Fotografie Zoe Ghertner. Styling Julia Sarr-Jamois. Cape Valentino. Trui Wardrobe NYC. Broek Gucci. Hoofddoek Berwick St. Cloth Shop. Zonnebril Gentle Monster. Sokken Falke. Schoenen Manolo Blahnik.

wat betekent het om vandaag de dag een moslimvrouw te zijn?

Mariam Khan, auteur van ‘It’s Not About the Burqa’, gaat in gesprek met het Somalisch-Amerikaanse topmodel Ugbad Abdi.

door Mariam Khan
|
21 mei 2019, 10:24am

Fotografie Zoe Ghertner. Styling Julia Sarr-Jamois. Cape Valentino. Trui Wardrobe NYC. Broek Gucci. Hoofddoek Berwick St. Cloth Shop. Zonnebril Gentle Monster. Sokken Falke. Schoenen Manolo Blahnik.

Dit artikel verscheen eerder in i-D's The Voice of a Generation Issue , no. 356, zomer 2019. Bestel het nummer hier.

Eerder dit jaar bracht de Britse journalist en schrijver Mariam Khan haar veelgeprezen essaybundel It’s Not About the Burqa uit, waarin achttien verschillende moslimvrouwen vertellen hoe ze hun geloof, feminisme, seksualiteit en afkomst ervaren. Net als Ugbad Abdi was Mariam het namelijk zat om meningen over moslimvrouwen te horen van mensen die zelf geen vrouw of moslim zijn. En dus besloot ze haar stem te gebruiken om de mythes hieromheen te ontkrachten, en te vertellen wat het daadwerkelijk betekent om vandaag de dag een moslima te zijn.

We nodigden deze twee inspirerende, jonge vrouwen uit om met elkaar in gesprek te gaan over de hijab, feminisme, stereotypen en de manier waarop moslima’s in de media worden gerepresenteerd.

Mariam Khan: Ik schreef It’s Not About the Burqa omdat ik vond dat moslima’s niet goed worden neergezet in de media. De druppel was toen de voormalige Britse premier David Cameron zou hebben gezegd dat moslimvrouwen “traditioneel onderdanig” zijn. Heb jij het gevoel dat je als islamitische vrouw in de modewereld de kans krijgt om je eigen verhaal te vertellen?
Ugbad Abdi: Als model zit ik in een positie die me die kans geeft, ja. Ik kan mensen uitleggen waarom ik een hijab draag en wat het voor mij betekent om een vrouwelijke moslim te zijn. Voor mij was het gelukkig vrij gemakkelijk om mijn weg te vinden in de mode-industrie, maar dat heb ik ook grotendeels te danken aan andere moslima’s, zoals Halima Aden. Het blijft hoe dan ook belangrijk dat we onze eigen verhalen blijven vertellen, want er wordt vaak genoeg over moslimvrouwen gesproken, maar weinig naar ze geluisterd.

De hijab vormt een belangrijk deel van je identiteit. Dat geldt ook voor mij. Om eerlijk te zijn, begon ik hem in eerste instantie te dragen omdat mijn moeder dat deed. Als tiener leerde ik pas wat het belang ervan is. Niemand had dat ooit aan me uitgelegd, dus moest ik zelf op zoek gaan naar de antwoorden op mijn vragen. Dat lukte me, en uiteindelijk koos ik er zelf voor om een hijab te dragen. Wat was voor jou de reden?
Ik was veertien, en besloot een hijab te dragen omdat ik dichter tot Allah wilde komen. Maar ook omdat ik opkeek tegen mijn moeder, net als jij. Zij is altijd al mijn rolmodel geweest, en ik wilde op haar lijken – en me dus ook hetzelfde kleden. Ik denk dat de meeste jonge meisjes wel op hun moeder willen lijken. Mij heeft het in ieder geval veel kracht gegeven.

