dit spaanse koppel gaat bij vreemdelingen op bezoek om ze te portretteren

“Wat is een vreemdeling eigenlijk nog in een wereld waarin je na twee minuten internetten alles over iemand weet?” Daar proberen Alec Iatan en Roxana Mirtea in hun nieuwe fotoserie achter te komen.

door Raquel Zas; foto's door Alec Iatan
|
01 maart 2019, 12:26pm

Als iemand je kamer ziet, geeft dat diegene een vrij goed beeld van wie je bent. De ruimte waarin je slaapt is een plek waar je de elementen vindt die je het best omschrijven. Daar ontdoen we ons van alle filters en van alle versiersels die we dragen om aan ons eigen ideaalbeeld te voldoen. Fotograaf Alec Iatan en stylist Roxana Mirtea voelden zich zo aangetrokken tot de parallelle wereld die de slaapkamer in ons leven vormt, dat ze A Private View bedachten – een project waarvoor ze zowel bekende artiesten als onbekende gezichten hebben vastgelegd in de kamers van hun eigen huizen. We spraken met het duo om meer over dit persoonlijke project te weten te komen.

i-D: Waar gaat A Private View over?
Alex Iatan en Roxana Mirtea: Het project is als het ware een onderzoek naar wat ‘vreemd’ betekent in de digitale wereld, tegenover de manier waarop mensen in het echte leven over dat concept denken. We stelden onszelf de vraag: wat is een vreemdeling eigenlijk nog in een wereld waarin je na twee minuten op internet alles over iemand te weten kunt komen? Hoe echt zijn de dingen die we zien? En hoe maken mensen gebruik van deze schijnrealiteit?

Het project ontstond vanuit onze eigen nieuwsgierigheid naar de mensen die we vastleggen. We wilden ze graag beter leren kennen en wat tijd met ze doorbrengen. Het feit dat we gebruik maken van fotografie en styling is als het ware een soort excuus voor ons. Het is een hulpmiddel, maar waar het daadwerkelijk om gaat is het eindresultaat, wat op een indirecte manier veel zegt over onze hedendaagse relatie met de realiteit. Ons doel is ook niet zozeer documenteren, maar ontdekken. Bovendien loopt het project nog steeds door: we zijn begonnen in Madrid en Parijs, maar willen nu mensen uit andere Europese steden vastleggen.

1551168330911-isabel_-copy-1_id

Wat ‘een vreemde’ precies is, is sinds de opkomst van social media behoorlijk veranderd. Hebben jullie het gevoel dat het internet de connectie tussen mensen heeft verbeterd? Zijn we nu minder vreemd voor elkaar dan vroeger?
Dat is waar we achter proberen te komen. Wij hebben het idee dat social media de connectie tussen mensen hebben verbeterd – in elk geval als het aankomt op het eerste contact tussen mensen die elkaar nog niet kennen. Een project als A Private View zou bijvoorbeeld een stuk lastiger uit te voeren zijn zonder internet (hoewel het hele idee achter dit project zonder internet natuurlijk ook niet zou bestaan).

Aan de andere kant kunnen social media je het gevoel geven dat je de mensen die je volgt echt kent, simpelweg omdat je de activiteiten ziet die ze online delen. Maar dat staat natuurlijk mijlenver van de realiteit af. Het is heel interessant om te kijken of de realiteit overeenkomt met het beeld dat we van deze mensen hebben.

Jullie hebben ervoor gekozen om de onderwerpen vast te leggen in hun eigen huis. Is dat voor jullie een manier om ze op een meer persoonlijke en echte manier te verbeelden?
Een huis is de meest persoonlijke ruimte die er is. Het is de enige plek waar je helemaal jezelf bent. Naar ons idee vertelt die persoonlijke context veel meer over de persoon op de foto dan het portret zelf. Daarbij zijn juist wij in die ruimte de indringers, de vreemdelingen. Het feit dat we daar zijn en een foto mogen nemen, zegt dus al iets over degene die we vastleggen. Het is bijzonder om te zien dat mensen zich zo openstellen voor een project als dit. Dat geeft ons het idee dat dit project eigenlijk vooral een experiment is waarin vragen worden opgeroepen over integratie, openheid en acceptatie in het digitale tijdperk.

1551168356484-lucia_2-1_id

Jullie foto’s gaan ook over de manier waarop we onze sociale platformen gebruiken om een online persona voor onszelf op te bouwen. Geven jullie zo tussen de regels door kritiek op hoe onrealistisch we ons op het internet vertonen?
Het klopt inderdaad dat die platformen je de vrijheid geven en gelegenheid bieden om jezelf weer te geven zoals jij dat graag wil. Je kunt er een volledig personage voor jezelf creëren. Maar dat betekent niet dat het een minder oprecht beeld is. Als het geen onderdeel was van wie jij bent, zou je jezelf namelijk niet zo verbeelden. Onze foto’s gaan in zekere zin dus wel over dit fenomeen, maar we oordelen er niet over. De foto’s zijn simpelweg het resultaat van onze ontmoeting met de personen die we vastleggen. Dat komt uit niets anders voort dan onze nieuwsgierigheid naar die personen.

