martine fougeron fotografeert de meest fascinerende tieners ooit: haar zoons

De Franse fotografe heeft tien jaar lang de meest intieme details uit de levens van haar twee tienerzoons vastgelegd. Maar zeg niet dat je ze mooi vindt.

door Rory Satran
|
28 mei 2015, 10:50am

Photography Martine Fougeron

Wat zou jij ervan vinden als je moeder bij jou en je vrienden in de jacuzzi kwam zitten? Het is een van de dingen die fotografe Martine Fougeron deed in de tien jaar waarin ze haar zoons en hun vrienden vastlegde. De intieme beelden bundelde ze in het boek Teen Tribe, dat binnenkort door Stiedl wordt uitgebracht.

Fougerson en haar zoons wonen nu zo'n zes jaar in een prachtig huis in Brooklyn. In dit huis, in hun vorige huis in de West Village en in hun zomerhuisje in Zuid-Frankrijk legde zij hun complexe, emotionele en prachtige tienerjaren vast.

Hoewel het werk van Martine al in tientallen exposities, twee boeken en op de pagina's van The New Yorker en The New York Times verscheen, is ze pas laat begonnen met fotograferen. Als creative director voor parfums werkte ze onder meer aan iconische geurtjes als 'Happy' van Clinique, tot ze de sector op een dag zat was. "Ik was te jong om een baan te hebben die me verveelde," zegt ze. "Ik werd goed betaald en had een geweldige functie, maar dat is niet waar het voor mij om draait." Na 11 september 2001 besloot ze fotografielessen te volgen aan de International Center for Photography en is ze begonnen met het vastleggen van de levens van haar zoons.

In eerste instantie was ze wat huiverig over haar carrièreswitch, bang dat het haar zou marginaliseren. "Ik wilde niet de moeder zijn die terug naar school ging, om vervolgens alleen wat foto's van haar kinderen te nemen," zegt ze. Maar ze kon de onderwerpen aan tafel niet weerstaan. "Zij zouden duidelijk de beste en meest intieme foto's opleveren. Ik denk dat het me veel creatieve controle gaf om iets binnen de muren van mijn eigen huis te doen. Ik realiseerde me ook al snel dat het niet alleen creatieve controle was; er zou ook sprake zijn van controle over de onderwerpen en een oprechte interesse."

Martine is niet de enige vooraanstaande vrouwelijke fotograaf wier belangrijkste werk om haar kinderen draait. Ook Tierney Gearon en Sally Mann staan er bekend om. In een onthullend artikel in New York Times Magazine vertelt Mann hoe ze de foto's samen met haar kinderen nabewerkt en het daarbij ook aan hen laat om bepaalde foto's uit de selectie te halen. Fougeron doet hetzelfde.

Maar Fougeron ziet ook iets positiefs in de ongemakkelijkheid die je in bepaalde beelden ziet. "Er is een foto van mijn zoon, Adrien, waar hij op een blauwe bank ligt en er heel androgyn uitziet [zie foto hierboven]. Sommige mensen vroegen: "Wie is dat mooie meisje?" De derde keer dat hij het hoorde was hij het zat en zei hij: "Ik ben geen meisje", waarop hij zijn haar kort liet knippen. Hij nam de reacties in zich op en dat leidde tot een nieuwe reactie; hij zag zichzelf voorheen niet zoals andere mensen hem zagen." Ook zoon Nicolas bleef niet onbewogen door de foto's. Nadat hij een foto van zichzelf zag waarop hij geobsedeerd en met vierkante ogen videospelletjes speelde besloot hij zijn leven om te gooien en minder geïsoleerd te zijn.

