er zijn ook mannen die vrouwenmode dragen

We spraken Goran Kusic over crossdressing en waarom hij de vrouwencollecties interessanter vindt dan de mannencollecties, zonder dat hij zich definieert als vrouw.

door Bo Hanna
|
18 maart 2016, 4:50pm

Vrouwen in een jeans of in de trui van hun vriendje is niks aparts. Maar een man die met vrouwenmode experimenteert is een stuk minder geaccepteerd. Goran Kusic (23) begon op zijn dertiende te experimenteren met vrouwenmode. Nadat hij het kunstgymnasium en balletconservatorium in Ljubljana afrondde verhuisde hij op zijn 21e naar Amsterdam om Moderne Theaterdans aan de AHK te studeren. Inmiddels werkt hij mee aan performances in onder andere het Amsterdamse nachtleven en liep hij met zijn androgyne uiterlijk modeshows voor onder meer Jan Hoek en Duran Lantink tijdens Amsterdam Fashion Week. 

Jij voelt je man maar je draagt vrouwenkleding, waarom?
Ik ben anatomisch gezien als man geboren en heb nooit het gevoel gehad dat ik niet in mijn lichaam hoor. Tegelijkertijd voelde het alsof ik niet in het hokje 'jongen' geplaatst kon worden, simpelweg omdat ik anders was. Het is niet alsof de kleren die ik draag en de manier waarop ik mijn kleding draag voortkomen uit het verlangen om me als vrouw te verkleden. Ik kies mijn kleding niet uit omdat ze specifiek voor vrouwen zijn, maar omdat ik ze mooi vind. Bovendien is er in de vrouwencollectie veel meer om uit te kiezen.

Wanneer begon jij met crossdressing, vond je als kind meisjeskleren al interessanter?
Als kind had ik niet veel te zeggen over mijn kleding. Bovendien scheel ik niet zo veel met mijn broer, dus droegen we ook veel dezelfde dingen. Rond mijn dertiende begon ik er in principe om een praktische reden mee. Ik was altijd heel erg dun en lang waardoor jongensbroeken mij niet zo goed pasten. Rond mijn dertiende kocht ik een skinny jeans op de vrouwenafdeling die me veel beter paste en die goed stond. Sindsdien ben ik gaan experimenteren met de vrouwencollectie. Ik begon met een broek, later zag ik leuke topjes en zo ging ik steeds een stapje verder tot waar ik nu ben. Mannenkleding zit meestal nog steeds veel te wijd bij mij. In principe ben ik nooit echt bezig met de sekse waarvoor mijn kleding is gemaakt, maar of het me goed staat en of ik daar tevreden mee ben.Aan de andere kant was ik altijd al geïnteresseerd in mode, als mijn moeder thuiskwam met een modeblad raakte ik wel gefascineerd door de foto's en dacht ik: wauw, er is zo veel om uit te kiezen. Ik danste toen ook al en moest verschillende outfits aan voor shows. Ik vond het altijd intrigerend hoe je je met kleding op verschillende manieren kan presenteren.

