de dakloze jongens van boekarest en hun leven onder de stad

Joost Vandeburg is de afgelopen drie jaar druk bezig geweest met het documenteren van de levens van vier dakloze tieners die in de tunnels onder Boekarest leven. Met zijn werk vereeuwigd in het boek Cinci Lei ging hij het gesprek aan met i-D. We hadden...

door Felix Petty
|
12 augustus 2014, 1:00pm

Photography Joost Vandebrug

Cinci Lei betekent letterlijk "vijf lei" - de lei is de munteenheid van Roemenië en vijf lei is wat een shot Aurolac kost, het middel waar de bewoners van de tunnels van Roemenië high op worden. De vier kinderen die de focus van deze fotoserie zijn, zijn al sinds hun 6e dakloos. Ze werden door hun families achtergelaten en worden nu verzorgd door de Godfather van de tunnels, Bruce Lee, die zelf uit de eerste generatie postcommunistische daklozen stamt en gedwongen werd op straat te leven toen de weeshuizen werden gesloten.

Hoe kwamen de eerste jongens uit de tunnels op je pad?
Ik deed voordat ik naar Boekarest ging al wat onderzoek naar het leven in de tunnels, en hoorde toen verhalen over dat er sinds de val van het communisme zo'n 2.000 kinderen onder de grond van Boekarest leven. Toen ik het uiteindelijk met mijn eigen ogen zag waren het er misschien niet 2.000, maar wel ongelooflijk veel! Een van de eerste kinderen die ik ontmoette was Costel. Ik was toentertijd aan het fotograferen met mijn analoge camera en nam ook meteen een paar foto's van hem. Ik besloot die foto's toen voor hem uit te printen en als cadeau te schenken, waarna hij me uitnodigde om in de tunnels te komen. Daar ontmoette ik Bruce Lee, die gezien wordt als de Godfather van de tunnels. In het begin was ik me helemaal niet bewust van de situatie in de tunnels, maar al snel had ik door dat dankzij deze man genaamd Bruce Lee veel kinderen een kans kregen die ze anders eigenlijk nooit hadden gehad.

Wat was je eerste reactie toen je voet zette in de tunnels?
Paniek! Niet alleen door de tunnels zelf, maar vooral door de kinderen die erin wonen. Ik bedoel, Costel was 13 jaar oud toen ik hem voor het eerst ontmoette en hij snoof Aurolac. Het was niet te bevatten! Mijn eerste reactie was "jullie hebben water nodig, jullie hebben brood nodig!", maar dan realiseer je je dat ze al voorzien zijn in hun basisbehoeften. Wat die kinderen nodig hebben is hulp.

Was je niet bang dat je foto's de situatie mooier zouden doen lijken dan dat het eigenlijk is?
Nee, absoluut niet. Wanneer je op die gedachte komt is het tijd om te stoppen met fotograferen. Het is niet zo dat ik niet laat zien dat sommige jongens ook echt knap zijn en zich goed weten te kleden, en er is ook zeker niks mis mee om dat als buitenstaander te zien. Het zijn ook gewoon heel coole kinderen. Het zat me helemaal niet dwars om dat ook vast te leggen - dat was gewoon precies hoe het was. Er schuilt zoveel schoonheid in die tunnels.

Bruce beschermt zijn jongens, nietwaar?
Ik snap dat Bruce wordt gezien als een slecht persoon, maar er zit een heel verhaal achter. Nico is bijvoorbeeld nog in leven dankzij Bruce, daar is echt geen twijfel over mogelijk. Nico was 9 jaar oud toen hij begon met het injecteren van heroïne en Bruce vertelde hem het niet te doen. Hij liep destijds HIV op, maar is dankzij Bruce nog steeds in leven… Bruce heeft meer gedaan voor de kinderen in de tunnels dan wij als buitenstaanders ooit zouden kunnen doen.

Je komt net terug uit Boekarest, hoe was het?
Ik wil eigenlijk weer terug! We zijn nu een stichting aan het opzetten die de jongens zal helpen met het geld dat onder meer wordt opgehaald met de verkoop van mijn boek. Ik probeer nu een ruimte buiten het treinstation voor ze te creëren waar ze in de wintertijd heen kunnen.

Hoe gaat het nu met Nico? Na de laatste update ging het slecht met hem door zijn aidsvirus.
Hij leeft nog. We brachten hem naar het ziekenhuis - er was helemaal niks meer over van dat kleine joch. In het ziekenhuis kreeg hij medicatie, een bloedtransfusie en ik ben bij hem gebleven tot hij weer een beetje opknapte. We hebben uiteindelijk onderdak gezocht, wat feitelijk een kamer in een hondenasiel was - er zat poep op de muur en overal lag pis. Ik stelde voor om samen met de jongens de ruimte te transformeren tot een normale leefruimte met bedden en een verwarming, zodat Nico ergens heen kon. Het gaat nu goed met Nico, hij neemt netjes zijn medicatie, maar hij blijft toch dat jongetje dat al sinds zijn 4e in de tunnels woont en het is dus niet realistisch om te denken dat hij ooit zal veranderen - dat hij opeens naar school zal gaan en dokter zal worden. Ik moet nog steeds mijn portemonnee in de gaten houden als ik bij Nico in de buurt ben want hij blijft die jongen van de straat.

Hoe ziet de toekomst voor de jongens en voor de rest van de tunnelbevolking eruit?Bruce betaalt bijna een Londens bedrag aan huur aan de politie en aan lokale zwervers in ruil voor veiligheid. Toen ik daar drie jaar geleden was besloot ik om alles vast te leggen. Het leek destijds niet heel duurzaam, maar het is er nog steeds. Ik weet niet veel over andere delen van de tunnels, en of ze überhaupt nog bestaan, maar je zult wel altijd mensen zien die achtergelaten zijn zoals Costel - een jongen die niet terug kan naar een opvangtehuis omdat hij al 18 jaar is. Hij kan nergens naartoe, alleen maar de straat op. Bizar.

joostvandebrug.com

Credits


Tekst Felix Petty
Fotografie Joost Vandebrug

Tagged:
Cultuur
Roemenië
Boekarest
joost vandeburg