voor haar nieuwe collectie liet nada van dalen zich inspireren door seriemoordenaars

De modeontwerper viert haar tienjarige jubileum met een collectie over haat.

door Tim Fraanje
|
26 oktober 2017, 11:13am

Modeontwerper Nada van Dalen pompt alweer tien jaar lang haar rebelse mode vol dood, verderf en gabberinvloeden. Zondag viert ze het jubileum met een nieuwe collectie, 'Love it when you hate me'. De ontwerper gelooft absoluut niet in less is more: tijdens een vorige releaseparty had ze 100 modellen, tien auto's met blazende speakers op het dak en tien Franse bulldogs. En ook nu weer heeft ze uitgepakt. Haar nieuwe collectie is vastgelegd in maar liefst vijf fotoshoots door onder andere Jan Hoek en Harmen Meinsma. Ook is er een film en een boek. Ik ging langs bij haar atelier in de Rotterdamse wijk Spangen, om te zien hoe het met de voorbereidingen voor de party gaat. Het resulteerde in een gesprek over gabber, dierenhanddoeken en seriemoordenaars. Maar vooral over seriemoordenaars.

Bij de deur word ik aangevlogen door de bull terrier van Nada met een groot kleurig touw in zijn bek. "Altijd als er een nieuw iemand binnenkomt hoopt hij dat diegene wel met hem wil spelen." Uit de laptopboxjes komt de Duitse New Wave van DAF.

Geen gabberhouse?
Gabber is even aan de kant. Ik kreeg er op een gegeven moment de hele tijd berichten over, mensen begonnen me echt als zo'n gabberspecialist te zien. Dus ik dacht: nu effe geen gabber.

Foto: Jan Hoek

Ga je ook niet naar Thunderdome zaterdag?
Nee. Maar daar had ik wel naartoe gewild hoor. Het kon nu even niet door de presentatie van zondag. Ik ben vorige keer wel geweest, echt super grappig. Het is ook wel een beetje vergane glorie: er zijn van die families die daar naartoe gaan, een moeder en zoon. Het is tof om daar hoofden te kijken.

Er is nu wel een gabber-revival, in de mode. Vind je het wel leuk, dat het meer mainstream wordt?
Nee, dat vind ik nooit leuk. Nu, met het opkomen van Vetements, die weer heel veel gekopieerd worden door Kanye en Justin Bieber, is de stijl die ik al tien jaar geleden had veel normaler geworden. Dan heb ik het idee dat ik moet veranderen. Maar dat vind ik lastig, want het bomberjack kan ik bijvoorbeeld echt niet loslaten. Dat is gewoon mijn favoriete kledingstuk. Ik heb hele avonden zitten nadenken en praten over wat ik daar nou mee moet. Ergens ben ik wel een rebel, en dan zet je je af met iets dat heel erg gaande is nu.

Wat ik zag van je nieuwe collectie is wel anders dan Vetements. Hard, maar ook wel lief, er zit meer romantiek in.
Ja, dat klopt. Meer mensen zeggen dat. Er zit meer een verhaal achter.

Wat is het verhaal achter je nieuwe collectie?
Hij heet "I love it when you hate me". Ik heb zelf geen haat, maar je ziet het veel, ook in de media: haat tegen haat. Mensen zoeken steeds meer de grens op. Ik kreeg inspiratie door deze wijk in Rotterdam, die best wel grimmig is. Ik merkte dat ik mezelf onbewust steeds meer op het randje van nazi ging kleden. Veel mensen denken dat ik dat ook ben, omdat ik Lonsdale-logo's gebruik, kisten en een bomberjack draag en opgeschoren haar had. Maar je ziet het bij heel veel groepen in deze wijk dat ze zich extremer gaan kleden. Moslims dragen nu bijvoorbeeld veel meer religieuze kleding. Zo krijg je op straat een soort schild om je heen, een imago dat eigenlijk niet klopt.

Een overlevingsstrategie? Om maar niet zwak te lijken?
Ja. Ik heb dat ook altijd interessant gevonden, dat je vier keer moet kijken of iemand nu écht zijn of haar imago is.

