op zoek naar de verschillende gezichten van haïti

Stefanie Moshammers kleurrijke expositie ‘Tomorrow of Yesterday’ opent vandaag in Foam.

door Lianne Kersten
|
16 november 2017, 10:48am

De Oostenrijkse Stefanie Moshammer is gefascineerd door de rafelranden van idyllische plekken. Haar foto’s brengen vaak een bepaalde rauwheid aan het licht die schuilgaat achter het perfecte plaatje, zo ook in haar nieuwe serie Tomorrow of Yesterday die vanaf vandaag te zien is in Foam. Met haar werk wil Stefanie een ander perspectief bieden op locaties waarover vaak in stereotype beelden wordt gedacht. Haïti is zo’n plek. Het is een land dat deels nog steeds in puin ligt door de natuurrampen die in 2010 en 2016 plaatsvonden, maar dat op andere plaatsen aandoet als een Caribische droom met witte stranden, een helderblauwe zee en wuivende palmen. In november 2016 en maart 2017 reisde Stefanie af naar Île-à-Vache – een Haïtiaans eiland met zo’n 15.000 inwoners en een van de plekken waarvoor de overheid grootse toeristenplannen in petto heeft. Het is een deel van Haïti dat nog niet is verstedelijkt: de bevolking leeft grotendeels van landbouw en er is geen infrastructuur. Toch zijn er de afgelopen jaren een aantal resorts geopend. De meesten staan echter nog leeg - de mensen wachten tot de toeristen komen. Het zijn twee werelden op het eiland die haaks op elkaar staan.

Florise, uit de serie Tomorrow of Yesterday, Haiti, 2017 © Stefanie Moshammer

"Île-à-Vache is klein en de gemeenschap is hecht", vertelt Stefanie, die als buitenlander overal opviel maar met open armen werd ontvangen. Een van die mensen met wie ze een speciale band opbouwde was Florise: “Er was meteen een bijzondere connectie tussen ons. Ze volgde me overal waar ik ging. Ook al was ze jong, 13 jaar, je kon voelen dat ze een oude ziel had. Ze is wijs en weet precies wat ze wil.” Florise gaat naar school; ze is een van de laatste kinderen die via een hulporganisatie haar schoolgeld kreeg, zo'n honderd dollar per jaar. Dat is bijzonder; veel gezinnen kunnen zich geen onderwijs veroorloven. Jeanilet bijvoorbeeld, de jongen die om de hoek woont bij Florise en waar Stefanie ook foto’s van maakte. “Ik zag hem iedere dag lopen en iedere keer vroeg ik hem wat hij had gedaan die dag. Zijn antwoord was altijd: "niet veel." Hij verveelde zich kapot. Jeanilets familie heeft geen geld om school te betalen en ook niet om schoenen te kopen. En zonder nette schoenen kun je op het eiland niet naar school. De kinderen moeten er heel net uitzien in hun uniforms – zo uiten ze hun trots om op school te kunnen zijn.”

Dat gevoel van eer wilde Stefanie ook vangen in haar foto’s: “Haïtiaanse mensen zijn ontzettend trots op hun cultuur. Op het feit dat het het eerste onafhankelijke zwarte land ter wereld is, op de levendige dans- en kunstcultuur van het eiland. Je kunt er zeker geluk vinden, maar met mijn foto’s wil ik de situatie ook niet romantiseren. Ik wilde juist het grote contrast laten zien; tussen de kleurrijke straten, de indrukwekkende natuur en dansende mensen, maar ook de enorme vervuiling. Overal op het eiland ligt plastic. De producten die ze importeren, al die plastic verpakkingen, zijn giftig voor het eiland. Er is geen afvalverwerking dus het plastic afval ligt op straat of in de zee. Een beeld dat voor de Westerse maatschappij hopelijk een spiegel kan zijn.”

Tomorrow of Yesterday is van 17 november 2017 tot 14 januari 2018 te zien in Foam.

Tagged:
HAITI
Stefanie Moshammer
Foam Fotografiemuseum