Still uit Makinch Zhar (2019)

issam harris wil met zijn zelfbedachte muziekgenre de wereld bestormen

De Marokkaanse rapper combineert trap met raï, en geeft met zijn artistieke videoclips een twist aan het culturele erfgoed van zijn land.

door Chaima El Haddaoui
|
13 april 2019, 11:00am

Still uit Makinch Zhar (2019)

De 25-jarige rapper Issam Harris uit Casablanca combineert in zijn muziek twee compleet verschillende genres: hij smelt trap en raï samen tot ‘traï’. Daarmee wil hij laten zien dat de Marokkaanse muziekindustrie niet vast hoeft te blijven houden aan tradities, en kan blijven evolueren. “Raï is altijd een onderdeel geweest van mijn leven, maar daarnaast heb ik me altijd verdiept in andere genres, zoals rap. Ik wilde kijken of ik die invloeden kon combineren, om er zo een unieke draai aan te geven,” legt hij me aan de telefoon uit.

In zijn clips speelt de rapper met het culturele erfgoed van het land, en neemt hij tegelijkertijd elementen over uit de mondiale jeugdcultuur. Vorig jaar trok hij al de aandacht met zijn nummer Trap Beldi, en dat zal niet veel anders zijn bij Makinch Zhar, waarvan we de clip vandaag exclusief op i-D laten zien. In de clip zien we hem met diamanten versierde zonnebrillen poseren met Tilila, model en fan van het eerste uur.

Issam Harris staat aan de voorhoede van een nieuwe generatie muzikanten van Marokko, die zeker in de gaten gehouden moet worden. Toch worden ze, zoals Issam zelf, aangeeft, nog te vaak niet op waarde geschat. “Met mijn leeftijdsgenoten probeer ik een veilige haven te creëren voor de komende generaties, en een infrastructuur op te bouwen die in de toekomst talent kan ondersteunen,” legt hij uit.

Wij spraken Issam over traï, hoe hij zich een weg baant door de Marokkaanse muziekindustrie en wat voor een boodschap hij hoopt over te brengen met zijn muziek.

i-D: Hoi Issam, kan je ons vertellen waar je nieuwe nummer en clip over gaan?
Issam Harris: De directe vertaling van Makinch Zhar is ‘gebrek aan geluk’. Deze titel heb ik gekozen omdat ik het gevoel heb dat de creatieve jongeren in Marokko geen gelijke kansen krijgen. De ogen die je herhaaldelijk in de videoclip kunt zien, staan symbool voor het fenomeen ‘boze oog’. Dat is iets waar je onder andere in de Marokkaanse cultuur van jongs af voor gewaarschuwd wordt. Zelf draag ik een kolossale talisman om mijn nek om deze boze ogen af te schrikken, een hand van Fatima. In de clip draag ik traditionele gewaden die onder handen zijn genomen door Artsimous en een gurab, een hoed die de waterverkopers hier dragen. Ik wil er mijn cultuur en de eeuwenoude kledingvoorschriften mee eren, en er toch op mijn manier een twist aan geven.

Welke boodschap wil je overbrengen met je muziek?
Ik wil een gevoel en een verhaal overbrengen, dat ik niet zo in woorden kan vertellen, maar je gewoon moet voelen. Ik hoop dat het taal overstijgt, ook niet-Arabisch sprekende mensen graag naar mijn muziek luisteren, ook al begrijpen ze er geen woord van. Iedereen mag zijn eigen gevoel erbij hebben. Zelfs in Marokko begrijpt lang niet iedereen altijd wat ik zeg, en zingen mensen vaak wat anders als ze mijn teksten meezingen. Dat siert het juist vind ik.

Hoe ben je op het idee gekomen deze compleet verschillende muziekgenres, trap en raï, te combineren?
Toen ik trap begon te luisteren wilde ik hier een eigen draai aan geven, zonder westerse invloeden te gebruiken of iets na te bootsen. Ik wilde iets componeren wat nog nooit was gemaakt. En raï is iets waarmee ik ben opgegroeid. Door dit met elkaar te combineren hoop ik dat een nieuwe generatie er op een andere manier van kan genieten, omdat ze weten dat het geproduceerd is door een leeftijdgenoot die dezelfde interesses heeft en deze twee genres vanuit een passie samenbrengt.

Hoe reageerde je omgeving op dit nieuwe genre?
Mijn familie steunt me al vanaf het begin, en heeft me bijvoorbeeld ook geholpen met Trap Beldi – net als vrienden overigens. Mensen van buitenaf wilden niet helpen. Pas nadat het nummer een hit werd, kwamen de mensen die ik eerst nodig had ineens om het hoekje kijken met hun opnameapparatuur en zogenaamde hulp. Dat contrast vind ik hilarisch. Ik sta er zelf nuchter in, en vind het belangrijk om de mensen die mij wel hebben gesteund dicht bij mij te houden en te waarderen.

Wat zijn de grootste uitdagingen waar je mee te maken krijgt als muzikant in Marokko?
Toen ik net begon werd mijn werk niet serieus genomen, omdat het niet in de hokjes paste. Daarom was het nog een hele uitdaging om te leren produceren, maar dit heeft me wel gedwongen om het zelf te leren. Ik neem nog altijd alles zelf thuis op. Een andere uitdaging is dat media in Marokko bepaalde richtlijnen hebben voor het vertegenwoordigen van artiesten, zodra een artiest afwijkt van de norm en zelf inbreng wil hebben kan dit haast niet.

Heb jij het gevoel dat je een gelijke kansen hebt om te kunnen concurreren binnen de internationale muziekwereld?
Ja en nee. Marokko blijft een land in de semi-periferie, we lopen met sommige technologieën gewoon achter. Dat merk ik aan de studio-middelen, maar ook aan het feit dat mensen hier bijvoorbeeld minder Spotify gebruiken, waardoor het als artiest lastiger is om aan streams geld te verdienen. Daarnaast krijgen Marokkaanse artiesten niet altijd even makkelijk een visum om naar het buitenland te gaan. Ik kan uitnodigingen van producers uit het buitenland niet zomaar zorgeloos aannemen. Twee jaar geleden kon ik bijvoorbeeld niet naar Frankrijk omdat mijn visum werd geweigerd. Daar heb ik uiteindelijk het nummer Caviar over gemaakt, waarin ik mijn angst uit om voor altijd in mijn buurt te blijven hangen.

Daartegenover staat dat er een enorm gemotiveerde, nieuwe generatie artiesten op is gestaan, en dat er een hoop muziekgenres in Marokko nog niet echt voeten aan de grond hebben – er is als artiest nog veel territorium te winnen. En langzaamaan begint de muziekindustrie ook ruimte te maken voor artiesten die afwijken van de norm.

Waar gaat de Marokkaanse traï-scene volgens jou naartoe?
Ik zie om me heen dat steeds meer jongeren trap-muziek luisteren. Het is echt een nieuwe ontwikkeling die hier gaande is, en ik hoop dat de komende tijd steeds meer Marokkaanse artiesten traï-muziek gaan produceren. Mijn voorgevoel zegt dat het in de komende vijf jaar een officieel muziekgenre gaat worden. Dat zou ik waanzinnig vinden.

Tagged:
Rap
RAI
Marokko