het is o.k. om alles te willen

Ontwerpers worden het gezicht van hun merk, muzikanten ontwerpen hun eigen albumcovers, en Instagramsterren worden schrijvers en vloggers – klopt het in deze tijd nog wel dat je beter een specialist kunt zijn dan een creatieve duizendpoot?

door Georgie Wright
|
17 december 2015, 9:43am

the vitruvian man, leonardo da vinci

"Dus, wat wil je precies gaan doen?" Als afgestudeerde kunststudent en jonge creatieveling/freelancer/mens voelt het alsof deze vraag dagelijks aan me wordt gesteld. De achterliggende gedachte bij deze vraag is dat er maar één droombaan voor je is weggelegd, die ene passie waar je 's ochtends je bed voor uitkomt, en die je door de meest barre winters heen helpt. Ik kan nooit een antwoord geven, want ik heb meer dan één passie.

Om eerlijk te zijn vind ik enorm veel dingen leuk. Dit klinkt misschien raar als je bedenkt dat veel mensen je stimuleren om die ene droom na te jagen, wat daar ook voor nodig is. Maar ik wil dingen ontdekken, proberen, verpesten, en uiteindelijk alles kunnen. Oké, misschien wil ik ze niet allemaal verpesten, maar je begrijpt wat ik bedoel.

Toch krijg ik van mensen altijd hetzelfde te horen als ze me dwingen na te denken over mijn toekomstige carrière (of het gebrek daaraan): de publieke opinie luidt dat je beter goed kunt zijn in één ding, dan een oppervlakkige kennis te hebben van heel veel verschillende dingen.

Maar is dat tegenwoordig nog wel zo? We leven in een wereld waarin Kanye's creatieve genialiteit verder gaat dan het maken van muziek, en zich uitstrekt tot de mode-industrie, een wereld waarin Lena Duhams cv haar omschrijft als actrice/schrijfster/regisseuse/dance queen, en waarin Michelle Obama als First Lady ook nog eens goed kan rappen.

Met de opkomst van het internet en het enorme aantal zelfgecreëerde successen zijn de rolmodellen voor jongeren veranderd. Het internet vormt een platform waarop iedereen een carrière kan beginnen. Je kunt er leren wat je maar wil, maar je hebt ook direct een platform om je werk te publiceren. De multimediale aard van online content moedigt daarnaast samensmeltingen van verschillende industrieën aan - bloggers schrijven boeken en vloggers hebben bedrijven. Zelfs als je vasthoudt aan één socialmediaplatform, moet je je op verschillende manieren kunnen uiten. Youtubers schrijven, presenteren, filmen en bewerken al hun eigen werk. Instagrammers worden artdirectors, stylisten en fotografen. En bovenal moet je in de overvolle internetwereld over een zelfpromotiestrategie beschikken die verder gaat dan een standaard marketingcursus.

Toch is het hebben van brede interesses en talent niks nieuws. Een aantal eeuwen geleden was dit waar de renaissanceman voor stond. Een voorbeeld hiervan is Leonardo da Vinci, wiens doorbraken in zowel de kunst als wetenschap laten zien dat je niet per se een professional in een bepaald vakgebied hoeft te zijn. Universiteiten waren oorspronkelijk gericht op het bieden van een zo breed mogelijke educatie in kunst, filosofie, wetenschap en wiskunde, in plaats van te specialiseren in één onderwerp. Iets minder lang geleden waren er de bohemiens uit de twintigste eeuw die op artistieke wijze hun werk en persoonlijke leven lieten samensmelten. En tot slot de meest recente vorm: hipsters, de strak bebaarde mensen die alles lijken te kunnen maken - van websites tot apps tot postcasts en zines. Vervang in dit nummer het woord 'bohemian' door hipster en je snapt het helemaal.

