Still uit een film door Fox Fisher 

dat je ziet dat ik trans ben, betekent niet dat ik gefaald heb in mijn transitie

In de mode en popcultuur lijken trans mensen vaak pas geaccepteerd te worden als ze er niet trans uitzien. Schrijver Juno Roche schreef een pleidooi om queer schoonheid in al haar vormen te omarmen.

|
aug. 31 2018, 10:43am

Still uit een film door Fox Fisher 

In 2014 straalde actrice en activist Laverne op de cover van Time Magazine. Het tijdschrift riep dit bijzondere moment uit tot een ‘keerpunt voor transgenders’. Het was een punt waarop trans mensen de schijnwerpers in konden – en ook zouden – stappen, om de plaats die ze binnen de maatschappij verdienen eindelijk op te eisen. Het luidde een tijd van wijdverspreide acceptatie in. Daar stonden we dan: we sierden de covers van tijdschriften, zaten op de bank bij talkshows en waren op allerlei andere plekken in de media te zien. We waren zichtbaarder dan ooit tevoren, maar er zat een addertje onder het gras. Wie geaccepteerd wilde worden, moest duidelijk als man of vrouw door kunnen gaan.

Na mijn operatie zei de geslachtsaanpassende chirurg dat ik de littekens aan de zijkanten van mijn gloednieuwe vulva kon verbergen door een weelderige bos schaamhaar te laten groeien. Dit zou voor iedereen die er ooit bij in de buurt zou komen verhullen dat mijn vulva eigenlijk een trans plek is – iets wat is voortgekomen uit het weghalen van mijn overtollige pik en ballen. Deze dot haar die rechtstreeks uit de jaren zeventig leek te komen, zou mijn transseksuele aard moeten verbergen. Het zou me aantrekkelijker maken. Waarschijnlijk bedoelde de arts het allemaal goed, het is immers zijn rol om trans mensen er zo ‘echt’ (ofwel zo cisgender) mogelijk uit te laten zien.

Toch maakte zijn advies me verdrietig. Mijn littekens tekenden de weg die ik al had afgelegd en lieten zien dat ik moedig genoeg was om de nodige veranderingen te accepteren en te maken. Mijn littekens waren mijn trots. Mijn queer identiteit was af te lezen in de huidplooien die door de hechtingen waren achtergelaten. Ik zat in een dilemma: liet ik op rauwe en kwetsbare wijze zien dat ik trans ben, of koos ik voor de veilige keuze door er zo cisgender mogelijk uit te zien?

“De modewereld is momenteel dol op genderfluïditeit, maar niet zozeer op trans personen.”

Overal om me heen hoorde ik stemmen die me vertelden dat het altijd het veiligst is en het meest loont om je aan te passen aan je omgeving. Hoe meer ik op de mensen en maatschappij om me heen zou lijken, hoe makkelijker mijn leven zou zijn. Wie uitgesproken of zichtbaar trans is, loopt het risico om afgewezen te worden. Je brengt je economische stabiliteit en kans op intimiteit in gevaar. Als ik de dunne lijntjes die mijn trans-zijn uitbeeldden zou wegwerken, kon ik misschien wel een normaal leven leiden. Het ‘keerpunt’ dat vier jaar geleden plaatsvond heeft hier niks aan veranderd. Ons harde werk is niets waard als we niet voldoen aan het perfecte cisgender, heteronormatieve plaatje.

Laverne Cox, Janet Mock en prachtige modellen zoals Hari Nef en Andreja Pejic werden gevierd omdat ze het glazen plafond eindelijk braken. Ze luidden een nieuw tijdperk in waarin trans mensen niet alleen werden geaccepteerd, maar zelfs op een voetstuk werden geplaatst. Trans levens verdienden eindelijk een plek op tijdschriftcovers. We werden niet alleen geaccepteerd, maar waren zelfs in staat om een carrière op te bouwen en begeerd te worden zoals andere beroemdheden. Het probleem is alleen dat het plafond niet brak zoals het zou moeten breken. Ik weet niet wat men denkt dat er doorbroken werd, maar seksisme of misogynie was het in ieder geval niet. Na al die jaren moet de transgemeenschap nog steeds aan belachelijke eisen voldoen. Als we niet echter dan echt zijn, zijn we veiligheid en inclusiviteit blijkbaar niet waard.

