt dat meisjes die staan te kletsen met jongens op straat zichzelf niet respecteren." In deze context, waar 'te meisjesachtig zijn' negatieve connotaties heeft, is vrouw-zijn een strijd. Soms vraagt het om masculiniteit, volgens Laëtitia: "Of ik me wel of niet veilig voel, hangt af van hoe ik eruit zie. Zoals ik er nu uit zie, niet te meisjesachtig, dan gaan ze niks doen." Maar tegelijkertijd willen de meiden hun vrouwelijkheid waarborgen. Ketsia: "Als we dansen zijn we geen meisjes, geen mannen. Maar daarmee verliezen we onze vrouwelijkheid, omdat we niet te meisjesachtig moeten zijn."

Tracy: "We zijn meisjes, maar vertegenwoordigen een new femininity." Mirella voegt hieraan toe: "Het is niet mannelijk, niet vrouwelijk, misschien is het iets daartussen, nee, het is… Wij." Een eigen identiteit, onafhankelijk van genderstereotypen en -oordelen. Het is een delicate afweging tussen rebelleren tegen dominante normen en waarden, en het respecteren van de omgeving waarin ze opgroeien. Het is wat hiphop hen leert: respect hebben voor elkaar en voor anderen. Maar ook rebels zijn, respect krijgen door je eigen identiteit te laten zien, door jezelf te zijn, door meisjesachtig en stoer te zijn wanneer je wil, en door stoer en sterk als vrouwelijke eigenschappen te verdedigen. Met hun 'new femininity' vertegenwoordigen ze vrouwelijke krijgers, krachtige en zelfstandige vrouwen. Het is een geherformuleerd idee van vrouwelijkheid, bepaald door diegenen die het recht hebben dat te doen: vrouwen. 

Credits


Tekst Simone van de Wetering
Fotografie Sofie van Esch