hoe de kunstacademie me hielp om mijn seksualiteit te accepteren

Kunstacademies kunnen een veilige haven zijn in een maatschappij die niet altijd even tolerant is.

door Domantas Smaizys
|
19 oktober 2018, 11:00am

Ik herinner me nog goed dat ik als achtjarige in mijn moeders kast dook – het was de eerste keer dat ik mode ontdekte. Ik paste altijd haar kleren: onze woonkamer was mijn catwalk en FashionTV was mijn publiek. Ik was altijd al nieuwsgierig naar kleding en dacht toendertijd niet echt na over wat dat inhield. Ik wilde er gewoon uitzien zoals de meisjes in de tijdschriften. Ik herinner me hoe ik wegdroomde bij de glossy pagina’s vol glamour, maar ik herinner me ook nog goed dat mijn zus altijd riep: “Normale jongens doen zoiets niet!”

Mijn ouders gingen hier gelukkig wat relaxter mee om. Ze moedigden me niet aan, maar terugblikkend denk ik dat dat vooral was omdat ze me wilden beschermen tegen de genderstereotypering in de maatschappij.

Toen ik opgroeide werd ik constant “niet mannelijk genoeg” genoemd en ik werd om die reden vaak gediscrimineerd. Op school werd ik vernederd en werd iedere beweging die ik maakte uitgemaakt voor vrouwelijk. Iedereen zag me als een buitenbeentje. Mijn klasgenoten pestten me en noemden me gay, nog ver voordat ik zelf mijn seksualiteit had ontdekt. Ik probeerde mezelf de “juiste” genderrol aan te leren en me aan de mannelijke verwachtingen te houden die in Litouwen, waar ik opgroeide, golden. Daar zijn traditioneel gezien de verwachtingen hetzelfde als in de meeste landen: mannen horen zich hyper-masculien te gedragen en in de familie het meeste macht te hebben. Mannen die zich bezighouden met mode, dans of kunst worden vaak gediscrimineerd. De post-Sovjet mentaliteit is onvriendelijk tegenover de lhbt+-gemeenschap.

Domantas Smaizys

Toen ik ouder werd realiseerde ik me pas echt hoe gevaarlijk het was om in een homofoob land te wonen. Ik vond het moeilijk om kracht en moed te vinden om mijn seksualiteit verder te ontdekken, en was dus bang dat ik mijn innerlijke ik niet zou kunnen vinden. Daarom besloot ik om op mijn achttiende naar Kopenhagen te verhuizen.

De Royal Danish Academy of Fine Arts gaf me de ruimte om kwetsbaar te zijn en mezelf uit te drukken. Ik was compleet vrij van de discriminatie die ik lange tijd had ervaren. De kunstacademie gaf me een veilige plek om te experimenteren met mijn seksualiteit, en als gevolg daarvan floreerde mijn creativiteit. Mode studeren heeft ervoor gezorgd dat ik de mogelijkheid kreeg om met leeftijdsgenoten te praten over seksualiteit: de openheid van mijn studiegenoten was het begin van mijn eigen weg naar zelfacceptatie.

Er heerste een cultuur van empowerment en acceptatie, wat mijn eigen identiteit als modeontwerper hielp definiëren. Er waren allemaal verschillende persoonlijkheden in de studio’s en we werden aangemoedigd om deze diversiteit te omarmen. Doordat ik eindelijk goed in mijn vel zat, kon ik de ervaring uit het verleden gebruiken als een bron van inspiratie. Je kunt iedere kunstvorm gebruiken om je verhaal te vertellen, maar mode laat me spelen met de verschillende aspecten van mijn persoonlijkheid - door de stoffen die ik gebruik, het lichaam waar ik het op baseer en de beweging van een stuk. Het is mooi dat mode een kunstvorm is die je laat reflecteren op de maatschappij, en tegelijkertijd een directe impact heeft.

Domantas Smaizys

Dankzij de vrijheid die ik kreeg op de kunstacademie kon ik mijn tienertijd in Litouwen verwerken – het was een vorm van therapie. Ineens was ik weer terug op de catwalk in mijn eigen woonkamer met FashionTV aan op de achtergrond. Ik heb onderzoeksmethodes ontwikkeld die me hebben geholpen om het verband tussen gender en kleding vast te stellen. De theorieën van de Franse filosoof Jacques Derrida inspireerden me om te reflecteren op de functie van mannenkleding en andere mannelijke aspecten in onze wereld.

Op de kunstacademie ben ik een zelfverzekerde modeontwerper geworden. De academie heeft me als individu sterker gemaakt en me mijn groep laten vinden. Ook heeft het me voorgesteld aan andere creatieve queer mensen, waaronder mijn levenspartner. Door mijn persoonlijke ervaringen met homofobie, discriminatie en zelfacceptatie te delen, heb ik geleerd dat kwetsbaarheid een grote bron van kracht kan zijn.

Toen ik laatst mijn mastercollectie in Litouwen mocht tonen, was de cirkel rond.

De kunstacademie is belangrijk.

Tagged:
litouwen
lhbt+
seksualiteit
kunstacademie