de vijf keren dat björk de toekomst voorspelde

Gefeliciteerd Björk!

door Wendy Syfret
|
21 november 2016, 3:30pm

Vandaag is Björk jarig. Om het vijftigjarige bestaan van deze magische persoon te vieren, kijken we naar hoe ze haar tijd altijd ver vooruit is geweest en talloze dingen zag die wij niet hebben gezien. Zo worden veel kunstvormen die ze heeft uitgevonden voor haar nummers nu gebruikt door andere artiesten. Hier zijn vijf voorbeelden van de dingen die Björk al door had voordat wij dat deden.

Ze wist dat elektronisch en pop voor elkaar waren gemaakt
Voordat haar album Debut uitkwam stonden de twee genres ver uit elkaar. Sinds het begin van haar solocarrière is ze hard bezig om alle grenzen te verleggen en laat ze zien dat de elite niet de enige zijn die muziek kunnen maken. De succesvolle combinatie van pop en elektronisch heeft bijna iedereen geïnspireerd, waaronder Madonna.

Madonna bracht haar zesde studioalbum Bedtime Story een jaar na Debut uit. Björk schreef de titel van het album. Het album was geen groot succes, maar bracht Madonna wel op weg om Ray of Light te maken, een van de albums van haar vele renaissances.

Björk is meer verrassende samenwerkingen aangegaan in haar carrière. Voor haar zesde studioalbum Volta werkte ze samen met hiphopproducer Timbaland, en ze had zelfs plannen om met Beyoncé samen te werken aan haar vijfde album. Door moeilijkheden met hun agenda's zijn ze echter nooit bij elkaar gekomen.

Ze wist dat Michel Gondry een muziekvideogod zou worden
De Franse Michel Gondry won een Oscar en is een vooraanstaande maker van videoclips. Maar ook hij is ooit begonnen. Hij werd in 1993 gevraagd door Björk om haar clip Human Behaviour te maken, en dat terwijl hij pas één videoclip op zijn naam had staan. Na een goed begin zijn ze verder gegaan met het maken van videoclips voor een aantal andere nummers.

Gondry was niet de enige die werd gescout door Björk. Ze scoutte Micachu en de Shapes in 2009, toen hun nummer Turn Me Well werd uitgebracht. "Het is altijd goed om iets op een andere manier te doen en om nieuwe dingen te horen," schreef de zangeres. En in 1997 vroeg ze de kersverse creative director Alexander McQueen om de kleding te ontwerpen die ze op de cover van Homogenic zou dragen.

Ze wist dat albums complete mediaprojecten zouden worden
In 2011 bracht Björk het album Biophilia uit, een volledig multimediaproject waar ze muziek combineert met technologie. Voor elk nummer op het album bracht ze een app uit die te maken had met het nummer. Met de apps linkte ze naar proefschriften, teksten, breakdowns in de muziek en instrumentale versies. Biophilia is ook de eerste app die je kon downloaden om de collectie van MoMa bij te wonen, en de eerste app waar je wordt verwelkomd door David Attenborough.

Ze wist dat ze het daar niet bij zou laten
Björk liet het daar niet bij. Ze schopte het niveau van media, technologie en de fantasie verder omhoog door virtual reality in te zetten voor Vulnicura. Dat maakt haar de eerste die een videoclip heeft uitgebracht in 360 graden. Ze maakte een 'bewegende cover' voor het nummer en nog zeven nummers die worden uitgebracht op platformen voor VR. Om de videoclips te bekijken op de juiste manier heeft Björk ook een rondreizende expositie gemaakt, de Björk Digital-expositie. Daar zie je de videoclips met VR-headsets. Sinds ze een VR-videoclip heeft gemaakt, probeerde The Weeknd hetzelfde te doen, en gingen Duran Duran, Jack White en Avicii daarin mee.

Net als hoe ze elektronische muziek heeft gecombineerd met pop, deed ze dat ook met muziek en technologie. Zelf vindt ze de video niet zo speciaal. In 2014 heeft ze haar kijk op de technologie uitgelegd in een facebookbericht, en vertelde ze dat "de woorden 'natuur' en 'techno' hetzelfde betekenen." Ze bekijkt dingen gewoon op een andere manier. "We moeten met beiden leven. Het is heel belangrijk. We kunnen niet alleen techno of natuur zijn."

Hebben we het al gehad over haar stijl?
Ook op esthetisch niveau is Björk haar tijd ver vooruit. Haar haarstijl komt iedere twee tot drie jaar terug zonder iemand teleur te stellen. Veel Amerikaanse tieners gingen daarin mee. Daarbij is ze ook de lieveling van kunstenaar James Merry, die achter de vele hoofdaccessoires zit die Björk draagt tijdens liveshows en dj-sets.

Ook was zij een vroege supporter van het 3D-printen van kleding. Haar kledingkast is in de laatste jaren bijna geheel gevuld door de ontwerpster Iris van Herpen, die bekend staat om haar creativiteit met het 3D-printen in de mode. Björk droeg jurken van de Iris-collectie uit 2009 (de herfst/winter 2010, Synesthesia), en hun relatie houdt tot deze dag nog steeds stand. Zo was Van Herpen de ontwerpster voor de videoclip van Björks tien minuut lange Epic Lake. En eigenlijk is zij nog steeds ver vooruit onze tijd, aangezien 3D-geprinte kleding nog niet mainstream is geworden.

Credits


Tekst Wendy Syfret en Isabelle Hellyer
Fotografie Lorenzo Agius

Tagged:
bjork
muzieknieuws