Foto: Hans en Grietje

karim adduchi gaat een naaimachine-orkest dirigeren in het tropenmuseum

We spraken hem over de expositie, zijn nieuwste collectie en zijn Berberse afkomst. ”De mode van Yves Saint Laurent is ook Afrikaans.”

|
okt. 5 2017, 10:35am

Foto: Hans en Grietje

De expositie 'Fashion Cities Africa' in het Tropenmuseum die morgen opent, is een ode aan de uit Afrika afkomstige mode. Het continent borrelt van de modieuze energie en dat wordt wereldwijd steeds meer opgepikt. Bijna elke grote stad in Afrika heeft haar eigen levendige scene, en die zal op deze reizende expo vertaald worden door ontwerpers, stylisten, fotografen en bloggers uit Nairobi, Johannesburg, Casablanca en Lagos. De expo was eerder te zien in Brighton, en reist de wereld over met steeds een andere invulling. Ook nu, in Amsterdam, zijn er vijf Nederlandse modeontwerpers met Afrikaanse roots gevraagd om een bijdrage te leveren.

Karim Adduchi is één van hen. Hij is geboren in Marokko, opgegroeid in Barcelona, woont in Amsterdam en staat sinds zijn afstudeercollectie volop in de belangstelling van de internationale pers. In zijn eerste twee collecties heeft hij inspiratie geput uit de traditionele ambachten van de Berbers. Hij zal twee looks uit die collecties laten zien, en geeft zondag een spectaculaire masterclass. Wie meedoet wordt deel van zijn mode-orkest, waarmee hij live een jurk gaat componeren. De maestro zelf dirigeert de mensen achter een hele batterij naaimachines, terwijl zangeres Karima El Fillali haar bezielende liederen door de zaal laat galmen. "Zo vormen we samen een gemeenschap, daar houd ik altijd van. In plaats van in mijn eentje, als een performance, live een jurk te ontwerpen, wil ik mode interactiever maken, en meer dialoog creëren."

Ook zijn nieuwste collectie, die over een maand uit zal komen, past in dat idee. Voor deze collectie werkte hij samen met vluchtelingen. We waren benieuwd hoe het daarmee gaat sinds de vorige keer dat we hem spraken en vroegen hem naar zijn ideeën over mode uit Afrika in al haar facetten.

Hoi Karim, hoe gaat het met je collectie?
Ik had net een doorpas-sessie, omdat de show over een maand is, Het is altijd een chaos net voor een show. Er gaat van alles fout, niks loopt soepel. Ook omdat mijn stoffen in Marokko worden gemaakt en het project met de vluchtelingen nogal uitdagend is.

Wat is er uitdagend aan?
Ik wil met ze ontwerpen, maar zij zijn geen ontwerpers. Ik wil graag hun verhalen gebruiken, hun reizen en hun geesten. Ze hebben allerlei ideeën maar het is moeilijk om een lijn vast te houden in de collectie. En ik moet ook nog rekening houden met het model waarvoor we ontwerpen. Het creëren van een relatie tussen de vluchtelingen, het model, mij en de kleding is uitdagend, het is vijf keer zoveel werk. Daarom maak ik ook maar één collectie per jaar en volg ik meer een couture-ritme. Ik zou ook gewoon een collectie kunnen tekenen, met drie dezelfde rokjes in een verschillende lengte, en dat dan maken. Maar dat kan ik niet, het moet uitdagend zijn. Te veel dingen zijn praktisch tegenwoordig, als je veel moeite hebt gedaan voor een jurk zie je dat aan de kwaliteit.

En bij het Tropenmuseum kom je dan live voor publiek in actie. Wat ga je nog meer laten zien?
Een stuk uit mijn eerste collectie en één uit mijn tweede collectie. Samen laten die de essentie van mijn design zien: de ene look is heel scherp en simpel. De andere is veel meer diepgaand, er zit meer dualiteit in de stof, het zijn geschilderde stukken. Twee manieren van hoe ik tegen ontwerpen aankijk. De expositie laat ook twee manieren van kijken zien naar Afrika. Je hebt het reizende gedeelte waarin Afrikaanse modemensen over hun steden vertellen, en het lokale gedeelte, in dit geval de vijf Nederlandse ontwerpers waarvan ik er één ben. Wij zijn geëmigreerd vanuit Afrika naar Europa, en zien Afrika in een andere context: het is een reflectie van de Afrikaanse esthetiek in Europa. Het werk van dit soort ontwerpers zou niet hetzelfde zijn als ze nooit naar Europa gekomen. Mijn werk gaat bijvoorbeeld heel erg over nostalgie, en herinneringen aan Marokko. Als ik niet was weggegaan, zou ik daar daar heel anders tegenaan hebben gekeken. Het is leuk om deel te zijn van deze expositie, omdat hij heel eclectisch is. Mensen verwachten misschien vooral veel kleurige motiefjes, zoals in de ontwerpen van Vlisco. Traditionele elementen vertaald naar een futuristische visie. Maar ik deconstrueer de tradities.

