Still uit “...Baby One More Time” van Britney Spears (1998), via YouTube

1998 was een mijlpaal voor vrouwen in popmuziek

Britney’s eerste single, ‘The Miseducation of Lauryn Hill,’ en het nalatenschap van de Spice Girls. Twintig jaar later kijken we terug op de opkomst van girlpower in pop.

door Ilana Kaplan
|
04 januari 2018, 9:39am

Still uit “...Baby One More Time” van Britney Spears (1998), via YouTube

Het jaar was 1998. De show Total Request Live was voor het eerst op MTV te zien, Rose McGowan verscheen halfnaakt tijdens de MTV VMA’s en Furbies waren een must-have. En een jaar daarvoor had er een radicale verschuiving in de muziekwereld opgetreden: de Spice Girls hadden de Britse hitlijsten veroverd en openden daarmee de deuren voor vele artiesten die nog zouden volgen. Tegen de tijd dat 1998 eraan kwam, was er een nieuw pop-tijdperk van start gegaan. Belangrijke momenten die het genre vorm zouden geven voor de komende decennia, bestonden uit de komst van tiener popidool Britney Spears en de heruitvindingen van Madonna, Cher en Lauryn Hill. Een ‘girl power’-beweging, ogenschijnlijk aangewakkerd door de Spice Girls, drong door tot Amerika en zorgde ervoor dat vastberaden vrouwelijke artiesten het pop-podium betraden.

Maar om bij het begin te beginnen: een van de meest memorabele en opmerkelijke momenten van 1998 was toch echt de opkomst van Britney Jean Spears. Met haar hooks en cheerleader high kicks, zorgde Britney ervoor dat de focus van de muziekindustrie niet langer bij popgroepen als de Spice Girls en de Backstreet Boys lag, maar juist bij de solo-artiesten. De rijzende ster, vers uit Louisiana, bracht haar debuutsingle “...Baby One More Time” uit op 30 september 1998. Spears, gehuld in een schooluniform met twee vlechtjes, maakte de weg vrij voor de latere opkomst van tienerpopsterren als Christina Aguilera en Mandy Moore, die in de tien jaar die volgden de top van de popindustrie zouden domineren. “...Baby One More Time” had een eendagsvlieg kunnen worden, maar in plaats daarvan lanceerde het Spears als dynamische performer en zorgde het ervoor dat zij een icoon van pop en dans zou worden. Het was ook het begin van het toe-eigenen van kwetsbaarheid en seksualiteit in popmuziek — iets wat later breed opgepikt zou worden door allerlei artiesten.

1998 was ook het jaar dat Madonna haar baanbrekende album Ray of Light uitbracht. Het album was transformatief te noemen voor de gevestigde ster. Het gaf blijk van haar inspanningen om meer te experimenteren met elektronische muziek en haar motivatie om popmuziek breder te trekken. Haar interesse in religies zoals het hindoeïsme en Kabbalah had grote invloed op het vloeiende geluid van haar nieuwe muziek. Madonna's transformatie op Ray of Light was een weerspiegeling van de op vrouwen gerichte popbeweging die de culturele focus zou zijn voor de komende jaren.

Een ander legendarisch popicoon die in 1998 regeerde: Cher. Drie jaar na de release van haar vorige album, It's a Man's World (1993), bracht ze haar disco-pop klassieker Believe uit in oktober 1998. Met het album paste de toen 52-jarige zanger zich aan op een jonger stel fans, wat een nieuw tijdperk voor de zangeres leek in te luiden. Het titelnummer was een clubfavoriet, iets wat het twintig jaar later nog steeds is. Het nummer kreeg een iconische status en bezorgde Cher verschillende Grammy-nominaties en een overwinning (voor Beste Dance Recording in 2000). Uiteraard hebben critici de uitvindingen van Cher en Madonna tijdens deze periode eindeloos vergeleken en gevierd – iets wat de opkomst van krachtige dance-pop-hymnes alleen nog maar meer aanmoedigde.

R&B-infused pop was ook op zijn hoogtepunt in 1998: zowel Brandy als Monica's carrières floreerden en ze brachten een van de meest epische samenwerkingen aller tijden uit met "The Boy Is Mine." Hoewel een nummer in 2017 waarschijnlijk eerder over een ruzie met een man zou gaan in plaats van ruzie over een man, was de call en response-dynamiek tussen de twee artiesten perfect uitgevoerd. Ongeacht het onderwerp werden Brandy en Monica gezien als sterke vrouwen met een uitgesproken mening — aan het einde van de video slaan ze de handen ineen en slaan ze de deur dicht in het gezicht van Mekhi Phifer.

Last but not least, de zomer van 1998 bracht het debuut solo-album van Lauryn Hill, een van de meest cruciale momenten in de jaren 90-popmuziek. Met The Miseducation of Lauryn Hill probeerde de powerhouse-zangeres om pop te moderniseren en slaagde daarin, met haar eigen mix van neo-soul, hiphop en R&B met popgevoeligheid. Het album kwam ook op een belangrijk punt in Hills leven: ze was zwanger van haar eerste kind, een ervaring die haar inspireerde om muziek te maken, zei ze. Ze zong ook over liefde, liefdesverdriet en de tumultueuze relatie die ze had met The Fugees. Het album lanceerde Hill naar de hoogste niveaus van pop en R&B.

Elk van deze artiesten bracht iets anders in elk respectievelijke genre, maar ze hadden allemaal een invloed op de evolutie van pop. De definitie van het genre werd breder en meer inclusief tegenover hybride pop-experimenten. De impact van de ‘girl power’-explosie van 1997 maakte een blijvende indruk op de popindustrie. Maar pop draaide in 1998 echt om aandacht voor vrouwelijke iconen (en potentiële iconen) – vrouwen die via hun eigen muziek voor empowerment wilden zorgen. Het werk van artiesten als Britney, Lauryn Hill, Madonna, Cher, Brandy en Monica heeft langdurige effecten op muziek gehad, die bijna twintig jaar nog steeds merkbaar zijn. De artiesten die tegenwoordig de boventoon voeren in de popmuziek — Beyoncé, Halsey, Demi Lovato, Solange en meer — borduren voort op die erfenis van sterke hooks en uitgesproken meningen. De toekomst van vrouwen die een standpunt innemen in popmuziek en grenzen blijven verleggen, ziet er in 2018 rooskleurig uit.