Met haar wilde, warrige haren en relaxte maar opgewonden karakter, is het niet moeilijk om in te zien hoe Martine zo een vertrouwde positie kon innemen in het tieneruniversum van haar zoons. Het werd bijna een manier om haar zoons dicht bij huis te houden in een periode waarin ze nog niet wilde dat ze naar kroegen gingen of over straat zouden zwerven. "Mijn kinderen hadden een vaste groep vrienden die altijd bij ons thuis kwam. Ik printte de foto's uit en liet ze aan hen zien, en ze moedigden me heel erg aan. Ze hadden zoiets van: "Je hebt ons echt vastgelegd zoals we zijn." De foto's staan voor een deel van hun leven waar ze echt om geven."

"Ik probeerde zo onzichtbaar mogelijk te zijn," zegt Martine. "Veel gebeurde 's avonds, dus ze konden me ook niet zo goed zien. Ik had met mezelf afgesproken dat ik twintig minuten op een feest zou blijven. Als ik na twintig minuten nog steeds geen goede foto had, dan ging ik naar huis. Dus ze wisten dat ik niet de hele tijd zou blijven rondhangen."

Wat vonden de ouders van de andere kinderen van deze onthullende beelden uit de levens van hun kinderen? "Ze wisten het niet echt",,zegt Martine, "totdat er een film en een expositie was." En toen? "Ze waren eigenlijk een beetje jaloers. Ik denk dat ik voor hun kinderen een soort tante of vertrouwenspersoon was, en dat de meeste zelf een wat strengere en afstandelijkere manier van opvoeden hadden."

Maar het huis van Martine was niet een soort tienerspeelplaats. "Ik had bepaalde regels en die waren best streng." Kinderen die te ver gingen werden naar huis gestuurd, feestjes duurden maar tot een bepaalde tijd en drugs kwamen er niet in. Nog belangrijker: ze mochten niet tegen haar liegen. Eén jongen deed dat wel en mocht niet meer terugkomen.

Zodra de regels vaststonden ontvouwde het prachtige drama van het tienerleven zich voor Martines ogen. En ze is een gepassioneerde observator: "Ik denk dat het een fantastische tijd is en ik wilde het omarmen. Ik geloof dat al je dromen gevormd worden in je tienertijd. Hetzelfde geldt voor je identiteit."

Martine ziet de tienerjaren als een bijna magische tijd vol creatieve en seksuele energie. "Ze stellen zichzelf constant metafysische vragen," legt ze uit. "Het is ongelooflijk wat er allemaal in hun hoofd omgaat en hoe hun emoties zich ontwikkelen. Het zijn een soort super metafysische wezens met seksuele creativiteit. Seksualiteit is in feite een creatieve kracht die naar buiten komt."

Zijn er dingen aan haar werk die mensen volgens Martine niet begrijpen? "Ik kan er niet zo goed tegen als mensen zeggen: "Wat zijn ze prachtig." Ze zijn toevallig knap en zien er goed uit, maar als ze alleen dat over mijn werk zeggen dan voel ik me een beetje beledigd. Ik ben blij dat ze mijn zoons mooi vinden, maar ik denk niet dat het werk draait om de esthetische allure. Dat is een soort positieve bijkomstigheid, maar het is niet waar mijn werk om draait." Dus vergelijkingen met bijvoorbeeld Hedi Slimane's foto's van louche modellen voor Yves Saint Laurent, of Glen Luchford's androgyne jongens voor Gucci zijn begrijpelijk, maar toch onwenselijk.

De zoons van Martine wonen nog steeds thuis. Ze zijn zelf ook kunstenaars en Martine neemt nog steeds foto's van ze. Dit wordt het laatste hoofdstuk van het project: hun eerste jaren als twintiger. Ze is ervan overtuigd dat Teen Tribe haar familie hechter heeft gemaakt. "Waar ik echt heel blij om ben is dat onze band hechter is geworden doordat ik ze constant heb gefotografeerd. Ik denk dat ik hierdoor echt meer van ze gezien heb dan normaal gesproken zou gebeuren - ik heb gezien wie ze zijn."

Credits


Tekst Rory Satran
Beeldrechten Martine Fougeron

Tagged:
jeugd
Cultuur
Martine Fougeron
rory satran