jonge creatievelingen scharen zich achter anti-racismecampagne

Met hun beeldcampagne steunt de groep de Zwarte Piet is Racisme-beweging, die in 2011 van start ging en de gemoederen sindsdien bezighoudt.

|
29 november 2017, 4:51pm

Inmiddels zullen de zwart-wit-portretten die menig Instagram- en Facebooktijdlijn sieren niemand ontgaan zijn: het zijn campagnebeelden van een eclectische groep van ruim tweehonderd creatievelingen – van modellen tot muzikanten, BN’ers tot misfits, en van activisten tot queers – die zich achter de Zwarte Piet is Racisme-campagne hebben geschaard – een discussiepunt dat al jaren de gemoederen flink bezighoudt. Op de foto’s, die gemaakt werden door modefotograaf Jasper Abels en creatief producent Zoë Bab, dragen de geportretteerden het shirt met de tekst ‘Zwarte Piet is Racisme.’ De campagne schaart zich daarmee expliciet achter de beweging met dezelfde naam, die in 2011 door activisten Quinsy Gario en Jerry Afriyie gelanceerd werd. Met de campagne wil de beweging naar eigen zeggen laten zien hoe groot de groep mensen is die pleit voor een inclusief Sinterklaasfeest. Ook wil het kenbaar maken geen enkele vorm van racisme te tolereren – en dus ook Zwarte Piet niet. i-D sprak mede-producent Xiomara Virdó over het belang van de campagne, het verduren van kritiek en de toekomst van de beweging.

i-D: Waarom hebben jullie voor een portretserie gekozen?
Xiomara: In de berichtgeving rondom de zwartepietendiscussie wordt de strijd vaak geframed als een agressieve strijd tussen 'zwart versus wit', met beelden die dit imago onderschrijven. We wilden deze beelden vervangen door spraakmakende foto's, die weerspiegelen dat het protest gedreven wordt door een liefdevolle wens; namelijk de wens voor inclusiviteit en gelijke behandeling. Daarnaast wilden we de netwerken van alle geportretteerden aanspreken op een manier die in deze tijd goed werkt. Er gebeurt in deze tijd een heleboel op social media, daar leent fotografie zich natuurlijk bij uitstek voor.

Wie zijn de personen in de foto’s en waarom is het belangrijk dat juist zij zich uitspreken?
De personen op de foto's komen uit allerlei verschillende hoeken van met name de creatieve industrie. Zo hebben we schrijvers, acteurs, dansers, musici, stylisten, ontwerpers, modellen, tv-presentatoren, maar ook advocaten, wetenschappers en zakenmensen. Het zijn heel lieve, inspirerende, maar vooral moedige mensen die zich ontzettend dappere strijders hebben getoond door zich uit te spreken. Elk van deze mensen spreekt weer een andere groep aan, en hopelijk kunnen zij die groep aanmoedigen om zich ook uit te spreken.

Een aanklacht die je vaak hoort is dat protesten uit de ‘grote stad’ komen, en dan met name uit een ‘links-progressieve bubbel’. Ook dit initiatief komt uit Amsterdam. Wat zou je tegen de mensen met deze kritiek willen zeggen?
Veel van de opposities die worden opgeworpen in deze context gaan naar mijn idee niet op. Het gaat niet over de Randstad versus de rest van het land, het gaat over voor- en tegenstanders van gelijkheid. Ik begrijp dat er buiten de Randstad enige weerstand bestaat tegen 'bemoeienis uit de grote stad', maar ik hoop met heel mijn hart dat dat mensen zich er niet van weerhoudt om zich te verdiepen in waarom deze racistische karikatuur voor veel mensen kwetsend is. Daar gaat het om, niet om grootstedelijke arrogantie. Wat betreft de links-progressieve bubbel, ook vanuit bijvoorbeeld de conservatief-christelijke hoek is er bijval gekomen – zo heeft het Reformatorisch Dagblad een opiniestuk tegen Zwarte Piet gepubliceerd. Het gaat niet alleen om links-progressieven – al doet de beeldvorming dat soms wel denken.

Hoe bewapenen jullie je überhaupt tegen kritiek?
We zijn ontzettend dankbaar voor de fundering die is gelegd door het jarenlange harde werk van activisten van kleur, waaronder Raul Balai, Jerry Afriyie en Mitchell Esajas, Quinsy Gario en Sylvana Simons. Dankzij hen kunnen wij nu het werk doen dat we aan het doen zijn en goed geïnformeerd voor de dag komen. Zo heeft Nederland Wordt Beter een fantastisch lespakket dat alle geportretteerden ontvangen hebben. Hierin staat belangrijke achtergrondinformatie, waarmee je feitelijk alle argumenten die voorstanders van Zwarte Piet opwerpen de das om kunt doen.

Jullie zijn als beweging dus gelieerd aan Stichting Nederland Wordt Beter, wat hebben jullie van hen geleerd?
Ik noemde al het lespakket – dat alleen al is een bron van onschatbare waarde. Daarnaast: het belang van onderwijs. Kinderen moeten leren over het slavernijverleden van Nederland om later goed te kunnen begrijpen hoe racisme werkt. En ook: er is veel goed werk geleverd, maar we zijn er nog lang niet. Er is nog zoveel meer steun nodig.

Wat gaat er met de beweging gebeuren na 5 december?
Dit is nog maar het begin. We willen doorgaan met ons verzetten tegen het institutionele racisme dat Nederland helaas nog teistert. Naar aanleiding van deze campagne willen we nog een inspirerende korte film maken. We willen op zoek gaan naar productieve manieren om bestaand activisme te ondersteunen, en zelf alternatieven opwerpen voor racistische aspecten uit de Nederlandse samenleving. Wat is het alternatief voor Zwarte Piet, en wat is het alternatief voor het huidige onderwijs over het Nederlandse verleden? Hoe kunnen witte mensen verantwoordelijkheid nemen voor het probleem dat zij zelf gecreëerd hebben, namelijk racisme? Hoe kunnen we belangrijke stemmen versterken die nog niet genoeg gehoord worden?

Credits

Fotografie: Jasper Abels
Creative producer: Zoë Bab (Acid Studios)
Productie: Felice Veen, Xiomara Virdó, Boy Frey, Robin Burggraaf, Lotte de Jager
Haar en make-up: Joyce Clerkx—Angelique Hoorn Management, Jodie Geskus
Met dank aan Studio Witman Kleipool and Umsjatka Studios