de duistere kant van een pretpark

De nieuwe serie Never Never Land van fotograaf Panayis Chrysovergis toont meer dan suikerspinnen en draaimolens.

door Emily Manning
|
29 oktober 2015, 8:35am

Pretparken en horrorfilms gaan al sinds het begin van de cinema hand in hand: cakewalks veranderen al snel in spookhuizen als olijke clowns plotseling psychotische moordenaars blijken te zijn. Deze transformaties lijken rechtstreeks uit een nachtmerrie te komen, maar ze zijn lang niet zo interessant als de echte transformatie van een pretpark na zonsondergang.

Fotograaf Panayis Chrysovergis koos Foire du Trone in Parijs als onderwerp voor zijn nieuwe serie Never Never Land. Foire du Trone is een pretpark dat overdag mensen uit diverse etnische en economische groepen van uit de hele stad aantrekt. Maar zodra de nacht valt, verandert de plek van een relatief tamme speelplaats in een scène uit Spring Breakers. Het park transformeert tot een verdraaide versie van de realiteit, waarin flikkerende neonlampen het geweld en machogedrag in felle kleuren doen oplichten.

Kan je ons iets vertellen over het pretpark dat je hebt gefotografeerd?
Foire du Trone is een themapark in het 12e arrondissement van Parijs. Het is van maart tot mei iedere dag open, tot laat in de avond. Het park wordt beheerd door de stad zelf, en trekt mensen vanuit heel Parijs. Je komt er mensen tegen uit de meest uiteenlopende culturen, religies en sociale klassen.

Waarom begon je deze plek te fotograferen?
Ik bezocht de plek nadat ik mijn project Heterotopia had afgerond, en kwam er dankzij dit bezoek achter dat ik hier te maken had met een andere vorm van heterotopie [een plek die tussen het private en publieke in zit, red.] - een plek waar het utopische en het denkbeeldige tastbaar worden. Ik was onder de indruk van de diversiteit van de bezoekers, en hoezeer het publiek veranderden afhankelijk van de tijd. Overdag zag ik voornamelijk kinderen, maar wanneer het donker werd kwamen de volwassenen tevoorschijn. Wat de grootste indruk maakte, waren de beveiligingsmaatregelen die het park nam: mensen werden er uitvoerig gefouilleerd en de politie was 's avonds nadrukkelijk aanwezig. Het was een van de eerste dingen die me aan het denken zette over waarom deze transformatie plaatsvond.

Wat verwachtte je tegen te komen toen je hieraan begon?
Toen ik net aan dit project begon te werken, kwam ik voornamelijk overdag in het park. De beelden overdag waren kleurrijk en vrolijk - het stereotiepe beeld dat we hebben van pretparken. Maar dit beeld kwam niet overeen met de tweehonderd politieagenten die bezoekers fouilleerden. Ik wilde niet vasthouden aan een simpele en voor de hand liggende verbeelding van de realiteit. Ik wilde dieper gaan dan dat, en mijn eigen realiteit verbeelden, waarbij ik mijn eigen vragen kon stellen. Dat is waar fotografie naar mijn idee om draait.

Hoe was de ervaring uiteindelijk?
De eerste keer dat ik daar in het donker was, begon ik de transformatie van het landschap te zien. Pretparken lijken tegenwoordig steeds meer op casino's. De meeste spellen zijn gericht op vaardigheid, en de beloningen zoals mobieltjes, motors, en biljetten van vijfhonderd euro, zijn gericht op 'volwassen' kinderen.

Pretparken worden ontworpen als een plek die de onschuld en speelsheid van kinderen uitdrukt, maar de meeste mensen in jouw foto's zijn geen kinderen - het zijn groepen mannen. Kan je ons iets vertellen over die dynamiek?
Naar mijn idee zijn bepaalde pretparken niet ontworpen als plekken vol onschuld en jeugdigheid, maar als plekken die bepaalde herinneringen aan je jeugd moeten oproepen. Hedendaagse pretparken zijn een sociaal stereotype, het zijn overblijfselen van vroeger, aangekleed met verbeeldingen uit onze jeugd, zoals snoep, draaimolens en popcorn. Ik maakte kennis met 'volwassen' kinderen, flirtend en met kinderachtige driftbuien. Ik denk dat dit voortkwam uit de seksuele spanning tussen de verschillende seksen. Deze context brengt het dominante oerinstinct van de alfaman naar boven.

Er is ook veel geweld te zien in de foto's - een geweerschot, barsten in het glas, een man die een klap uitdeelt…
Een pretpark is over het algemeen de plek waar we onze sociale grenzen te buiten gaan. We kunnen er schreeuwen, botsen met speelgoedauto's, schieten met geweren, en op zoek gaan naar de uitersten van onze adrenaline, met enorme snelheden. Ik zou een pretpark ondertussen wel durven vergelijken met een voetbalstadion. Zodra we daar aankomen, verandert er ook iets in ons onderbewustzijn, wat ons een gevoel van vrijheid geeft. Geweld is, net als de seksuele aantrekking tussen twee mensen, een primitief instinct. Maar wat gebeurt er wanneer deze twee oerinstincten samenkomen in deze kleurrijke heterotopie?

Wat hoop je dat mensen zullen inzien door deze serie?
Wat ik altijd hoop dat mensen inzien: het besef dat fotografie nooit onschuldig is.

Credits


Fotografie Panayis Chrysovergis

Tagged:
Never-Never Land
Cultuur
panayis chrysovergis