Hoewel veel van deze groepen geregeld (en soms terecht) commentaar naar hun hoofd geslingerd krijgen, werken ze allemaal vanuit dezelfde achterliggende veronderstelling dat het niet alleen oké is om verschillende interesses en talenten te hebben, maar ook een goede manier is om creatiever te werk te gaan.

De wonderbaarlijke alleskunner Tavi Gevinson wist onlangs de critici de mond te snoeren. In een interview met Vogue haalde ze een essay aan van Wayne Koestenbaum: "Je domein hoeft niet enkel schrijven of acteren of editen te zijn… Voor mij is mijn domein wie ik ben - en ik zoek simpelweg het beste medium om dat te uiten." Ze sprak over hoe ze op zoek gaat naar wie ze is en wat ze wil zeggen, en dat ze vervolgens een medium zoekt dat daar het beste bij aansluit.

Het meest recente album Art Angels van Grimes vertoont dezelfde holistische benadering. De zangeres schreef, speelde, en produceerde bijna alle nummers zelf. Daarnaast had ze een enorme inspraak in de visuele kant van het album. Ze ontwierp de cover zelf, tekende hem, en schreef/regisseerde/bewerkte/kleurde/bedacht de eerste video helemaal zelf. Het resultaat is een samenhangend werk dat haar visie perfect verbeeldt, en dat werkt vele malen beter dan wanneer een marionet alles doet wat zijn baas hem opdraagt.

Het is uiteraard wel zo dat bepaalde beroepen veel specifieke kennis vereisen. Als je mijn buik opensnijdt en mijn ingewanden op een tafel legt om te kijken of er iets mankeert, hoop ik wel dat je hier een uitvoerige studie in hebt gevolgd. Zelfs binnen de creatieve industrie zijn er bepaalde vakgebieden die jarenlange training en oefening vereisen. Niet iedereen is instaat om minuscule doorzichtige kralen in een driedimensionaal rasterwerk op een witte bolero te naaien, onder het oog van meedogenloze modecritici.

Daarnaast zijn er mensen die wel dol zijn op één bepaald vak, en dat willen blijven beoefenen tot hun dood. Hoe fijn dat me soms ook zou lijken, draagt ook dit bepaalde risico's met zich mee, zeker voor creatievelingen. Dit jaar hebben we verschillende talenten een stapje terug zien doen, ondanks hun harde werk om aan de top te komen. Alexander Wang, Alber Elbaz, en Raf Simons hebben respectievelijk de modehuizen Balenciaga, Lanvin en Dior verlaten. Toen Simons zijn vertrek verklaarde, legde hij uit dat het "een beslissing is die volledig is gebaseerd op mijn verlangen om me op de andere dingen in mijn leven te focussen, waaronder mijn eigen merk en de passies die ik buiten mijn werk om heb." Het lijkt erop dat zelfs deze grote namen soms meer willen dan enkel die ene droom waarmaken.

Het is misschien geen verrassing dat professionele prestaties enkele opofferingen van je vragen. Maar sinds wanneer is succes een belangrijker levensdoel dan geestelijke gezondheid? Hoewel het misschien enorm naïef en idealistisch klinkt, vraag ik me af waarom we het gevoel hebben dat we het beste moeten worden in bepaalde elementen van het leven, in plaats van er gewoon van te genieten. Dat brengt me terug naar mijn eigen toekomstvisie waarin ik me niet op één expertisegebied wil toespitsen. Het duurt misschien langer om te komen waar je wil komen, maar wie zegt dat je dat doel bereikt als je voor één bepaalde richting kiest? Of dat dit ook echt al je verlangens vervult? Mijn cv mag op het eerste gezicht dan wel lijken op een bij elkaar geraapte berg bezigheden, maar het is wel interessant en verrassend. Dus als jij ook dagelijks de vraag "dus, wat wil je precies gaan doen?" te horen krijgt, herinner jezelf hier dan aan.

Credits


Tekst Georgie Wright

Tagged:
Cultuur
специалист
creatief