de generatie die opgroeide zonder ijzeren gordijn

Dit zijn de vijf post-Sovjetkunstenaressen die ieder taboe te lijf gaan.

door Anastasiia Fedorova
|
16 februari 2016, 6:25pm

Er komt een dag dat we kunstenaars niet langer zullen categoriseren op basis van hun afkomst - een tijd waarin de achtergrond van een kunstenaar in de geglobaliseerde wereld er niet langer toe doet. We zouden graag willen dat die tijd nu al is aangebroken, maar zo ver is het helaas nog niet. De Berlijnse muur werd nog maar 26 jaar geleden neergehaald, en sindsdien zijn er meerdere muren - fysiek of niet - voor in de plaats gekomen. Juist nu wordt eens te meer duidelijk dat afkomst je lot kan bepalen.

Dat gold lange tijd ook voor mensen in de Sovjetunie, die decennialang wegkwijnden achter het IJzeren gordijn. De nieuwe generatie kunstenaars die in het gebied opgroeiden dat tot het begin van de jaren negentig van het Westen werd gescheiden door strengbewaakte grenzen, is niet bang om de oude Sovjettaboes recht in de ogen te kijken. Hun werk richt zich onbevreesd op het lichaam en seksualiteit, politiek conservatisme en het patriarchaat. Ze weten dat je constant moet blijven strijden voor vrijheid en gelijkheid, en dat doen ze op uiteenlopende manieren - van replica's van Beyoncé's choreografieën in de bergen van Bulgarije, tot het creëren van superhelden als alter-ego's. Dit zijn vijf feministische post-Sovjetkunstenaressen om in de gaten te houden.

Maria Gorodeckaya
De aan Goldsmith College afgestudeerde Maria Gorodeckaya komt oorspronkelijk uit Moskou. Ze onderzoekt met haar werk het vrouwelijke verlangen; vaak onderdrukt, in conflict en met een gebrek aan culturele vertegenwoordiging. In haar werk krijgen de vrouwen die zo lang geobjectiveerd werden eindelijk de kans om hun lichaam en seksualiteit terug te eisen. Seksuele machtsverhoudingen, verwarring en obsessie zijn een aantal veelgebruikte onderwerpen van Gorodeckaya. Ze begon ooit als fotografe, maar werkt nu met poëzie, graffiti en maakt sculpturen. 
gorodeckaya.tumblr.com

Gery Georgieva
Mijn eerste kennismaking met het werk van Gery Georgieva was een video waarin ze de choreografie van Beyonce's Single Ladies nadoet op de top van een berg, gekleed in een traditioneel Bulgaars Rodopikostuum. De Bulgaarse kunstenares mixt regelmatig beelden uit de populaire cultuur met volkslegendes. Ze richt zich hiermee op culturele toe-eigening en modificatie, en onderzoekt de kracht van vrouwelijke archetypes. In haar meest recente werk, Balkan Idol, is Georgieva te zien als een fictionele popster in settings die typisch zijn voor de Balkan.
gerygeorgieva.tumblr.com

Taus Makhacheva
De meeste kunstwerken van Taus Makhacheva bevinden zich in Dagestan, de bergachtige Kaukasus in het zuiden van Rusland - een land van traditionele mannelijkheid, schokkende contrasten in rijkdom, verbazingwekkende landschappen en veel politieke instabiliteit. De traditionele genderrollen in de maatschappij van Dagestan zijn een belangrijk onderwerp binnen Makhacheva's werk. Ze heeft een superheld als alter-ego, Super Taus, die de onzichtbare vrouwelijke kracht symboliseert. Veel van haar werk wordt niet vastgelegd en snel vergeten, op een aantal willekeurige viralvideo's na. 
calvert22.org/taus-makhacheva

Joanna Piotrowska
De Poolse kunstenares Joanna Piotrowska brengt de fysieke impact van onzichtbare machtsstructuren op het lichaam aan het licht. We kunnen het effect van onderdrukking terugzien in de manier waarop haar subjecten bewegen, ademen en stilstaan voor de camera, waarbij hun innerlijke strijd duidelijk naar voren komt. In 2015 won Piotrowska de Jerwood/Photoworks Prize, waardoor ze een project kon opzetten waarin ze kijkt naar de passieve rollen die tienermeisjes vaak krijgen toegewezen. In de foto's van Piotrowska konden de meisjes hun innerlijke kracht uiten.
joannapiotrowska.com

Masha Batsea
Masha Batsea is geboren in Oekraïne, maar heeft met haar ouders in Moskou, Kiev en New York gewoond voor ze verhuisde naar Berlijn en later naar Londen. Doordat ze in haar leven op zo veel plekken heeft gewoond, is ze in staat om de invloed van de hedendaagse cultuur op onze levens en ons zelfbeeld perfect te weerspiegelen. In haar project Yala Yolo verbeeldt ze de toe-eigening van de moslimcultuur door het Westen. Ze onderzoekt naar eigen zeggen de overeenkomsten tussen "het kopen van kebab in een plastic doos op je dronken vrijdagavond en Rihanna die een fotoshoot doet in de Sheikh Zayed Grand Mosque terwijl ze een hoofddoek draagt". 
mashabatsea.tumblr.com

Tagged:
Polen
Feminisme&
Rusland
Joanna Piotrowska
Bulgarije
Cultuur
Gery Georgieva
Taus Makhacheva
maria gorodeckaya
masha batsea
postsovjet