Heb je ook haters op straat?
Zeker, ik ga ook altijd de discussie aan. Toen ik laatst bijvoorbeeld mijn hond uitliet, was er een groep Marokkanen die me 'nazi' noemde. Ik vroeg hen toen waarom ze dachten dat ik een nazi was, want dat ben ik helemaal niet. "Door die bomberjas!" Maar ze hadden zelf ook een bomberjas aan. "O, is dat ook een bomberjas?" Toen raakten we daar in discussie over en zeiden ze achteraf: "Sorry, ik had het verkeerd ingeschat." [lacht]

Dus door die provocatie heb je dan juist een dialoog.
Ja, maar mijn collectie gaat juist ook over over dat kijken naar elkaar, over vooroordelen. We schuilen ons allemaal een beetje achter een imago en achter haat. De een heftiger dan de ander. Ik heb daar verder geen oordeel over hoor, of dat slecht is of niet. Ik houd niet zo van oordelen.

Klinkt filosofisch. Je zegt ook dat je in je werk filosofie gebruikt. Welke filosofen bijvoorbeeld?
Ik heb er heel veel die ik interessant vind, maar bijvoorbeeld Georg Steiner, een joodse Engelsman die heel veel onderzoek heeft gedaan naar waarom iemand Bach kan luisteren en dan vijf minuten later mensen kan wegstrepen in de Tweede Wereldoorlog. Hoe die twee samen kunnen bestaan. Dat soort heftige stellingen vind ik interessant. Daarom ben ik ook heel erg geïnteresseerd in seriemoordenaars. Hoe kan iemand dat doen? Hoe werkt zo'n brein? Ik ben er heel lang heel diep ingedoken, en dat werd op een gegeven moment een beetje eng. Ik ging ook foto's bekijken van hun slachtoffers enzo. Ik ben toen gaan nadenken of ik ook zou kunnen moorden. Misschien als de wereld anders in elkaar zat. Per collectie verschilt het wel waar ik mee bezig ben, maar die seriemoordenaars blijven er altijd wel doorheen sijpelen.

In deze collectie best wel expliciet.
Er zitten er meerdere in. [ze pakt het rek met haar collectie erbij] Dit zijn bijvoorbeeld de schoolshooters van Columbine, hier Charles Manson, maar dan met mijn ogen. En dat T-shirt daar op de strijkplank is Jeffrey Dahmer, die al die mensen opgegeten heeft, met de tekst 'When I grow up, I want to be a cannibal'. Ik ben daar heel erg fan van, van dat soort verhalen. Maar ik heb hier ook een shirt met een antidepressiva-merk. En hier Britney toe ze haar hoofd kaal had geschoren. En hier een handdoek met van die cliché Amerikaanse dierenfoto's. Ik heb bijna altijd handdoeken in mijn collectie, dat vind ik een leuk item.

Foto: Harmen Meinsma

Die ziet er wel heel lief uit.
Dat is altijd de balans bij mij, ik ben zelf helemaal geen eng persoon. Iedereen die me ontmoet denkt op het eerste gezicht: o jee. Maar ik ben eigenlijk best een lief meisje.

Ik heb het idee dat als je dit soort mode maakt, dat er dan geen echt kwaad in je zit. Omdat je die fascinaties anders wel als geweld zou uiten.
Kunst en mode heeft wel ergens een overlap met de instelling van die seriemoordenaars: zij willen ook beroemd worden en een soort van 'werk' achterlaten. Als een rechercheur hun concept uitpluizen. Maar ik doe het op een leuke manier. Ik zal je nog meer laten zien: hier een camoprint van haatgroepen. Ik heb foto's van allerlei haatgroepen gecategoriseerd: witte haatgroepen, zwarte haatgroepen, en die zijn allemaal een andere vlek van de camo geworden. Dit is een foto van de plek waar Sharon Tate vermoord is, van de Manson Family, op een jasje en gespiegeld.

Best wel een mooie decoratieve print.
Totdat je weet wat het is. Esthetisch is het heel mooi. Maar dat is met veel van die dingen zo. Dit is bijvoorbeeld een jas met logo's van modelabels, en het SS-logo en het hakenkruis, door elkaar heen geprint.

Omdat het allemaal van die krachtige merken zijn?
De nazi's hadden natuurlijk een hele krachtige huisstijl. Ook wel echt mooi eigenlijk. Alle grote heftige merken hebben trouwens rood-zwart-wit: de nazi's, coca cola, Feyenoord. [lacht] Ajax ook trouwens.

Je naam is ook wel een sterk merk.
Mijn naam is natuurlijk belangrijk in mijn collecties. Omdat het 'niks' betekent. Ik vind het wel belangrijk dat er een soort humor in zit, en dat je jezelf niet te serieus neemt. Mijn ouders hebben me gemaakt in voormalig Joegoslavië. Ze waren toen een boek aan het lezen over een meisje dat Nada heet, het betekent ook 'hoop'. Maar toen ik dat later ging lezen kwam ik erachter dat zij een hoer was. Lekker dan. Maar anders had ik Bougie geheten, of Dynamo. Dus dan is Nada beter.