Mijn hijab vormt inderdaad een belangrijk onderdeel van mijn identiteit. Door het te dragen, weet ik dat de modeontwerpers, makers en merken die met mij willen werken, ook mijn keuze respecteren. Want dat is precies wat het is: een keuze. Doordat ik als mijn authentieke zelf en op mijn eigen voorwaarden in de modewereld werk, weet ik dat ik verschillende mensen kan bereiken en een verandering teweeg kan brengen.

Als ik geen hijab draag, voelt het alsof er een deel van mezelf ontbreekt. Maar tegelijkertijd is het soms lastig. Ik ben dol op reizen, maar ik heb een hekel aan vliegvelden. Ik pas mijn hijab altijd een beetje aan wanneer ik op zulke plekken ben. Je hebt niet alleen te maken met bezorgde feministen die denken dat je niet in staat bent om je eigen keuzes te maken, maar ook met een hele gemeenschap die je veroordeelt wanneer je een paar plukjes haar laat zien. Misschien was het makkelijker geweest als er meer vrouwelijke, islamitische rolmodellen zouden zijn. Heb jij het idee dat daar een gebrek aan was toen jij opgroeide?
Ik heb het idee dat dat meer iets is van de laatste jaren. Zelf kon ik me in mijn jeugd in niemand herkennen. Ik zag in de media niemand aan wie ik me kon spiegelen, en daardoor vond ik het ook lastig om groot te durven dromen.

In mijn jeugd had ik ook nooit het gevoel dat er iemand was die me vertegenwoordigde. Gelukkig had ik wel mijn moeder, een gesluierde moslima die sterk en moedig was. Ze kwam voor zichzelf op en was integer. Omdat ik haar zo zag, wist ik dat ik ook zo kon zijn.
Ik vind het fantastisch dat er vandaag de dag meer moslimvrouwen in de media te zien zijn. Ik denk dat dit een enorme impact zal hebben op toekomstige generaties.

1557246356651-ZGhertner_ID_0319_06_v2_CMYK
Jas Alexander McQueen. Coltrui The Row. Broek van stylist. Panty WOLFORD. Hoofddoek Berwick St. Cloth Shop. Zonnebril Gentle Monster. Schoenen Yuul Yie.

Vind je dat moslimvrouwen over het algemeen goed gerepresenteerd worden?
Niet altijd even goed. Er zitten twee kanten aan: vaak worden moslimvrouwen op een stereotiepe manier gerepresenteerd, of gewoon overgeslagen, maar er zijn ook plekken waar we wél erkenning krijgen. Zelf kan ik mijn stem gebruiken, maar dat is niet voor iedereen even gemakkelijk.

Heb je het idee dat jongere generaties moslimvrouwen zich meer bezighouden met de manier waarop ze gerepresenteerd worden dan vorige generaties?
Ik denk dat moslimvrouwen zich er altijd al mee bezig hebben gehouden. Het grote verschil is dat we tegenwoordig – in het digitale tijdperk – veel makkelijker kunnen bespreken wat we belangrijk vinden. En aangezien moslimvrouwen het zat zijn om verkeerd gerepresenteerd te worden, laten we onze stem ook horen.

Er bestaan veel stereotypen rond moslima’s: ze zouden geen feministen kunnen zijn, niet modieus kunnen zijn, niet voor zichzelf op kunnen komen en geen ambitie hebben. Ik ben tijdens een sollicitatiegesprek weleens gevraagd of ik een immigrant was en überhaupt wel een diploma had, ondanks dat dat gewoon duidelijk op mijn cv stond. Het lijkt alsof we in de westerse wereld vaak als ‘zij’ worden gezien, en niet gewoon als onderdeel van het ‘wij’. Met welke stereotypen heb jij te maken gehad?
Vooral dat mensen denken dat mijn familie of geloof me dwingt om een hijab te dragen, en dat wij als moslimvrouwen onderdrukt worden. Ik vertel mensen dan altijd dat mijn hijab mijn eigen keuze is en dat ik ‘m draag voor mezelf en mijn geloof.

