waarom de films van xavier dolan zo bijzonder zijn

De 28-jarige regisseur, acteur en scenarioschrijver normaliseert het spectrum aan lhbtq-identiteiten zoals zelden eerder vertoond in zijn gestileerde en kleurrijke films.

door Jasper Lavèn
|
02 mei 2017, 12:40pm

Xavier Dolan is een acteur, scenarioschrijver en regisseur uit Canada. Zijn jonge leeftijd (28) en zijn talrijke, goed ontvangen films hebben ervoor gezorgd dat filmcritici hem als het 'wonderkind' bestempelen. Hij schreef zijn debuutfilm J'ai tué ma mère (2009) op zestienjarige leeftijd en verfilmde het verhaal drie jaar later zelf. De film resulteerde in een staande ovatie en drie prijzen tijdens het Filmfestival van Cannes in 2009. Toch is Dolan niet alleen een grote belofte binnen de filmwereld, maar slaagt hij er in zijn films ook in om lhbtq-identiteiten te normaliseren zoals zelden eerder vertoond.

J'ai tué ma mère

Niet alleen het feit dat hij zijn films vrijwel altijd zelf schrijft, zelf regisseert, zelf bewerkt en hij vaak acteert in zijn films maken zijn repertoire bijzonder. Kleurrijke en esthetische beelden, symbolische referenties en een weloverwogen manier van framing zorgen voor een typische stijl die alleen aan Dolan toe te schrijven is. Zijn gestileerde beelden en audiospektakels zorgen voor menige discussie in de filmwereld. Tegenstanders vinden de samenkomst van muziek-video-achtige scènes, té hippe personages en kleurexplosies pretentieus en bombastisch, maar deze doordachte visuele taal maken Dolans films juist tot wat ze zijn.

Dolans grootste kracht ligt in de manier waarop hij omgaat met gevoelige onderwerpen rondom identiteit. Helaas portretteren veel films lhbtq-personages nog steeds op een problematische en vaak stereotyperende wijze (zoals de gay-butler in The Wolf of Wall Street uit 2013, de mockumentary Brüno uit 2009 en I Now Pronounce You Chuck and Larry uit 2007). Dolan doet dat anders: Hubert in J'ai tué ma mère, die homoseksueel is, wordt op een sympathieke, menselijke en kwetsbare manier neergezet en niet stereotype kattig of flamboyant. Ook het transgenderpersonage Laurence in Laurence Anyways (2012) wordt op een respectvolle en genuanceerde manier vertaald.

Les Amours Imaginaires

Als het aankomt op het weergeven van relaties is Dolan een meester. In J'ai tué ma mère, is de relatie van Hubert en Antonin nooit het focuspunt, maar wordt deze afgebeeld als ieder andere 'normale' relatie. In zijn tweede film, Les Amours Imaginaires (2010), gebeurt hetzelfde. In de film worden twee hartsvrienden (een man en een vrouw) verliefd op dezelfde blonde adonis. Zijn seksualiteit blijft dubieus tot het einde, het is namelijk niet belangrijk of speciaal. Homoseksualiteit moet normaal zijn, en zo presenteren deze films dat ook.

Laurence Anyways gaat over de onmogelijke liefde tussen een vrouw en transgendervrouw (dan nog man) die eindelijk haar innerlijke verlangen uit om als vrouw door het leven te gaan. In film en in de media ligt de nadruk bij de transgemeenschap vaak op hun genitaliën, wat erg frustrerend kan zijn. De regisseur koos er daarom voor om zich niet alleen te focussen op het transgenderpersonage en haar transitie, maar ook af te wijken naar een meer vertrouwd narratief over mensen die niet apart maar ook niet samen kunnen zijn - het is een herkenbaar, menselijk verhaal over twee personen die zich in een relatiestrijd begeven. Het maakt de film opmerkelijk en meeslepend. 

Laurence Anyways

Dolan heeft een manier gevonden om identiteiten te normaliseren in zijn films, en daar ben ik dankbaar voor. Zijn werk betekent veel voor de lhbtq-gemeenschap en zal dat hopelijk blijven doen. Ook de recentere films van Dolans hand, waaronder Tom à la ferme (2013), Mommy (2014) en Juste la fin du monde (2016), zijn goed ontvangen door de pers, en laten stuk voor stuk zien dat we hier te maken hebben met een iconische filmmaker in wording.

Credits


Tekst Jasper Lavèn
Beeld via Youtube

Tagged:
Film
Les Amours Imaginaires
Xavier Dolan
lhbtq
Laurence Anyways
j'ai tue ma mere