de innige relatie tussen dandyisme en zwarte mannelijkheid

Schrijver en en cultuurcriticus Ekow Eshun cureerde een verzameling foto’s waarin hij het zwarte dandyisme van New York tot Bamako onderzoekt.

|
08 februari 2018, 4:55pm

© Jeffrey Henson-Scales Young Man In Plaid, 1991

Dandy’s verschenen voor het eerst in de achttiende eeuw in Engeland en Frankrijk, als een ijdele reactie op het gevoel van revolutie dat er broeide in de maatschappij, en de behoefte van de aristocratie om er koninklijker uit te zien dan de lagere klasse. Een dandy, zoals Charles Baudelaire later schreef: “Hoeft geen baan te hebben, alleen elegantie. Geen andere status dan het cultiveren van je eigen schoonheid. Een dandy moet subliem zijn en aspireren zonder gestoord te worden. Dandyisme is het laatste sprankje hoop op heldendom in decadente tijden.” Dandyisme was een beweging tegen de moderne wereld die rond die tijd gevormd werd, en die rol vervult de modestroming nu nog.

Ekow Eshun heeft onderzocht hoe dandyisme tot uiting kwam in zwarte mannelijkheid, op straat en in de studio, van New-York tot Bamako, Europa tot Afrika, in hiphop en verder. In de eenentwintigste eeuw beïnvloeden zwarte mannen stijl meer dan ooit, onder andere door mode en muziek. Maar dat gegeven heeft de kwetsbare positie van zwarte mannen wereldwijd, of het nu gaat over gevangenisstraffen in de VS en VK, aanhoudend politiegeweld of sociale factoren als werkeloosheid en armoede, niet veranderd.

© Isaac Julian, Homage Noir, 1986

Dandyisme is een reactie op de precaire situatie van de zwarte man in de maatschappij. Made You Look: Dandyism and Black Masculinity onderzoekt de relatie tussen die twee factoren: pronken als verdedigingsmechanisme, provocatie tegen stereotypes en uiterlijk vertoon als statement van vrijheid. Het is terug te zien in de studioportretten van fotografen als Hassan Hajjaj en Samuel Fosso – die kleurrijke werelden creëerden voor hun onderwerpen om te bewonen – en de straatfotografen die de alledaagse dandy ontdekten. In de paradox van deze twee extremen vind je de essentie van de dandy: performance en alledaagse elegantie – de straat transformeren naar een catwalk. De straatfotografie combineert het werk van Colin Jones, die de stijl van jonge mannen in de jaren zeventig vastlegde in een sociale woonwijk in Islington, tot Jeffrey Hanson Scales, die dertig jaar lang de straten van New York vastlegde.

Het moderne perspectief vind je in het werk van fotografen als Kristin Lee Moolman, een Zuid-Afrikaanse fotograaf wiens recentelijke beelden in de townships de androgyne karakters laten zien die met hun excentrieke outfits manieren vinden om stereotypes omver te blazen. Dandyisme, in al zijn bontheid, bevraagt al driehonderd jaar traditionele opvattingen over gender en kleur.

© Kristin-Lee Moolman, Wayne Swart, 2015

© Malick Sidibé, Les trois amis avec moto, 1975

Credits


Text Felix Petty

Dit artikel verscheen eerder op i-D US