waarom we ineens teruggrijpen naar de meisjesachtige mode uit 2000

In een tijd van feminisme, #MeToo en genderfluïditeit lijken Lolita en Paris Hilton niet de meest voor de hand liggende stijliconen.

|
okt. 11 2018, 10:09am

Beelden via Instagram

Ik kan me nog goed herinneren dat ik als achtjarig meisje met vriendinnen het dansje van Christina Milians Dip It Low oefende. Het nummer uit 2004 vat de stijl uit die tijd perfect samen: de zangeres draagt in de videoclip meerdere kledingstukken waarvan je niet zeker weet of het lingerie of cluboutfits zijn, ze danst in modder en staat altijd sexy en zelfverzekerd in het middelpunt. Ze wordt omringd door gespierde mannen, die in sommige scènes shirtloos zijn en in andere juist weer gestreepte donkerblauwe pakken dragen. De boodschap van haar aanstekelijke liedje wordt samengevat in de zin “Imma show you how to make your man say ooh”.

Ik dacht hieraan terug toen een van mijn vrienden vorig jaar voorspelde dat volgens hem “het vrouwelijke vrouwelijker zal worden, en het mannelijke mannelijker.” Hij dacht dat genderfluïditeit geen schijn van kans maakte en dat we ons juist meer terug zouden trekken in genderstereotypen, net zoals in de vroege 2000.

Zijn uitspraak leek me toen misplaatst. Jonge mensen zijn namelijk meer genderfluïde dan ooit tevoren: universiteitsstudenten hebben in de geschiedenis nog nooit zo vaak aangegeven dat ze zich niet thuisvoelen in de vrouw-man-verdeling en non-binaire personen worden steeds zichtbaarder. Ook genderneutrale mode wordt steeds populairder: zo introduceerden grote winkelketens als H&M, Zara, Uniqlo en Hema de afgelopen jaren unisex collecties.

Parallel aan deze ontwikkeling lijken we ook juist weer terug te grijpen naar de ultra-vrouwelijke mode uit de vroege jaren 2000 en de soft grunge Tumblr-esthetiek, die kinderlijk en meisjesachtig is.

Voor wie deze laatste trend gemist heeft geeft deze verrassend populaire Tumblr Girl-tutorial een goede opsomming van de stijl: fuzzy pastelkleurige jasjes, ‘cute’ crop tops en witte sneakers of Dr. Martens met bloemen erop. Voor de complete look dient het haar lang en stijl gedragen te worden, soms in twee vlechten of staartjes. Je kunt het zien als een punk-rock geïnspireerde Lolita van het vroege internet.


Hoewel ik deze stijl in 2011 met veel plezier belichaamde, had ik verwacht dat er in het woke 2018 geen plek meer voor zou zijn. Toch wordt deze meisjesachtige stijl nog steeds liefdevol omarmd. Zo postte de eigenzinnige rapper Princess Nokia onlangs een foto verkleed als Eliza Thornberry uit de Nickelodeon-serie uit 2004. Ook de veelbelovende Rotterdamse muzikant Lisa Lotion heeft in haar selfies veel weg van een moderne soft grunge nimf. Haar make-uploze looks doen haar nog eens extra jong lijken.

Ook de modewereld begint steeds meer op de speelgoedkamer van een meisjes-meisje te lijken. JW Anderson bracht onlangs op fashionweek donut-sleutelhangers op de markt, Jacquemus ontwierp een collectie minitasjes in snoepkleuren en Balenciaga experimenteerde met suikerspinroze plateau-Crocs. Ook blijkt in Nederland het Japanse kawaii en de bijpassende Aziatische Lolita nog steeds een grote bron van inspiratie.

