hoe schoonheidsidealen per cultuur verschillen

Voor de modewereld is de magere, blanke vrouw dan misschien het toonbeeld van perfectie, maar in andere culturen zijn schoonheidsidealen veel gevarieerder.

door Niloufar Haidari
|
27 november 2015, 4:13pm

"Het enige dat Beyoncé en J-Lo hebben gedaan is bijdragen aan de waslijst aan eigenschappen die vrouwen zogenaamd moeten hebben om mooi te zijn. Ieder meisje moet nu Europees blauwe ogen, volle Spaanse lippen, een klein neusje, een haarloze Aziatische huid met een mediterraan kleurtje, een Jamaicaanse kont, lange benen, kleine voeten, de buikspieren van een lesbische sportschooleigenaresse, ronde borsten en de armen van Michelle Obama hebben. Wie hier het dichtst bij in de buurt komt is Kim Kardashian, en zoals iedereen weet is zij gemaakt door Russische wetenschappers om Amerikaanse atleten te saboteren."

Deze uitspraak van Tina Fey, over hoe het schoonheidsideaal nu ook eigenschappen van donkere vrouwen omvat, is door veel feministen als racistisch bestempeld. Wat ze waarschijnlijk wil zeggen is dat het 'ideale lichaam' nog onbereikbaarder is geworden nu we weten hoe vrouwen in andere landen eruit zien. Ze doet dat echter door Beyoncé en J-Lo af te snauwen, en door te schoppen tegen lichaamsdelen die zelf, als blanke vrouw, niet kan krijgen.

De waarheid is dat lichaamsidealen niet langer alleen wit en dun zijn. Dat komt door de toegenomen zichtbaarheid van vrouwen uit verschillende culturen in de media. Het grootste deel van de geschiedenis werden onze schoonheid en lichamen als onwenselijk bestempeld, dus die verandering is ongetwijfeld goed. Instagram en selfies, 'video girls' en het commerciële succes en de zichtbaarheid van muzikanten als Beyoncé en J-Lo zijn hier doorslaggevend in. Ook al kraakt Tina Fey het af met haar 'feministische' quote.

Verschillende culturen hebben lang verschillende schoonheidsidealen gehad. Vaak had dat te maken met opvattingen over vruchtbaarheid en voortplanting. Tenminste, voor de twintigste eeuw en de opkomst van ongeveer elk dun, blank type. In zwarte gemeenschappen worden iets vollere vrouwen mooi gevonden, de Latijns-Amerikaanse cultuur promoot volle rondingen en dikke konten en Chinezen en Japanners houden van slanke vrouwen. Zuid-Aziaten hebben liever een dikker figuur, kijk maar naar de klassieke Bollywoodactrices.

Vanwege het gebrek aan zichtbaarheid van andere idealen hebben mensen met de meest voorkomende voorkeur meestal geen begrip voor idealen van anderen. Serena Williams is veel bekritiseerd door de mainstream, blanke media voor haar 'mannelijke' lichaam. Maar Drake en haar ex Common hebben openlijk gestreden om haar te beminnen. Een mannelijke, blanke (voormalige) vriend van mij plaatste eens een foto van Nicki Minaj op zijn Facebook. Hij vroeg: "Is er íemand die dit aantrekkelijk vindt?" Uiteraard komt veel van de kritiek op de 'onaantrekkelijkheid' van zwarte vrouwen door een geschiedenis vol racisme en 'misogynoir', oftewel zwartevrouwenhaat. Toch worden al deze lichaamstypen steeds meer geaccepteerd.

In The Craft, een cultfilm over tienerheksen uit 1996, zit een onbedoeld grappig moment. De meiden zitten te discussiëren over wat ze zouden veranderen aan hun uiterlijk. Nancy wenst een kleinere kont. In de tijd van Kim Kardashian, Nicki Minaj en bilimplantaten, lijkt Nancy's wens iets uit een prehistorisch verleden. Het dunne ideaal uit de modewereld was lang alomtegenwoordig, maar wordt nu vernietigd door de groeiende zichtbaarheid van vrouwen uit andere culturen. Die zichtbaarheid dringt door tot in de mainstream cultuur. Nancy wenste ooit een kleinere kont, maar de Kardashians nemen nu zelfs - naar verluidt - vetinjecties voor een dikkere.

Veel van die toegenomen zichtbaarheid komt door de grote populariteit van Instagram. Vrouwen met lichaamstypen die lang door de mainstream media werden genegeerd, krijgen nu een podium. Zij kunnen zich nu presenteren als net zo gewild als de dunne blanke vrouwen waar de tijdschriften en parfumreclames vol mee staan.

Vrouwen als Paloma Elsesser, model, schrijfster, social mediaster met bijna 30.000 volgers op Instagram, zijn hier een perfect voorbeeld van. Ze vertegenwoordigen hopelijk een blijvende verandering in schoonheidsidealen en in wat de mode als aantrekkelijk ziet. Paloma is als Latina van nature curvy. Ze wijt haar beroemdheid aan het feit dat ze "een hele groep vrouwen en meisjes vertegenwoordigt die jarenlang niet werden vertegenwoordigd. Ze worden nu gewaardeerd." Ook veel strippersgroepen hebben hun eigen Instagramaccount. Vrouwen als the Bank Roll Barbies herdefiniëren het zijn van een Barbie in 2015.

Lichaamsdiversiteit is steeds gewoner op social media en in de muziek. Toch kan niet hetzelfde gezegd worden voor de mode-industrie. Dit jaar nog klaagden magere modellen op social media dat ze 'te dik waren om te werken', terwijl ten minste een van hen klinisch gezien ondergewicht had. Het blanke en magere ideaal is nog steeds beschamend veel aanwezig in de mode, maar er lijkt verandering te komen. De ivoren torens van modehuizen worden geïnfiltreerd door modellen met andere lichaamstypen en huidskleuren.

De mode verliest zijn authenticiteit en aantrekkingskracht, mede door Instagram, en moet daarom diversifiëren. Merken als ASOS, Nasir Mazhar, Claire Barrow en Aerie gebruikten modellen met een normale maat en ze retoucheerden hun laatste campagnes niet. Het succes van de 'echte' vrouwen en merken die ze als zodanig presenteren, laat zien dat er behoefte is aan een ander, toegankelijker lichaamsideaal voor vrouwen.

Credits


Tekst Niloufar Haidari
Fotografie Fernando Mafra

Tagged:
size matters
#sizematters
niloufar haidari