de blauwe indianen van cranio stellen ons consumptiegedrag aan de kaak

Toch draagt de kunstenaar net als iedereen een paar sneakers van Nike.

door Eveline Briand
|
27 mei 2016, 3:00pm

Achter het alias 'Cranio' schuilt Fabio de Oliveira Parnaiba, een kunstenaar die met zijn blauwe indianen de straten van Brazilië wil opfleuren. Noem zijn werk geen graffiti, want daar is zijn kunst volgens hem te verfijnd voor. Zijn solo-expositie Amazonian Diet - vanaf morgen te zien in Amsterdam - toont het ware leven van de 21e eeuw en de negatieve gevolgen van onze consumptiemaatschappij. "Mensen moeten slimmer worden, meer kennis krijgen en opgeleid worden. Zo trekken we de ongelijkheid wat recht."

Wat opvalt aan Amazonian Diet is dat hij merken als Nike en Snickers bekritiseert. Maar wanneer ik hem ontmoet, draagt hij een donkergroene leren jekker, een opvallende zonnebril - die hij het hele interview ophoudt - en ironisch genoeg een paar Nikes. "Ja, ik consumeer veel en draag inderdaad Nikes," antwoordt hij wanneer ik hem vraag hoe dit zit.

Ik sprak hem, zijn vriendin en een tolk - die me wegwijs maakte in het exotische Portugees - over zijn blauwe indianen en waarom hij voornamelijk mannelijke figuren schildert.

'Cranio' betekent schedel in het Portugees. Die bijnaam staat eigenlijk in schril contrast met jouw vrolijke indianen.
In Brazilië heeft iedereen een bijnaam. Ook voetballers hebben haast nooit hun eigen naam op hun shirtje. Op de lagere school werd ik cranio genoemd, wat bovengemiddeld slim of hoogbegaafd wil zeggen. Ik was ook wel een slimme jongen op school.

Alle indianen hebben een blauwe kleur, zit daar een bepaalde betekenis achter?
Daar zijn twee redenen voor. Allereerst staat blauw voor harmonie en rust. Daarnaast merkte ik dat blauw heel mooi is in combinatie met andere kleuren. Het heeft dus ook een praktische reden.

Krijg je eigenlijk commentaar op jouw indianen? Ik kan me voorstellen dat mensen aanstoot nemen aan de manier waarop je de indiaan vormgeeft.
De indianen stellen de samenleving van nu voor. Ik krijg absoluut geen kritiek op mijn werk, integendeel. Dankzij mijn kunst krijgen de indianen in Brazilië nu erkenning. Vroeger werd deze bevolkingsgroep weggestopt, maar nu is iedereen trots op de oorspronkelijke bewoners van Brazilië. De indianen zijn net blij dat ik hen in hun oorspronkelijke kleding laat zien.

Voor de expositie 'Amazonian Diet' heb ik me heel erg op de indianen uit het Amazone-gebied gefocust, daarom dragen ze hun oorspronkelijke kleding. Ik heb ook ander werk waar de indianen politiepakken of voetbalshirtjes dragen. Ze zijn dus niet altijd stereotiep.

Hoe komt het dat je alleen maar mannelijke figuurtjes tekent?
Daar heb ik eigenlijk nooit echt over nagedacht. De jonge, kleine indianen - zeg maar de kinderen - zijn genderneutraal en hebben niet echt een geslacht.
De volwassenen daarentegen zijn wel altijd duidelijk een man of een vrouw. Het klopt dat ik inderdaad niet veel vrouwen teken, maar daar zit niet echt een reden achter.

Je raakt geïnspireerd door Salvador Dali. Wat heb je van hem geleerd?
Vooral de techniek die Dali gebruikte, vind ik waanzinnig. Hoe hij met licht en schaduw speelde, maar ook de absurde humor die hij in zijn kunstwerken stopte. Net als hij probeer ik de dingen op een humoristische manier te benaderen.

Je expositie toont de negatieve gevolgen van consumptie en je hebt kritiek op merken als Nike en Snickers. Toch zit je hier nu voor me met een paar Nikes. Is dat niet tegenstrijdig?
Ja, ik consumeer veel en draag inderdaad Nikes. Mijn voornaamste doel is om de werkelijkheid te laten zien, zodat we ons daar bewust van worden. Ik portretteer de negatieve gevolgen van onze maatschappij.

Toch loop ik er niet van weg en zou ik mezelf niet per se als een activist omschrijven. Ik wil vooral een kritisch beeld van de realiteit schetsen.

Wat is dan het duurste, meest schandalige dat je ooit hebt gekocht?
Eigenlijk heb ik een simpel leven. Ik woon niet in een heel dure wijk, ben geen big spender en bezit geen dure auto, dus ik vind het moeilijk om daar op te antwoorden. Ik heb nog nooit echt iets absurd gekocht, buiten een Ferrari. Nee, dat was maar een grapje.

Ik ben een heel bescheiden persoon en treed in mijn werken nooit op de voorgrond. Mijn kunst moet niet vertellen wie ik ben. De indiaan daarentegen is wel beroemd.

Wordt jouw werk nooit beklad of verwijderd?
Als de muur illegaal is wel. De gemeente is daar heel strikt in en dan schilderen ze er gewoon over. Wanneer dat gebeurt, maak ik gewoon een nieuw kunstwerk. Het is een spelletje tussen de gemeente en mij. Ik werk sneller dan hen, aangezien het verwijderen heel veel tijd in beslag neemt.

Vind je het correct dat graffiti als vandalisme gezien wordt?
Graffiti is inderdaad vandalisme. Mijn werk is door de jaren heen kunst geworden en kan je geen graffiti meer noemen.

Je laat via je werk het ware leven van de 21e eeuw zien. Wat zou je binnen vijftig jaar graag anders willen zien?
De ongelijkheid die er momenteel is. Mensen moeten slimmer worden, meer kennis krijgen en opgeleid worden. Zo trekken we die ongelijkheid wat recht. Slimmere mensen worden zich meer bewust van wat corruptie eigenlijk is.

Dan heb je het toch specifiek over Brazilië neem ik aan? Het onderwijs in Nederland heeft namelijk wel een hoog niveau.
Ja, vooral dan in Brazilië. Mensen krijgen er wel de kans om onderwijs te genieten, maar die kans is vooral weggelegd voor de elite. De lage klasse en de armen worden vaak overgeslagen.

Je werk is niet alleen in Brazilië terug te vinden, maar ook in landen als Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Welk land zou je graag nog een tikkeltje kleurrijker willen maken?
Dan kies ik voor Alaska.

Wat een gekke keuze?
Ja, ik weet het. Alaska is ver, koud en grijs. Zo is het althans in mijn hoofd. Je hebt er vast geen graffiti, dus daar zou ik wel wat kleur willen aanbrengen.

Oh, en ook New York. De graffitikunst is daar geboren en het niveau is er top. Het lijkt me geweldig om daar onderdeel van te kunnen uitmaken.

Zullen we binnenkort jouw indianen ook in de straten van Amsterdam spotten?
Vorig jaar was ik in Nederland en heb ik een paar muurschilderingen gemaakt. En ook deze week heb ik een aantal nieuwe indianen op Amsterdam losgelaten.

Oké, ik ga op zoek naar de blauwe indianen in Amsterdam.
….[grijnst]

'Amazonian Diet' is van 28 mei tot en met 27 juni te zien bij Vroom & Varossieau, Amsterdam.

Credits


Tekst Eveline Briand
Beelden via Cranio

Tagged:
Graffiti
Crânio
Cultuur
indianen
muurschilderingen