Door welke andere moslima’s ben je vooral geïnspireerd geraakt?
Door heel veel vrouwen. Bethann Hardison bijvoorbeeld, die hard heeft gestreden om vrouwen van kleur in de mode-industrie te krijgen. Of modellen zoals Iman en Naomi Campbell, en de politicus Ilhan Omar. Zij hebben veel vrouwen geïnspireerd om zich niet te schamen voor wie ze zijn en hun positie te claimen, ongeacht wat andere mensen van ze vinden. Zij geven me het gevoel dat ik groot kan dromen.

Voelt het als een druk of een voorrecht om andere mensen te inspireren?
Het is absoluut een voorrecht. Ik probeer mijn stem in te zetten voor iets goeds, en het geeft me een hartverwarmend gevoel wanneer mensen me vertellen dat ik ze inspireer. Natuurlijk brengt dat ook een bepaalde druk met zich mee. Ik krijg ook vaak berichtjes van mensen die vinden dat ik geen goede moslim ben, of dat ik mijn hijab niet op de juiste manier draag. Maar doordat ik ook veel steun krijg, en mensen zeggen dat ik een verschil maak, lukt het me om daar voorbij te kijken. Ik leef mijn droom en gebruik mijn platform om de dingen te zeggen waarvan ik had gewild dat een moslimvrouw ze vroeger tegen mij had gezegd. Misschien had ik me dan wat zekerder gevoeld over wie ik was. Die gedachte helpt me om de druk te verlichten.

1557246394542-ZGhertner_ID_0319_02_v2_CMYK
Jurk en trui Ambush. Muts Noel Stewart. Sokken Falke. Schoenen FAR.

Gaat jouw identiteit als moslimvrouw goed samen met de mode-industrie?
Toen ik net in de mode begon te werken, wist ik niet wat ik kon verwachten. Maar ik heb inmiddels gemerkt dat mensen openstaan voor verandering, en me respecteren als individu. Ik was bij de New York Fashion Week en daarna gelijk in Parijs, en liep niet tegen vooroordelen aan die niet makkelijk te overkomen zijn. Ik heb het idee dat mensen juist extra hun best doen om me een prettig gevoel te geven op de plekken waar ik kom. Ze houden rekening met me en vinden het niet erg om iets te veranderen als ik me niet op mijn gemak voel. Het feit dat ik weiger om iemand anders te zijn dan mijn authentieke zelf, zorgt er volgens mij voor dat mensen zich aanpassen. Dat geeft me hoop voor de toekomst.

Wat betekent feminisme voor jou?
Dat ben ik nog steeds aan het onderzoeken. Naar mijn idee is dit voor iedere vrouw een ontdekkingstocht. Maar wat ik zeker weet, is dat het je een zelfverzekerde, krachtige vrouw maakt.

Ik haat deze vraag, maar ik ga hem toch stellen: denk je dat je zowel een feminist als een moslima kunt zijn?
De islam heeft me geleerd dat je iedereen met respect moet behandelen, ook als iemand totaal anders is dan jij. Wat dat betreft denk ik dus dat het absoluut mogelijk is.

Gemeenschappen kunnen een grote rol spelen in de manier waarop we onszelf identificeren. In de Zuid-Aziatische gemeenschap waar ik in opgroeide, speelden culturele waarden en religieuze praktijken bijvoorbeeld een belangrijke rol. Welk effect heeft jouw gemeenschap op jouw identiteit gehad?
Ik voel me gesteund door de mensen om me heen, waardoor ik het vertrouwen heb om te doen wat ik wil en daarin te slagen. Ik vind dat we ook buiten onze gemeenschappen moeten kijken, maar ben het ermee eens dat we door ze gesteund moeten worden wanneer we een nieuwe weg inslaan.