de choker, al eeuwen het symbool van macht

De geschiedenis van het meest aanwezige accessoire van 2016: van valbijl naar catwalk.

door Alice Newell-Hanson
|
08 september 2016, 7:55am

Angelo Penetta

Na de Franse Revolutie, aan het einde van de 18e eeuw, gaven de jonge familieleden van de tegenstanders van de revolutie - die onthoofd werden door middel van een guillotine - orgies en feestjes om hun trauma's weg te dansen. Dat is in ieder geval hoe sommige kranten het brachten. De Bals des victimes ["de dansfeesten van de slachtoffers"] zijn een semi-ongeloofwaardig fenomeen waar ik, ondanks de twijfels van historici, graag in geloof omdat deze feestjes zowel gestoord als totaal begrijpelijk klinken. Voor de Franse aristocratie uit die tijd is het een hele logische reactie op de dood van familie en vrienden.

De Bals des victimes zijn ook het oorspronkelijke verhaal van het meest aanwezige accessoire van 2016: de choker. Volgens sommigen droegen de jonge vrouwen op deze feesten strikken rond hun nek als een eerbetoon aan hun onthoofde dierbaren.

Scrol eens door je instagramfeed met dit sombere verhaal in je achterhoofd. Die van mij zit helemaal vol met meisjes die zwarte bandjes om hun nek hebben. Ze komen in verschillende varianten: een dun lintje met een strik, een dikke zwarte fluwelen band en een leren halsband met een zilveren ring ertussen. Elke variant is provocatief, zelfs als het gedragen wordt door social media-persoonlijkheden zoals Lily-Rose Depp of Gigi Hadid (beiden toegewijde chokerdragers). Toevallig zette Depp zelf laatst nog een guillotine neer op voor haar verjaardagsfeestje in het thema van de Franse Revolutie. Er werden minstens tien chokers gespot.

De link tussen de choker en een doorgesneden keel gaat nog verder dan dit. Anne Boleyn draagt in haar beroemdste portret een band van parels om haar nek met een gouden letter "B" tussen haar sleutelbeenderen. Niet lang nadat het schilderij af was, werd ze onthoofd omdat ze beschuldigd werd van hekserij en overspel.

Meer dan 450 jaar later zingt Courtney Love met haar band Hole "someone please tell Anne Boleyn, chokers are back in again." Het nummer, Old Age, is een cover van Nirvana, herschreven door Love met sombere teksten over maîtresses en de vervolging van vrouwelijke seksualiteit. Het laat ook zien dat 1993 een piekjaar was voor chokers. (Grunge-heldin Melissa Auf der Maur, droeg destijds als bassist van Hole vaak geribde babytopjes met een zwart koordje rond haar nek.) Love's tekst visualiseert ook de comeback van Boleyns ketting als een teken van vrouwelijke trots.

De choker heeft altijd gestaan voor zowel vervolging als macht. In Édouard Manets Olympia, de meest controversiële afbeelding van een vrouw binnen de Westerse kunstgeschiedenis, is het model Victorine Meurent te zien. Victorine is hier volledig naakt met alleen een zwart koordje om haar nek en een blik die 'kan ik je ergens mee van dienst zijn?' uitstraalt. Critici lieten niets heel van het schilderij toen het werd vertoond tijdens de Salon de Paris van 1865. Hun klachten hadden weinig te maken met de naaktheid van Olympia, wat heel gewoon was in deze periode, maar het was de krachtige en menselijke blik van Meurent. In deze tijd stond de choker symbool voor prostitutie, en Manet had een vrouw afgebeeld die haar seksualiteit trots rond haar nek droeg.

Enkele andere iconische vrouwelijke figuren die de choker omarmden: de tienerheksen in The Craft, Natalie Portman's kindermoordenaar in Léon: The Professional en Uma Thurman als Mia Wallace in Pulp Fiction. Ook in de jaren zeventig was de choker populair: Vivienne Westwood en Malcom MclLaren's legendarische winkel Sex op Kings Road in Londen introduceerden de leren halsbanden uit de BDSM bij de mainstream jongerencultuur. Als knipoog naar punk, kwam Westwood recentelijk met een gouden choker met de letters "S-E-X" in hoofdletters erin gegraveerd. Geen enkel woord legt beter uit wat de bron is van de eeuwige macht van de choker.


Of het nou een van Phoebe Philo's golvende zilveren creaties voor Céline is, of een gouden halsband tussen Kim Kardashians gezicht en borsten, de choker zal waarschijnlijk altijd een gevaarlijke mix van seksualiteit, emancipatie en onderwerping uitstralen. Welk ander accessoire heeft zo veel diepgang?

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson
Beeld Angelo Penetta

Tagged:
choker