"Door één trans model aan je show toe te voegen, scheid je ze enkel af van de rest. In de ogen van de transgemeenschap is dit niet meer dan nog een ander onmogelijk te behalen schoonheidsideaal."

Zoals de fantastische Laverne Cox zei nadat haar Time-cover in de winkel verscheen: “…met bepaalde belichting en vanuit bepaalde hoeken lukt het me om een aantal cisnormatieve schoonheidsidealen te behalen. Maar er zijn veel trans mensen die vanwege hun genen of een gebrek aan toegang tot bepaalde hulpmiddelen nooit in staat zullen zijn om aan deze standaarden te voldoen. Bovendien willen veel trans mensen dit ook helemaal niet. We zouden niet aan die standaarden hoeven te meten om gezien en geaccepteerd te worden zoals we zijn.”

De woorden van Cox worden pijnlijk bevestigd door de manier waarop er destijds over de transitie van Caitlyn Jenner werd gesproken. Schijnbaar lukte het haar niet om aan het feminiene ideaalplaatje te voldoen: de littekens en mannelijke vormen die in haar lichaam waren overgebleven, zorgden ervoor dat het keerpunt voor haar persoonlijk een minder soepele ommezwaai maakte. Het feit dat ze een Republikein is hielp natuurlijk niet mee, maar voor de ‘komieken’ die haar tot subject van hun grappen verhieven was dat lang niet zo hilarisch als haar uiterlijk. De gigantische moed die ervoor nodig was om haar ware aard te tonen werd brutaal genegeerd, terwijl de grootte van haar handen tot in detail werd bestudeerd en belachelijk gemaakt. Ik ken zoveel trans mannen en vrouwen die worden beoordeeld op basis van de kleinste dingetjes waar ze niks aan kunnen veranderen. Het maakt niet uit hoeveel vaginoplasties of plastische chirurgie je ondergaat: je lengte en de grootte van je handen blijven hetzelfde.

Normale trans personen worden de laatste tijd steeds vaker vergeleken met catwalkmodellen, wiens schoonheid en perfectie mijlenver afstaan van de doorsnee trans ervaring. Een groot deel van de huidige trans iconen zijn niet zichtbaar omdat ze trans zijn, maar omdat ze hun trans-zijn weten te verhullen onder een laag van normativiteit. Het feit dat ze trans zijn is in veel gevallen iets dat pas later werd ontdekt of onthuld. Maar dit verlangen om voor ‘normaal’ door te gaan, is eigenlijk best logisch: Ten eerste willen we allemaal ergens bij horen; Ten tweede wordt de trans gemeenschap al zo lang als deze bestaat onderdrukt, waardoor het voor veel mensen een veiligere keuze is om niet te veel op te vallen; En ten derde is lang niet iedere trans persoon hetzelfde. De meeste transgender personen beschrijven zichzelf als vrouw, man, trans man of trans vrouw. Maar er zijn ook steeds meer mensen die zichzelf simpelweg als trans zien. Trans-zijn is voor hen geen tussenfase, maar een eindpunt waarmee ze het cisnormatieve model waar we maar zelden aan voldoen volledig ondermijnen.

"Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik van het ene in het andere geslacht ben veranderd. Ik heb me nooit man gevoeld, maar ook nooit vrouw."

