A student being arrested during last year's student protests. Photography Imraan Christian.

de gezichten van zuid-afrikaans activisme

Imraan Christian legt de strijd van Generatie Z tegen het kolonialisme vast.

door Courtney DeWitt
|
29 juli 2016, 12:21pm

A student being arrested during last year's student protests. Photography Imraan Christian.

De Kaapstadse fotograaf Imraan Christian trok vorig jaar de aandacht door zijn foto's van de studentenprotesten van #FeesMustFall die door heel Zuid-Afrika plaatsvonden. Hij bracht de beperkingen in beeld waarmee een zogenaamd "vrij geboren" jeugd elke dag wordt geconfronteerd. In de maanden na de protesten is de 23-jarige uitgegroeid tot een van de meest prominente figuren binnen de golf jonge creatievelingen van Zuid-Afrika. Of Imraan nou een persoonlijk of een commercieel project aangaat, er zit altijd een laag politiek overheen.

Hij bezit het talent om esthetiek en idealen feilloos met elkaar te verenigen en daardoor heeft hij de tour van Little Simz mogen vastleggen en A$AP Rocky tot zijn fans geschaard. De rapper stuurde hem namelijk een berichtje met "je foto's zijn geweldig man." i-D sprak met Imraan over zijn laatste project, een fotoserie van Zuid-Afrikaanse creatieve activisten, en waarom "apathie alleen voor de bourgeoisie is."

Je bent opgegroeid in de beruchte Kaapse Vlakte. Wat heb je geleerd door op te groeien in zo'n omgeving?
De sloppenwijk leert je heel veel, maar het belangrijkste is wel "doe wat je moet doen." Toen ik in groep zeven zat adviseerden mijn leraren mijn ouders om me naar een andere school te sturen waar ik academisch gezien meer zou worden uitgedaagd. Ze waren bang dat ik anders in een bende zou gaan. Als ik nu terugkijk zie ik inderdaad dat de school daar best ruig was, maar het feit dat ik weg moest zegt meer over ons schoolsysteem dan over bendes.

Mijn ouders stuurden me dus naar een type school die we "c-model" noemen (een post-apartheidterm die verwijst naar een witte school). Zulke scholen zijn, net zoals zoveel instituten en systemen, niet echt aangepast of veranderd na het einde van de apartheid. De manier hoe ik me kleedde, praatte, at, leefde en ademde werd constant uitgelachen omdat mensen me als een gham (lage klasse) zagen. Maar ik was gewoon mezelf, een jongen van de aarde, en geen enkele cultuur van blanke overheersing zou daar verandering in brengen. Mijn verzet is daar begonnen.

Hoe heeft de Kaapse Vlakte je werk gevormd?
Ze hebben me geleerd wie ik ben. Van jongs af aan heb ik moeten leren hoe je met geweld omgaat, dat was gewoon een alledaagse realiteit; ik heb altijd de keuze gemaakt om te vechten in plaats van te vluchten. Als je die keuze vaak genoeg maakt wordt het vanzelfsprekend, dus toen ik me in de grotemensenwereld moest begeven en werd geconfronteerd met institutioneel racisme had ik geen keus: ik moest terugvechten omdat dat deel is van wie ik ben.

Deze realisatie heeft mijn werk op veel manieren beïnvloed: vooral toen ik vorig jaar tijdens de studentenprotesten in aanraking kwam met ernstig geweld en intimidatie door de politie. Wat misschien nog wel belangrijker is, is dat de Kaapse Vlakte mij de schoonheid van verzet heeft laten zien; arme mensen lijden niet alleen, ze creëren ook liefde en kunst, ze dansen en hebben lol. Ik zie het als mijn levensmissie om het bullshit stereotype dat alle donkere mensen in Kaapstad gangsters zijn aan flarden te scheuren. Ik wil laten zien dat we, net zoals alle donkere mensen, verschillende emoties en talenten en stijlen hebben.