Dit is de derde collectie waarin je Berberse achtergrond een hoofdrol heeft, maar ook de laatste toch?
Het is een trilogie: de eerste collectie was heel organisch, krachtig, met heel veel expressie. De tweede is meer een implosie en deze collectie is een resultaat van die big bang. Alles is meer uitgekristalliseerd en met een duidelijk doel. Als je begint als designer moet je echt een identiteit laten zien aan het publiek. Als ik zelf niet weet wie ik ben, hoe gaan andere mensen daar dan ooit achter komen? Daarom ben ik diep in mijn roots gedoken. Hierna wil ik een meer universeel beeld naar buiten brengen, waar mensen zich in kunnen herkennen. Je moet je persoonlijke verhaal universeel maken.

Wat is je favoriete modestad in Afrika?
Steden als Johannesburg en Kaapstad hebben natuurlijk een grote undergroundscene die heel populair zijn, maar daar weet ik niet zo heel veel van. Wat ik het mooist vind qua mode in Marokko is traditie. Mensen combineren die wel met populaire cultuur, waardoor je een geweldige mix van traditie en moderniteit krijgt. Maar meestal is het per ongeluk. Iemand draagt niks met een djellaba, of een bomberjack met een traditioneel Marokkaanse tas. Dat clasht mooi, maar het komt vaak niet van jonge, hippe mensen. Het is armoede, ze dragen dat omdat het het enige is dat ze hebben. Wij hebben niet zo'n moderne mode-identiteit als Italië of Frankrijk, waar ze grote merken hebben. Ik probeer daar wel voor te zorgen in Marokko.

Die undergroundscenes in bijvoorbeeld Johannesburg en Kaapstad winnen heel snel aan populariteit, denk je dat mode uit Afrika globaliseert?
Er is tijd nodig om te zien of dat alleen maar een trend is, een moment, of dat het deel van hun geschiedenis wordt. Afrika is heel eclectisch, vol met verschillende niveaus van schoonheid en verschillende culturen. Het betekent veel voor me dat ik, met slechts twee collecties achter me, nu één van de ontwerpers ben die Afrika vertegenwoordigen op de expositie.

Het huis van Yves Saint Laurent in Marrakesh. Foto via Viault.

Welke ontwerpers uit Afrika vind je inspirerend?
Azzedine Alaïa komt uit Tunesië, en ik denk dat het soort vrouwen dat hij zag toen hij een kind was, hem zijn sterke identiteit als designer bezorgde. En Yves Saint Laurent groeide op in Oran, in Algerije. De atmosfeer en de energie van het Afrikaanse continent, en Afrikaanse esthetiek zal hem zeker geïnspireerd hebben. Zijn mode is ook Afrikaans. Verder volg ik de mode niet zo erg meer, sinds mijn afstuderen. Ik denk dat het belangrijk is om mijn eigen visie te hebben.

Je houdt de modeshows en modebladen dus niet echt bij en je brengt maar één collectie uit per jaar. Denk je dat je als ontwerper een bepaalde afstand nodig hebt van de modewereld?
Met alle respect, als ik naar het atelier van een ontwerper ga, en ik zie foto's van andere ontwerpers aan de muur hangen, ben ik weg. Daar kan ik wel beleefd over doen, maar ik zie dan geen eigen drive. Ze mogen doen wat ze willen, als het werkt werkt het. Maar zo denk ik erover, ik heb nu eenmaal een sterke mening. Mijn ouders maakten elke dag kleren, daar ben ik mee opgegroeid. Stoffen op de tafel, die er dan voor het eten even vanaf werden gehaald, en daarna weer teruggelegd. Ik dacht toen eigenlijk dat elke familie dat deed. Daardoor moest ik de mode in, of ik wilde of niet omdat het zo persoonlijk is, omdat ik die herinnering heb. Maar je kunt je verleden natuurlijk niet ten koste laten gaan van je bestemming. Ik kan dat verhaal over mijn afkomst niet blijven gebruiken in mijn collecties. Daarom was dit een trilogie, en komt er hierna een nieuw verhaal met een nieuw beginpunt.

Fashion Cities Africa wordt vrijdag om 20.00 uur geopend in het Tropenmuseum in Amsterdam. Dit hele weekend zijn er workshops, die van Karim is op zondag om 14.00 uur.