Hari Nef is een van de modellen die haar platform gebruikt om te strijden tegen de binaire kijk op transgender identiteiten, die maar al te vaak zonder enig respect voor de trans gemeenschap worden ingezet in de mode-industrie. “De modewereld is momenteel dol op genderfluïditeit, maar niet zozeer op trans personen,” zei Hari in 2015. “Ontwerpers laten zien dat vrouwen er ook masculien uit kunnen zien, en vice versa. Maar naast een nieuwe esthetische voorkeur, verandert dat helemaal niks aan onze algemene situatie.”

Deze pogingen om androgynie te verkopen onder het mom van ‘transacceptatie’ is inmiddels een wijdverbreid fenomeen in de mode-industrie. Helaas slaat het de plank volledig mis, doordat er nog steeds in binaire hokjes wordt gedacht. Niemand – echt niemand – zit erop te wachten om nog een vrouw in een pak te moeten zien, wiens haar door een mannelijke stylist strak naar achteren is gekamd. Geef haar anders ook nog een sigaret, om haar wat meer op Frida Kahlo te laten lijken. Of doe het tegenovergestelde, en hijs een lange, dunne en bleke tiener in een bloemenpakje, om zowel een soort dromerig meisje als een gewillig seksobject van haar te maken. Daarmee help je de transrechten niet vooruit. In plaats daarvan doet de modewereld hiermee wat de modewereld zo vaak doet: het reduceert iedere vorm van politieke, persoonlijke of culturele groei tot een karikatuur van zichzelf. Het verandert de transgender ervaring in een verkleedpartijtje, en maakt van trans-zijn een trend.

Wie trans is in het dagelijks leven wordt regelmatig beledigd, verstoten of aangevallen. Maar wie trans is op de catwalk, heeft nergens last van. De catwalk is een plek vol privileges. Hier zien we trans personen die wel voldoen aan de doorsnee schoonheidsidealen. Helaas brengt dat weinig verandering teweeg voor de rest van de trans gemeenschap. Voor de mode-industrie is het simpelweg een manier om geld aan ons te verdienen. Door één trans model aan je show toe te voegen, scheid je ze enkel af van de rest. In de ogen van de transgemeenschap is dit niet meer dan nog een ander onmogelijk te behalen schoonheidsideaal.

Ik hoef helemaal niet gezien te worden als een vrouw, een trans vrouw, als androgyn of non-binair. Eigenlijk is het heel makkelijk: ik vind het prima om gezien te worden als een trans persoon. Ik ben geboren als een trans persoon, en mijn lichaam is in staat om te veranderen. Met wat hulp lukte het mijn lichaam, en dan met name mijn genitaliën, om zich zo te ontwikkelen dat ze beter bij me passen. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik van het ene in het andere geslacht ben veranderd. Ik heb me nooit man gevoeld, maar ook nooit vrouw.

Courtesy Travis Alabanza

Ik hoop dat de wereld op een dag inziet dat alle gendernormen waar we zo krampachtig aan vasthouden niet alleen enorm beperkend zijn, maar ook beledigend. Voor mij is het leven als transgender geen opstapje – het is geen loze ruimte die je door moet voor je van een ‘man’ in een ‘vrouw’ verandert. Trans-zijn is geen tankstation langs de snelweg waar trans mensen even stoppen tijdens hun rit tussen het ene en het andere binaire uiterste. Trans kan ook de eindbestemming zijn. Ik wil de rest van mijn leven doorbrengen in onze prachtige, altijd groeiende en leerzame gemeenschap. Ik wil ontdekken wat het betekent om radicaal transgender te zijn zonder naar iemands goedkeuring op zoek te zijn. Ik verlang naar veiligheid, maar dan wel een vorm van veiligheid die voor ons belangrijk is. Ik wil dat we geaccepteerd worden zoals we zijn, zonder onder het mes te moeten om te voldoen aan een standaard die voor niemand goed is – of je nu cis- of transgender bent.

@justjuno1

‘Queer Sex’ van Juno Roche is nu verkrijgbaar via JKP.