Denken jullie echt dat we iemand kunnen leren kennen op basis van een portret?
Dat hangt van het portret af. Iemand echt leren kennen is natuurlijk onmogelijk, maar je kunt er wel een aantal eigenschappen van zowel de persoon voor als achter de camera uit aflezen. Er zijn veel manieren om iemand te fotograferen, wat betekent dat er ook allerlei factoren zijn waarmee we kunnen beïnvloeden hoeveel informatie we met een foto overbrengen. Maar hoe je het ook wendt of keert, het is en blijft altijd een ontmoeting. Wanneer je naar een portret kijkt, weet je daardoor nooit zeker van wie je meer ziet: de persoon die wordt geportretteerd of de fotograaf.

1551168408278-jorgeariza_1-1_id

Aan welke eisen moeten de personen die jullie vastleggen voldoen?
We hebben geen standaardeisen. We kiezen ze eigenlijk heel willekeurig uit, maar ze moeten ons wel altijd op een bepaalde manier weten te raken. Er moet iets zijn wat ons nieuwsgierig maakt, of waarvan we vinden dat het op een foto vereeuwigd moet worden.

De huizen zijn allemaal even prachtig. Zoeken jullie van tevoren al uit hoe de huizen eruitzien, of verloopt dat gewoon spontaan?
De ruimtes dragen veel bij aan het eindresultaat, maar ze vormen geen criterium bij het kiezen van de geportretteerde. Over het algemeen komen we er vrij snel achter hoe een huis eruitziet. Op de dag van de shoot veranderen we de inrichting soms een beetje, afhankelijk van wat er mogelijk is en wat er goed uit zou zien op de foto. Andere keren kiezen we gewoon een hoekje van de kamer zonder er iets aan te veranderen. We doen normaal niet zoveel met art direction, maar we proberen wel altijd een esthetisch evenwicht te bewaren in onze foto’s en ervoor te zorgen dat het geheel uiteindelijk een diepere boodschap uitdraagt.

1551168429158-rosales_5-1-1_id

In hoeverre zijn de personages in deze serie echt, en welk deel van hen is fictief?
Dat is een van de vragen waarvan we hopen dat mensen ze zichzelf zullen stellen als ze het project zien. De grens tussen realiteit en fictie is erg fragiel. De mate waarin iets echt of fictief is, is vooral een kwestie van perceptie.

Kunnen jullie vertellen hoe de fotosessies verlopen? Hoe kiezen jullie bijvoorbeeld welke ruimte en welk decor jullie willen gebruiken?
Meestal weten we van tevoren hoe we iemand willen vastleggen, maar dat is slechts het begin. De rest van het proces verloopt vrij spontaan. De ene keer werken we urenlang, de andere keer nemen we de foto in tien minuten en praten we vooral. En soms staan we een uur voor de deur omdat iemand de sleutels binnen heeft laten liggen en zichzelf heeft buitengesloten. Het uiteindelijke beeld kan heel anders zijn dan wat we in eerste instantie voor ogen hadden, maar het gebeurt ook weleens dat we met verschillende foto’s in onze handen staan en niet weten welke we moeten kiezen. Doordat we foto’s nemen in een huis moeten we werken met de beperkingen van die ruimte, wat het eindbeeld vaak ten goede komt.

1551168449003-lisafu_4_id

Het is geen modeproject, maar er wordt wel gebruikgemaakt van styling. Roxana, hoe beslis je op welke manier je een model wil stylen? Ben je van mening dat ons uiterlijk ons beter kan beschrijven dan we zouden denken?
De gedachte erachter is dat we elkaar leren kennen door middel van de kleding die we in onze kasten hebben hangen. Bij elke sessie stellen we voor om een personage te creëren door kledingstukken van de persoon die we fotograferen en kleding die ik meebreng met elkaar te combineren. Onze verschillende stijlen vormen zo een manier om elkaar te leren kennen en samen iets op te bouwen.

Het dragen van een bepaalde outfit vertelt veel over wie we zijn en hoe we ons voelen (bijvoorbeeld de manier waarop we onze broekspijpen oprollen). Maar bovenal vertelt het iets over wie we zouden willen zijn en hoe we ons zouden willen voelen. Zo weet het in zekere zin ook ons gedrag te beïnvloeden. Veel acteurs zeggen bijvoorbeeld dat het dragen van een bepaalde look ze helpt om beter in hun rol te komen. Mensen kleden zich zoals ze zich willen voelen en door anderen waargenomen willen worden – bijvoorbeeld sexy, krachtig of rijk. De kleding die we dragen beïnvloedt anderen, maar zeker ook onszelf. Op het moment dat ik de outfits samenstel, word ik bijvoorbeeld ook beïnvloed door de manier waarop die persoon zich normaal gesproken kleedt.

1551168545884-patricia_10-1_id
1551168569648-sandra_print_id
patricia rezai
1551168592567-maud_z_id
Tagged:
portretten
alec iatan
roxana mirtea
a private view