De nasleep van de apartheid is nog heel erg te voelen in de Zuid-Afrikaanse cultuur. Wat zijn de dingen waar jouw generatie nog voor vecht, maar mensen zich misschien niet realiseren?
Het allerbelangrijkste waar mensen nog voor vechten is alleen al het idee dat de strijd nog niet gestreden is - laat staan gewonnen. De regenboogsamenleving die we pretenderen te zijn is niet meer dan apartheid met een facelift.

Stel je Zuid-Afrika voor als een persoon. De koloniale vampieren steken deze persoon al vierhonderd jaar neer om al het bloed op te kunnen zuigen. Generatie Z wil het mes wegleggen, de wonden laten helen en zo weer op onze eigen benen staan, want we zijn 'vrij'. Maar door verschillende overlappende factoren zoals media, geschiedenis en cultuur is er vooral veel aandacht gegaan naar of het mes überhaupt wel bestaat. En degenen die de discussie zat zijn en de ruimte willen claimen om op onze eigen benen te staan worden afgeschilderd als radicalen

Danser en activist Jarrel Mathebula. 

#FeesMustFall was een belangrijk moment voor zowel je werk als je generatie. Wat gebeurde er allemaal nadat je foto's werden opgemerkt?
Voor mij, en velen anderen, betekenden die protesten de radicalisering van mijn ziel. Verzet betekende niet meer enkel ideologieën, gedachtes en essays - nu betekende het ook actie. De politie stond niet meer voor rust en orde, hun brutaliteit maakte ze tot gangsters in blauwe uniformen. Ons parlement was niet langer bezig met het herstellen van rechtvaardigheid, maar het was een veldslag geworden. De ironie van alles was dat we ongewapende maar geschoolde studenten waren, en we vochten voor het vrij toegankelijke onderwijs dat ons in 1994 na de apartheid was beloofd.

Na de protesten veranderde er veel in mijn carrière, veel mainstream en conservatie bedrijven vinden mij nu te links. Creatief gezien heeft mijn carrière me nu gebracht bij veel Zuid-Afrikaanse underground creatieven, kunstenaars en activisten die zelf ook als te radicaal worden gezien.

De stap van activisten fotograferen naar touren met Little Simz was snel gemaakt. Is het vastleggen van musici en kunstenaars net zo belangrijk voor je als je politiek geladen werk?
Ik vind dat alles wat je doet uiteindelijk politiek is, want de politiek staat niet los van sociale en economische omstandigheden. Muziek is zeker de drijvende kracht geweest in mijn artistieke reis; en Little Simz is daarin een soort mentor. Ze bundelt veel verschillende ideeën en concepten, en een paar weken doorbrengen met SPACE AGE 101 was een droom.

Maar echt, een van de gekste dingen aan Londen is dat niemand er kleurrijke kleding draagt. Het was best trippy, iedereen droeg zwart en huidskleur en ik stond daar middenin als een soort regenboog.

Lil Simz in Kaapstad.

Denk je dat Generatie Z een echte verandering teweeg gaat brengen, of zorgt alle onduidelijkheid waar we in leven alleen voor apathie?
Apathie is een luxe die alleen de bourgeoisie zich kan permitteren. Hoe kan je op de bank blijven liggen als het huis van de buurman in brand staat? Ik denk dat wij, de jeugd, steeds meer onszelf worden, de leiders van morgen. We hebben al dingen veranderd, en zullen dingen blijven veranderen door het simpele feit dat we bestaan. Dus om je vraag te beantwoorden: nee, we gaan geen verandering teweegbrengen, wij zijn die verandering.

@imraanchristian

Model en activist Sanele Xaba.

Rapper Dope Saint Jude.

Kunstcollectief ToneSociety.

Kunstenaar Tony Gum.

Regisseurs en muzikanten Lebogang Rasethaba en Spoek.

Rhodes Must Fall activisten.

Ontwerper Thabang Rabothata.

Credits


Tekst Courtney DeWitt
Fotografie Imraan Christian

Tagged:
politiek
Zuid-Afrika
Activisme
Cultuur
Generatie Z
imraan christian