in iran is feesten een politiek statement

i-D sprak met de regisseur van 'Raving Iran', een documentaire over twee jonge dj’s uit Iran.

door Wendy Syfret
|
19 juni 2016, 8:25am

In 2005 verbood Iran alle westerse muziek. De meest populaire nummers mochten opeens niet meer door radiostations worden gedraaid, de zwarte markt van cd's werd gevaarlijk en de dirigent van het orkest van Teheran verliet het land uit protest. Dit was de wereld waar Anoosh en Arash in opgroeiden, de mannen met de hoofdrol in de documentaire Raving Iran van Susanne Regina Meures. Ondanks alle restricties werden de twee verliefd op elektronische muziek en bleven ze muziek maken onder de naam Blade&Beard. Ze deelden hun werk met andere jongeren via illegale raves en cd's.

Toen Anoosh werd gearresteerd leek het er even op dat er een eind zou komen aan hun liefde voor muziek. Totdat ze de uitnodiging kregen om op het immense technofestival Street Parade in Zweden te spelen. Eenmaal in Europa realiseerden zij zich dat hun levens in tweeën waren gesplitst: ze moesten kiezen tussen ofwel hun familie en vrienden of een nieuwe toekomst vol met muziek. i-D sprak met regisseur Susanne Regina Meures over de jongens en de documentaire die zij over hen maakte. 

Hoe ontdekten Anoosh en Arash überhaupt techno? Het is al verboden sinds ze klein waren.
Ze zijn allebei zo halverwege de twintig, dus het internet is altijd een deel geweest van hun levens als volwassenen. Ze ontdekten artiesten die elektronische muziek maakten via SoundCloud en YouTube. De meeste websites die iets te maken hebben met westerse cultuur of politiek zijn afgeschermd in Iran, maar mensen gebruiken VPN's om er toch te komen.

Illegaal downloaden zal inderdaad overal ter wereld hetzelfde zijn. Het verschil is, denk ik, dat in Iran het risico niet alleen een boete is. Wat gebeurt er als je gesnapt wordt?
Het probleem is dat alles zo willekeurig gaat. Alles kan gebeuren. Misschien is de politieagent die langskomt terwijl je een groot feest houdt wel tevreden met wat geld. Maar de kans bestaat ook dat je mee wordt genomen naar het politiebureau, en daarna naar de rechtbank en de gevangenis. Laatst was het nog zo dat de politie in Iran een feestje van studenten binnenviel. Alle studenten werden gestraft met 99 zweepslagen.

Dat kan dodelijk zijn. Waarom zou je dat risico nemen?
De Iraanse middenklasse is erg verwesterd, zeker in de grote steden. Mensen kijken tv met satellietschotels en gebruiken net zoals wij social media. Jonge mensen zien geen reden waarom ze niet dezelfde rechten zouden hebben als de rest van de wereld. Ze verlangen naar vrijheid en een 'normaal' leven.

In het Westen is het makkelijk om te vergeten hoe invloedrijk een feestcultuur kan zijn. De jongens hebben in Iran als Blade&Beard een fanbase, maar hoe vond Street Parade ze?
Ze hadden zich aangemeld voor meerdere festivals over de hele wereld. Street Parade was daar een van. Ze stuurden hun illegaal geproduceerde cd op en kregen wat maanden later een uitnodiging.

Heb je na zoveel tijd te hebben doorgebracht met deze mannen het gevoel dat techno ruimte biedt voor een soort uitdrukking en ontlading die andere genres niet hebben?
Misschien. Ik denk dat het gevoel van vrijheid en trance langer duurt tijdens raves. Als je naar een rockband luistert ga je misschien een uurtje uit je dak. Maar als je naar een rave gaat dans je tot de zon opkomt in je eigen kleine utopie. Techno geeft je de kans om voor langere tijd te ontsnappen.

Hoe heb je de jongens gevonden?
Ik had besloten een film te maken over de underground van Iran, dus ik was op Facebook naar mensen gaan zoeken die deel uitmaakten van die scene. Toen ben ik naar Teheran gevlogen om onderzoek te doen. Nadat ik veel dj's en musici had ontmoet, lukte het mij eindelijk Anoosh en Arash te bereiken. Ze staan echt midden in Iran's technoscene en, in tegenstelling tot anderen, wilden ze er ook echt over praten. 

Vanwaar deze interesse in Iraanse techno?
Nadat ik een artikel had gelezen in een Brits tijdschrift over technofeestjes in de Iraanse woestijn kon ik het beeld maar niet uit mijn hoofd krijgen: gelukzalige en kleurrijke mensen middenin in een woestijn, feestend buiten de blik van een van 's werelds strengste politieke systemen. Ik vond de wilskracht van deze jonge mensen fascinerend. Ondanks dat de risico's enorm zijn, zijn ze gewoon feestjes aan het organiseren. Maar ik wilde niet een film maken over alleen het feesten, ik wilde uitvinden wat het betekent om op te groeien met zo veel regeltjes.

Ik denk dat dat een belangrijk idee is om naar terug te keren. Dit gaat niet over toerisme, of gewoon buitenlandse feestculturen: deze feesten zijn een statement tegen onderdrukking.
Anoosh en Arash vertegenwoordigen echt een grote groep jongeren die, op veel verschillende manieren, geen kant op kunnen. Ze zitten vast tussen oost en west; ze hebben goede opleidingen gevolgd maar kunnen geen goedbetaalde banen vinden, ze kunnen niet reizen, en zullen nooit echt erkenning krijgen voor hun muziek. Het was niet mijn bedoeling een politieke film te maken, maar door deze jongeren in beeld te brengen geef ik ze een stem en kracht, en dat is uiteindelijk wel politiek.

Waar zijn Anoosh en Arash nu?
De afgelopen twee jaar zaten ze in een vluchtelingenkamp in Zwitserland, hoog in de bergen en omring door schapen en koeien. Ze hebben net pas antwoord gekregen van de overheid, positief antwoord! Als alles goed gaat kunnen ze in Europa blijven, muziek blijven maken en van de vrijheid genieten waar ze altijd van hebben gedroomd. 

Credits


Tekst Wendy Syfret
Beeld via Raving Iran

Tagged:
Iran
raven
documentaire
susanne regina meures
Cultuur
blade&beard