Hoe reageerde jouw omgeving in Slovenië hierop?
Het was geen verandering van dag en nacht, dus heel shockerende reacties kreeg ik in het begin niet. Mijn ouders waren soms wel geïrriteerd over de keuzes die ik maakte en vroegen zich af waarom ik kleren van de vrouwenafdeling kocht. Maar omdat het ook een praktische functie had konden ze niet veel zeggen. Natuurlijk zagen de mensen in mijn omgeving - in Celje (de derde stad van Slovenië) - me wel als een excentriekeling omdat ik felle kleuren aan had of in de zomer een sjaal droeg. Toen ik op mijn vijftiende het huis uitging en naar Ljubljana verhuisde begon ik meer te experimenteren, in zekere zin gaven ze me carte blanche; ik voelde geen sociale controle meer. Ik ging naar de kunstschool en de meeste mensen die daar gingen studeren waren rare vogels, dus wat ik ook deed, binnen mijn kring was niks raar. Daar ben ik heel blij mee, ik had een leuke klas waarin ik me vrij voelde en waar iedereen z'n eigen ding deed. Af en toe kreeg ik een rare reactie, maar dat was vaak in het studentencomplex waar ik woonde, waar ook studenten van andere studies woonden. Sommigen daarvan kwamen uit de provincie en waren niet zo veel gewend en riepen soms vervelende dingen; maar dat interesseerde mij niet zo veel. Ik was sowieso wel wat gewend, als sinds de crèche was ik de rare vogel. Wat ik ook deed, ik werd altijd gezien als apart, los van mijn kledingkeuze. Als ik bijvoorbeeld op hakken over straat ging in Ljubljana draaiden mensen zich altijd om en staarden ze me aan; ik hoorde ze nooit want ik had altijd een koptelefoon op. 

Op een gegeven moment zijn er twee groepen aangemaakt op Facebook die bij een bepaald aantal likes mij te pakken zouden nemen, of iets in die trant; daar werden foto's van mij gepost. Op een foto had ik een compleet witte outfit aan met hakken. Er waren absoluut negatieve reacties op deze foto, en alle mogelijke clichés passeerden de revue. Maar er waren ook veel mensen die me steunden en positieve reacties plaatsen. Ik was eigenlijk best wel verbaasd over de hoeveelheid steun die ik kreeg van mensen die ik niet kende. Ik reageerde uiteindelijk op de foto met iets als: "Kusjes voor al mijn fans". En dat maakte de mensen die mij haatten om wie ik was alleen maar gekker. Cyberpesten is heus wel een serieus probleem, maar mij krijg je er niet mee. Als iemand het nodig vindt om een foto van mij te posten om me belachelijk te maken, dan is mijn reactie: "Ga er voor!". 

Voelde jij je vrij om als crossdresser over straat te lopen in Amsterdam?
Op mijn 21e verhuisde ik naar Amsterdam. Ik kwam er tijdens mijn tienerjaren wel vaker. Maar eigenlijk heeft die vrijheid denk ik niet veel te maken met waar je woont maar meer met hoe content je bent met jezelf. Dat zeggende moet ik er wel bij vermelden dat ik natuurlijk het privilege heb dat ik nooit ergens heb gewoond waar je je leven riskeert door jezelf te zijn. Want ik heb nooit serieus gevaar gelopen. Bovendien, na jaren aangestaard en het gespreksonderwerp te zijn geweest merk ik het niet meer. Soms als ik ergens koffie ga drinken of door de stad loop merken mijn vrienden wel dat mensen staren, maar ik ben daar inmiddels immuun voor. Naar de Albert Heijn gaan is soms nog wel een ding; vaak word ik niet gegroet door de caissière en voel ik een afkeer. Als ik de caissière voor de eerste keer tref en haar van haar stuk heb gebracht, oké. Maar als je mij constant niet aankijkt en me niet groet terwijl ik je vijf dagen in de week zie is het wel een keuze. "Ben je nog steeds niet aan me gewend?" denk ik dan. Verder heb ik me altijd veilig gevoeld in Amsterdam gelukkig.

Waar haal jij je kledinginspiratie vandaan?
Ik heb mode altijd uit interesse gevolgd, maar ik heb niet echt een voorbeeld van hoe ik eruit wil zien. Ik volg ook geen trends, maar mijn eigen intuïtie. Gelukkig wordt het mannenassortiment wel breder en beter. Ik denk dat als ik als 14-jarige de mannenmode die nu wordt aangeboden tot mijn beschikking had gehad, ik wel meer had gekund in die tijd. Maar waar ik op dit moment sta zie ik mezelf geen kleren kopen uit de mannencollectie. Het enige wat ik op de mannenafdeling koop is ondergoed.