Dan was je misschien wel auto's gaan maken.
Dat wil ik ook best nog doen. Geen Lada's maar Nada's.

Wordt je show zondag weer een spektakel?
Minder dan normaal. Het gaat meer over de collectie en over het boek. En het vieren van alweer tien jaar NADA. Het is eigenlijk een te grote collectie. Veertig looks ofzo. Ik ben een beetje maniakaal. De foto's zijn verdeeld in drie afdelingen. Het werk van Jan Hoek, dat staat een beetje los van de collectie; het lookbook van Harmen [Meinsma] en een fotoshoot en film uit de Ardennen. Daar huurden we met dertig man een huis om zonder tijdslimiet foto's te gaan maken. Isolde [Woudstra] heeft een fotoshoot gedaan, Lana [Prins] en Eva [Pamfillie]. Ik wilde naar België omdat dat een beetje een nare sfeer heeft, met van die prefab huizen. Dit huis bijvoorbeeld, dat stond naast ons huis. Dat huis is zo kil. Niet te doen. Maar er woonde gewoon een lieve familie met twee kleine kinderen, die naar buiten kwamen en het leuk vonden dat we een foto maakten.

Foto: Isolde Woudstra

En je film?
De film is hoe ik de collectie bedoel. De foto's zijn natuurlijk wat esthetischer, en meer glamoureus. Het lookbook is bijvoorbeeld meer voor de inkopers, dan kun je zien dat je het ook gewoon aan kan trekken. Maar dit is het gevoel waar ik naar op zoek was.

Het lijkt inderdaad op een obscure seriemoordenaar-film. Maar heeft ook wel wat weg van het werk van Harmony Korine.
Ja, dat is ook mijn grootste inspiratie denk ik. Mijn hond heet ook naar zijn eerste film Gummo.

Je zei dat je met je atelier teruggaat naar Dordrecht, ook een grote inspiratiebron voor je mode. Had je toen je daar opgroeide ooit gedacht dat je er tien jaar lang uit kon blijven putten?
Ja, Dordrecht is echt een gek eiland met hele gekke mensen. Er zijn niet zoveel hipsters. Je hebt er nog echte gabbers, veel gabberdj's en -producers komen uit Dordrecht. En er is een metalscene. Het is ook net op dat randje van de biblebelt, dus daar zitten heel veel jongeren die niks te doen hebben.

Mensen die zich flink moeten afzetten.
Een beetje gedateerd afzetten [lacht] Vind ik wel mooi. Er lopen ook twee jongens rond, ik denk dat ze psychotisch zijn. Altijd met zijn tweeën. Een hele lange gast en een hele kleine, allebei in een gabberbomberjack met 'terror' erop. En altijd als je daar bent kom je die tegen. Omdat het zo klein is wordt het een Twin Peaks-achtige setting waarin je altijd dezelfde mensen tegenkomt. Ik heb wel zin om daar weer naartoe te gaan. Ik wil me ook afzetten, tegen dat idee dat je het alleen maar gemaakt hebt als je in een grote stad zit. Slaat echt nergens op. Het is hier moeilijker werken omdat er meer gebeurt.

Heb je afzondering nodig om te kunnen werken?
Ja, anders ga je al snel een biertje drinken. En als je zo'n label hebt moet je toch dag en nacht doorwerken eigenlijk.

Foto: Eva Pamfillie
Foto: Eva Pamfillie
Filmstil: Micha Prinsen en Joep Brouwer
Foto: Lana Prins
Foto: Lana Prins

Credits

"Love it when you hate me"-lookbook door Harmen Meinsma, Modellen: Jitske, Paloma, Sjors, Chloe, Jiske, Luke

"Love it when you hate me" door Jan Hoek met KIM & PAUL
Fotographie: Jan Hoek, Modellen: Kim & Paul, Styling: Inez Naomi

"Love it when you hate me in the Ardennen"
Fotografie: Isolde Woudstra, Styling: Inez Naomi, Modellen: Vincent, Sjors, Sid, Rowan, Aytac, Eva, Merle, Luca, Paloma, Merran.
Fotografie: Eva Pamfillie, Modellen: Vincent, Sjors, Sid, Rowan, Aytac, Eva, Merle, Luca, Paloma, Merran.
Fotografie: Lana Prins, Modellen: Vincent, Luca, Merran.