de nederlandse fotograaf hellen van meene fotografeert al 20 jaar ongemakkelijke tieners

Ze legt haar jonge modellen vast als tijdloze schoonheden.

|
jul. 22 2015, 9:52am

"Konijnen kunnen zo snel kinderen krijgen dat we ze op een gegeven moment niet meer kunnen tellen," mijmert de Nederlandse fotograaf Hellen van Meene. De fotograaf heeft de essentie van de snelheid van het leven proberen te vangen in haar fotocollectie The Years Shall Run Like Rabbits. Van Meene heeft voor deze serie tussen 1994 en 2015 voornamelijk jonge vrouwen geportretteerd. De foto's zijn ongemakkelijk, prachtig, enigszins duister en doen soms denken aan de tijdloze schilderijen van de oude meesters, maar Van Meene denkt daar anders over. "Het gaat om de snelheid van het leven. Maak je niet druk als je niet zo blij bent met het resultaat van een foto. Slaap er een nachtje over en de volgende dag denk je al heel anders over het resultaat."

Hellen zelf woont in het Noord-Hollandse Heiloo, maar haar ongebruikelijke Lolita's vindt ze overal ter wereld. Meestal stuit ze op deze meisjes als ze door de stad of een winkelcentrum wandelt. Maar wanneer is een meisje geschikt voor haar nauwkeurige composities? "Het heeft niets te maken met mooi zijn of niet, het gaat meer om chemie," vertelt ze. "Dit kan gebaseerd zijn op hun stemming, kapsel, huid, of ze dik zijn, of ze donker zijn, of ze sproetjes hebben... Ze hebben gewoon iets dat ik oppik. Het is alsof ik kijk met mijn onderbuikgevoel in plaats van met mijn ogen."

Met dit onderbuikgevoel heeft ze bijvoorbeeld het jonge, roodharige model met een buitenboordbeugel gevonden, of het baldadige Koreaanse meisje dat een grote, roze bel blaast met haar kauwgom. Van Meene heeft ook een zwak voor identieke tweelingen - haar collectie zit er vol mee. De rode draad tussen alle meisjes is hun jeugdigheid en het feit dat ze in de ongemakkelijke fase zitten tussen kind en volwassen zijn. "Als je naar hun open gezichten kijkt, kan iedereen hun uitdrukking op een andere manier interpreteren. Ik werk graag met jonge gezichten omdat ze als een open boek zijn."

Na de casting is het tijd voor het bepalen van de nauwgezette mise-en-scene. Hellen wil graag dat haar foto's een bepaalde tijdloosheid uitstralen. Die zegt ze te vinden in verlaten, niet-gerenoveerde huizen van bejaarden. De styling van de meisjes doet van Meene zelf. Ze kleedt de meisjes in nachtjaponnen en jurkjes die ze in de kringloopwinkel heeft gekocht. "Ik wil graag dat mensen geen idee hebben wanneer de foto is genomen. Is de foto dit jaar gemaakt? Of twintig jaar geleden? Veertig jaar geleden misschien?" vertelt ze.

Die verlaten, tijdloze huizen zijn steeds moeilijker te vinden. Als ze erover praat, bespeur je al snel een nostalgische snik in haar stem: "Ze worden steeds zeldzamer in Nederland. Iedereen - zelfs oma's - wordt hipper. Ik voel me een beetje verantwoordelijk om de inrichting van deze huizen te documenteren. Soms gaan dingen gewoon sneller dan ik zou willen." De foto op de cover van haar boek is geschoten in een huis met een groen, geometrisch behang. Hellen fietste al jaren langs dit huis, voor ze er uiteindelijk de sleutels van kreeg. Het is een kleine geschiedenis van Dutch design.

Ondanks haar nauwkeurige planning, staat of valt Hellens werk met haar intuïtie. Na twintig jaar fotograferen, vertrouwt ze haar aanpak inmiddels wel. "Ik ben geen researcher," vertelt ze. "Ik ga niet uitzoeken of iemand iets al eerder heeft gedaan. Dat maakt me niets uit. Het is mijn uitvinding. Mensen werken al veel langer met kinderen, honden, huizen, noem maar op - het is allemaal al een keer gedaan, maar nog niet door mij."

De foto's van Hellen hebben een perfecte, vierkante vorm. Ze zouden het goed doen op Instagram. De hashtag #hellenvanmeene wordt dan ook vrij regelmatig gebruikt. Toch zal je de fotografe zelf niet snel op dit platform vinden. Ze heeft geen hoge pet op van Instagram. "Ik wil niet op die manier foto's met de rest van de wereld delen," zegt Hellen. "Als ik een nieuwe foto heb genomen zal ik die nooit meteen met iemand delen. Ik hou de foto voor mezelf, alsof het een pasgeboren baby is, en wil 'm pas delen als het al een tijdje bestaat en volwassen is."

Het fotoboek The Years Shall Run Like Rabbits is nu te koop.

Credits


Tekst Rory Satran
Afbeeldingen met dank aan Hellen Van Meene