De kleding die jij draagt is gemaakt voor een vrouwenlichaam, hoe pak jij dat aan?
Ik zou eigenlijk heel erg willen benadrukken hoe absurd de mode-industrie is. Want als ik maatje xs of s perfect pas terwijl ik geen rondingen heb dan klopt er iets duidelijk niet met hoe irreëel de maten zijn bepaald. Dat komt misschien voor mij goed uit omdat ik aankan wat ik wil, maar eigenlijk is het belachelijk. Natuurlijk zijn er dingen die me niet staan, maar dan koop ik het gewoon niet.

Vind je het vervelend als mensen jou verwarren met een travestiet of een transgender?
Voor travestiet word ik eigenlijk bijna nooit aangezien, op wat momenten in de beginfase toen ik nog in Slovenië woonde na. Het vocabulaire daar is waarschijnlijk niet toereikend om mij correct te definiëren. Mensen zien me vaak wel als een transgender. Dat begrijp ik ergens ook wel en ik vind het niet erg vind want er is niks mis met transgenders. Ik denk dat het ook goed is dat de transgendergemeenschap de laatste jaren zo veel progressie heeft geboekt, dat het nu bespreekbaar is. Veel mensen zien het zwart-wit en begrijpen niet dat er zoiets als een spectrum is. Vaak moet ik dan ook uitleggen dat ik me niet per se vrouw voel, maar dan willen ze dat ik kies. Mijn antwoord is vaak dat het me niks interesseert, als mensen het gevoel hebben dat ze een kant van het spectrum moeten kiezen en me als vrouw of man moeten aanspreken moeten ze dat vooral doen. Als ik écht zou moeten kiezen dan zeg ik dat ik een man ben, want ik heb nooit een probleem gehad met het lichaam waarin ik ben geboren. Het is eerder dat anderen een probleem hebben met mij omdat ze me niet kunnen plaatsen. En ik kan me niet altijd aan de mannenkant van het spectrum plaatsen omdat ik het gevoel heb dat ik er niet honderd procent in pas.

Heb jij het idee dat het geaccepteerder is om als vrouw mannenkleding te dragen dan andersom?
Absoluut. Omdat onze samenleving gefundeerd is op patriarchale normen waarin vrouwen vaak minderwaardige posities hadden of als een slechtere versie van de man werden gezien. Daardoor moesten ze harder vechten voor hun rechten en voor wat ze mochten dragen. Daardoor is vrouwelijkheid wel meer gedefinieerd terwijl dat bij mannelijkheid veel nauwer is. Mannen zijn altijd geprivilegieerd geweest. Maar helaas is vrouwelijkheid nog wel iets dat als minderwaardig wordt gezien. Een vrouw in een broek is niet raar maar een man op hakken is wel iets extreems. Ik denk dat mensen zich daarom moeten afvragen wat vrouwelijkheid en mannelijkheid eigenlijk inhoudt en of dat überhaupt met kleding te definiëren is.

Denk jij dat mensen minder in hokjes denken wat betreft gender?
Ik denk dat het menselijke brein altijd alles wilt ordenen en in hokjes wil plaatsen. Ik denk dat dat nooit gaat veranderen, helaas. Ik heb me omgeven met mensen die dezelfde basisprincipes delen en nooit een probleem zouden maken over gender en seksualiteit-gerelateerde onderwerpen. Wat dat betreft zit ik een beetje in een 'niche' en weet ik niet meer wat mensen bijvoorbeeld in de provincie over mij denken. Dat betekent wel dat ik het privilege heb om in een stad te leven waarin mensen hier open over denken. Ik zou tegen de mensen die zich zo druk maken over mijn kledingkeuze willen zeggen dat ze deze energie beter in serieuzere problematiek die er toe doet kunnen steken, zoals klimaatverandering, racisme of de ongelijkheid in de wereld.

Credits


Tekst Bo Hanna 
Fotografie Rebecca Camphens

Tagged:
Interviews
LGBTQ
Mode
crossdresser