Maar niet alleen het kinderlijk-meisjesachtige wordt gehyped. Ook de volwassen hyper- feminiene en glamoureuze vrouw wordt steeds vaker aangehaald voor inspiratie. Opeens verschijnt Paris Hilton op menig Instagramaccount als half-ironisch lifestyle-icoon en poppen er steeds meer accounts op die nostalgisch terugblikken op de vroege jaren 2000. Favorieten zoals @shesvague, @2000princesss en @godzdntdie gebruiken hun obscure kennis over de jaren nul om zeer gedetailleerde throwback-feeds te cureren. Het resultaat is een hebberigmakende verzameling van glitteroutfits en roze villa’s waar de Malibu Barbie die ik nooit van mijn ouders mocht hebben jaloers op zou zijn.

Natuurlijk zijn deze accounts vooral ook ironisch bedoeld. Ze zijn een absurde ode aan een tijd waarin vrouwelijkheid absoluut niet werd bevraagd en waarin de Sex & The City-vrouw gewoon een legitiem ideaalbeeld was. Toch lijken sommige volgers ook oprecht nostalgisch te zijn naar deze tijd van seksistische stereotypering. Een foto waarop Beyoncé met een weinig-verhullend pareltopje nietsvermoedend de camera in kijkt wordt door mensen in de comments lyrisch “the bible” en “iconic” genoemd.

Waarom dromen we in een tijd van genderfluïditeit en vrouwenemancipatie weg bij deze kinderlijke meisjesachtigheid en vrouwelijkheid uit de jaren nul? Onze Britse collega’s gaven eerder al een mogelijke verklaring: de wereld is op dit moment eng en instabiel, dus gebruiken we de simplistische glamour en het idee van de kinderlijke nimf als toevluchtsoord. Ook socioloog Anita Phillips denkt dat we onschuldige, onderdanige en meisjesachtige persona’s creëren om te compenseren voor de macht en verantwoordelijkheid die we als vrouwen in korte tijd verworven hebben. Als we in ons alledaagse leven serieus, verantwoordelijk en strikt moeten zijn, zouden we in ons creatieve leven dromen over een zachte, kwetsbare en glamoureuze esthetiek.

Misschien moeten we dat ultra-vrouwelijke en kinderlijke dus weer voor onszelf claimen. Bevrijd van de mannelijke blik, gewoon als een zoet slaapfeestje onder vriendinnen. @shesvague zei in een interview dat ze vrouwen met haar account wil inspireren om “zeker, sexy en fun” te zijn (kan het nog meer 2000?). Ze wil dat we deze stijl omarmen als een unieke vrouwelijke kracht. Eerlijk gezegd voel ik me er soms ook door verleid: af en toe dans ik op mijn kamer nog steeds op Christina Milians Dip It Low.

Die ultravrouwelijke en stereotypische meisjesachtige esthetiek is, hoe armoedig het misschien lijkt, toch een groot deel van ons collectieve referentiekader. In Roemenië wilde ik toen ik klein was heel graag een Malibu Barbie, en later in Nederland wilde ik nog steeds een Malibu Barbie. Toch vind ik nu, vijftien jaar later, de Malibu Barbie ontzettend problematisch. En ondanks mijn nostalgie naar Dip It Low, hoop ik dat de achtjarige meisjes van nu niet dezelfde seksistische dansjes en teksten leren.

Dat is niet per se het logische beloop van dingen. Ideaal zou zijn om als je opgroeit iets te ambiëren, en het als je oud wordt te bereiken. Maar juist omdat er op feministisch gebied zoveel gaande is, en gender nu zoveel bevraagd wordt, zijn veel van de ideaalbeelden die we als kleine meisjes hadden nu te seksistisch om oprecht na te streven.

Misschien is deze hypervrouwelijke nostalgie dus ons laatste afscheid aan ons problematische collectieve referentiekader. Net zoals een laatste keer afspreken met een foute ex waarmee je toch een lange, gedeelde geschiedenis hebt. Eén laatste onderdompeling in de kinderlijke, platinablonde, parelroze glamour voordat we verder gaan met ons afvragen wat we – nu er zoveel mogelijk is – in godsnaam willen.