voorbij het keerpunt: wat is de volgende stap voor transgenders?

Trans bezinning is misschien nu wel een hot topic, maar er is nog een lange weg te gaan. Paris Lees zoekt dit uit…

door Paris Lees
|
22 april 2015, 9:55am

Laverne Cox on the cover of Time Magazine, June 2014.

Het is bijna een jaar geleden dat Laverne Cox op de cover van TIME Magazine verscheen, wat een keerpunt in de acceptatie van transgenders betekende. De zomer daarop vroeg Jane Fae in The Guardian of trans het "nieuwe gay" was, drong Laurie Penny er in de New Statesman op aan dat mensen zich om transgender-rechten bleven bekommeren en huldigde ik zelf de explosie aan transgezichten in de mode in mijn allereerste bijdrage aan i-D. Het leek er eindelijk op dat er voor transgenders plaats aan tafel werd gemaakt.

Het keerpunt was maar van korte duur - we zijn inmiddels een jaar verder en vragen ons af waar de transgemeenschap zich nu bevindt. Wat is de volgende stap? Auteur en academicus Julia Serano zegt daarover: "Hoe meer een groep gestigmatiseerd wordt, hoe minder de meerderheid zal proberen om aspecten van hun identiteit of cultuur aan die van die minderheid aan te passen, omdat dit stigmatisering van henzelf als gevolg zal hebben. Echter, als de minderheid in de loop van de tijd meer geaccepteerd wordt, heeft associatie met deze groep minder sociale consequenties tot gevolg." Als je uitgaat van deze logica, worden transmensen dus al steeds minder gestigmatiseerd.

Deze week wordt een interview tussen ABC's Diane Sawyer en Bruce Jenner uitgezonden worden. Waarschijnlijk zal de reality tv-ster na maanden van speculatie - en gemene grappen - zijn transformatie van man naar vrouw onthullen. Aan het einde van de week praten we wellicht over 'haar' transformatie. Auteur en trans-voorvechter Janet Mock krijgt steeds meer fans met haar online show So Popular! Op MSNBC, en Netflix schijnt binnenkort met een show te komen waarin trans-verhaallijnen door echte transmensen verteld worden. Jazz Jennings, transtiener en het voorbeeld van hoe geluk eruit kan zien voor transkids die veel liefde en steun van hun familie ontvangen, is onlangs het nieuwe gezicht van Clean and Clear geworden. Overal is vooruitgang te zien.

Als onderdeel van campagnegroep Press For Change, zorgde Christine Burns dat er aanpassingen gemaakt werden in de Engelse wet, waardoor transmensen nu al een decennium lang legaal hun geslacht en geboortecertificaten kunnen veranderen. Maar wettelijke hervorming is niet genoeg, geeft Christine toe: "Wetten kunnen menselijk gedrag niet veranderen, je kun ook een grens stellen en zeggen: 'Dit wordt niet langer door de samenleving getolereerd.' Maar er veranderen pas echt dingen als mensen hun manier van denken veranderen en ophouden met discrimineren." Deze vorm van sociale verandering duurt, natuurlijk, langer en het moet vanuit de mensen zelf komen - zij moeten op basis van hun eigen wilskracht verandering voortbrengen: "In 1967 werden homoseksuele mensen niet meer juridisch gediscrimineerd, maar het duurde nog lang voordat iedereen een gay persoon als vriend wilde hebben."

Een groot onderdeel hiervan, zegt Christine, is hoe media mensen afbeelden: "Dat is een van de belangrijkste gebieden waar transmensen zelf verandering kunnen teweegbrengen. Press For Change en All About Trans focussen zich op het maken van vrienden, het opleiden van en werken met mensen." Het is niet verrassend dat filmmaker Lewis Hancox het hiermee eens is: "We willen meer transmensen in de mainstream-media hebben die niet alleen bekend zijn omdat ze acteur of komiek en toevallig ook trans zijn. Ik denk dat dit zal helpen om dingen te normaliseren."

Iemand die ons heeft geholpen om dichter bij dit punt te komen is Rebecca Root, ster uit de baanbrekende BBC-trans-sitcom Boy Meets Girl - die later dit jaar op televisie zal verschijnen. Ze vertelde i-D dat er nog steeds een lange weg te gaan is wat betreft medische steun voor transgenders: "Ik vind het belangrijk dat er goede gezondheidszorg is. We hebben meer gender-identiteit-klinieken nodig, de wachtlijsten zijn belachelijk lang. Steeds meer mensen worden als een last gezien door de gezondheidszorg. Dan zijn er nog de Engelse tabloids die onze gemeenschap niet eens deze zorg gunnen. Ik zie heel veel mensen die aan de medicatie gaan of zichzelf pijn doen omdat ze geen medische hulp ontvangen."

"We bevinden ons als transgenders in een vreemde positie," zegt Christine, "omdat mensen die zich realiseren dat ze lesbisch zijn niet naar een dokter hoeven om zichzelf te kunnen zijn. Maar transmensen moeten dit wel, ze hebben bepaalde medische behoeftes die ervoor zorgen dat ze volledig zichzelf kunnen zijn." Trans zijn is niet iets nieuws, het is geen moderne uitvinding. Transmensen zijn er altijd al geweest, in een of andere vorm, in elke cultuur. Echter, de moderne gezondheidszorg helpt zeker bij de acceptatie. "Het is een beetje als het bevallen van een baby," legt Christine uit. "Ik denk dat de medische wetenschap nu zo werkt: mensen worden gediagnosticeerd, zodat ze een medicijn kunnen nemen en ze weer controle hebben. Onze rol als patiënt is om onze mond te houden en geen last te veroorzaken. We moeten ons gedragen zoals van ons verwacht wordt. Terwijl transmensen heel geïnformeerd bij dokters aankomen en zeggen: 'Kijk, ik weet dat je dit kan doen.' Toch blijft het nog steeds een probleem voor heel veel artsen. Daarom denk ik dat we nog een lange weg te gaan hebben."

Voor mij is de volgende grote strijd om ervoor zorgen dat ouders hierover geïnformeerd worden. Zoals voor veel transmensen, konden veel van de complicaties waar ik tijdens mijn tienerjaren mee worstelde vermeden worden als ik vanaf het begin volledige en geïnformeerde steun van mijn familie had ontvangen. Rebecca stemt hiermee in: "Mensen die zeggen dat we niet zo zijn geboren, lullen uit hun nek. Het is onderdeel van wie we zijn, net als de kleur van onze ogen. Hoe eerder hulp wordt verleent, des te beter." President Obama heeft onlangs transjongeren geholpen door de zogezenaamde 'bekeringstherapie' te verbieden - het idee dat iemand overgehaald kan worden om geen trans meer te zijn, ondanks het harde bewijs dat dit zowel gevaarlijk als ineffectief is. Zo ook de ouders van Leelah Alcorn, die vorig jaar probeerden om hun dochter te helpen tegen haar 'transness' - als resultaat troffen ze haar dood aan.

Regisseur Jake Graf zegt dat hij betere chirurgische ingrepen wil voor transmannen: "Ze zeggen dat het makkelijker is om een penis weg te halen - dus ik zou het nog wel overwegen. Ik weet dat niet heel veel wetenschappers en onderzoekers zich hiermee bezighouden omdat ze vaak niet inzien hoe belangrijk dit kan zijn. Maar dat is het duidelijk wel voor een heleboel mensen." Hij spreekt ook de verantwoordelijkheid van de media aan: "Ik las ergens dat in de VS slechts 8% van de mensen weten wie transgender is, dus mensen halen al hun informatie over transgenders uit de media. Als deze representatie negatief is - het idee dat transmensen seriemoordenaars of verkrachters zijn, bijvoorbeeld - dan beïnvloed dit het beeld dat mensen over transgenders hebben. Dan ontstaan er problemen, transvrouwen die uit damestoiletten geweerd worden." Zou Jake meer gevestigde feministen willen zien die opkomen voor transgenders? "Natuurlijk. Jane Czsyselska, de editor van DIVA, het magazine voor lesbische en biseksuele vrouwen, heeft onlangs veel commentaar gekregen. Mensen zeiden bijvoorbeeld dat ze anti-lesbisch was omdat ze altijd de transgemeenschap heeft gesteund. Het is een fucking grap."

Ik ben het hiermee eens. Mag ik tot slot zelf nog wat toevoegen? Het recht om veilig door over straat te kunnen. Ik betwijfel of er een transpersoon is die niet nooit slachtoffer is geweest van pesterijen of hatelijk geweld - de politie meldde vorig jaar een stijging in transfobie-haatgeweld in Engeland. Op straat eindig je inderdaad wellicht dood in de goot; vooral als je een gekleurd persoon bent. Je bent misschien ook niet meer veilig in je eigen huis. Vanessa Santillan, werd bijvoorbeeld in haar eigen appartement in West-Londen een paar weken terug doodgeslagen. Het moge duidelijk zijn dat we nog een hele lange weg te gaan hebben.

De dialoog over transgenders is voortgezet. We hebben gevochten voor het recht om te doen wat we willen met onze eigen lichamen en nu richten we ons op het veranderen van de harten en instellingen van de mensen om ons heen. De enige vraag is: doe je met ons mee? 

Credits


Tekst Paris Lees

Tagged:
Gender
transgender
Paris Lees