Waarom mode ook in een digitaal tijdperk relevant zal blijven

Mode heeft ons altijd de mogelijkheid geboden om onze identiteit te presenteren aan de buitenwereld. Dankzij het internet lijken steeds meer mensen zich echter te richten op hun smartphones in plaats van op wat er om hen heen gebeurt. Is het mogelijk...

|
dec. 9 2014, 8:55am

Jourdan draagt bh Huit, rok Vivienne Westwood, overhemd (om middel) Religion, muts A.P.C., ketting Katie Hillier, laarzen Saint Laurent by Hedi Slimane.

Sinds het begin van de 20e eeuw werd het duidelijk dat mode een transportmiddel kon zijn om je te bewegen tussen verschillende werelden. Door middel van mode konden we een ander persoon worden - we konden onze achtergrond wissen om iets compleet anders te worden dan bourgeoisie, arbeider of elite. We konden een andere wereld binnenstappen alleen maar door ons anders te kleden. Coco Chanel en de Parijse dandy waren pioniers in het betreden van werelden die ooit onbereikbaar waren geweest. Ze transformeerden je in diegene die je wilde zijn, niet de jij die je al was. Vandaag de dag is dit ondanks de verdwijning van het kastensysteem nog steeds aan de orde - door je op bepaalde manieren te kleden kun je iemand anders worden. We trekken mooie zwarte mantelpakjes aan en veranderen in sexy onafhankelijke zakenvrouwen. We zijn streetsmart zodra we de nieuwste hippe sneakers aantrekken met een T-shirt met logo/tekst. Wat we dragen is wie we zijn, of beter gezegd, wie we willen zijn - we performen.

Het grote voordeel van een online performance is dat je identiteit als een blanco papier is en dat je voor jezelf een perfect geconstrueerd imago kunt opbouwen.

Maar nu is mode niet meer het enige middel om te transformeren. Het internet heeft een virtuele wereld gecreëerd die al snel door mensen wereldwijd bewoond werd. Online sociale gemeenschappen werden gevormd en net als op de straten van de fysieke wereld begonnen we met performen. Het grote voordeel van een online performance is dat je identiteit als een blanco papier is en dat je voor jezelf een perfect geconstrueerd imago kunt opbouwen. We construeren onze online identiteit door alleen een selectie te laten zien van ons leven - we tonen alleen de jaloersmakende, "goede" foto's die het doen lijken alsof we al onze (en de collectieve) verlangens vervullen. Het internet maakt het mogelijk om elk ongewenst aspect te wissen, waar mode slechts kan verhullen en camoufleren. Online performen lijkt een stuk aantrekkelijker omdat het de illusie schept dat je idealen kan verwezenlijken - door selecteren, wissen, manipuleren, toevoegen, photoshoppen en filters hebben we complete controle over wat anderen zien. Hierdoor besteden steeds meer mensen meer aandacht aan hun online profiel en kijken steeds meer mensen online naar deze profielen om te zien wat er allemaal gaande is. Langzamerhand lopen de echte straten leeg.

Toch hoeft dit niet het einde van de mode te betekenen. Allereerst omdat we nog steeds onze fysieke performance nodig hebben om online te performen. Dit betekent dat we mode nodig hebben om überhaupt te kunnen performen. Heel veel instagramaccounts zijn gevuld met selfies van mensen in nieuwe outfits - in badkamers, voor spiegels, op toffe locaties… Zelfs Beyoncé - of haar PR-team - zet menig foto van zichzelf online in allerlei verschillende looks in haar "vrije tijd". Yoncé paradeert voor iedereen wereldwijd. Het lijkt er dus op dat onze online performance ondergeschoven is aan onze fysieke performance - of er sprake is van manipulatie is niet relevant - en dus verandert er niets aan de rol van de mode. Het is het podium dat verandert. We paraderen online in plaats van op straat. Het is eigenlijk net als de online modeshows: zelfde mode, ander medium.

Omdat we alles direct online posten - alle belangrijke dingen, de leuke dingen en de opgeleukte saaie dingen (bankhangen, alledaagse maaltijden, treinreisjes) - is elk moment belangrijk geworden. Elk moment heeft de potentie om gefotografeerd en online gezet te worden.

Performancekunstenares Amalia Ulman visualiseert nieuwe mogelijkheden en problemen die ontstaan door de social media, door te spelen met een geconstrueerde online identiteit op Instagram. In Excellences & Perfections laat ze een fictief leven zien doormiddel van selfies en andere foto's - in scène gezet en gemaakt in "geleende" kleren van de H&M en in 5-sterren hotels die ze voor de gelegenheid binnen sneakte. Haar volgers trapten met open ogen in de performance die ze opvoerde, van een meisje dat haar weg naar Hollywood hoopt te vinden en zichzelf onderweg verliest aan plastische chirurgie en drugs - ze demonstreerde de kracht van het online beeld en de goedgelovigheid van mensen.

Omdat we alles direct online posten - alle belangrijke dingen, de leuke dingen en de opgeleukte saaie dingen (bankhangen, alledaagse maaltijden, treinreisjes) - is elk moment belangrijk geworden. Elk moment heeft de potentie om gefotografeerd en online gezet te worden. We hebben hierdoor het idee gekregen dat we er op elk moment van de dag "geweldig" uit moeten zien. Elke look kan worden vastgelegd en voor altijd op het internet blijven rondzwerven - net als die ongemakkelijke, uit de verkeerde hoek genomen, slecht belichte paparazzifoto's van beroemdheden op hun vrije dag. Je kunt er maar beter te allen tijde goed uitzien, want anders… In een digitaal tijdperk zal mode dus alles behalve irrelevant worden, omdat wij er meer dan ooit afhankelijk van zullen zijn.

Niet alleen de modeconsument past zich aan de online wereld aan, maar ook de industrie erkent deze nieuwe wereld en speelt hierop in. Alexander Wang is een van de ontwerpers van de nieuwe generatie die het fotografische aspect van een kledingstuk in gedachten houdt tijdens het ontwerpen. "We proberen aan de foto's te denken die online komen. Wat wordt er door de lens gezien en wat door het blote oog? De foto is altijd iets waar we over nadenken, zelfs al wanneer we een collectie ontwerpen", vertelde hij in een interview. Wang is zeker niet de enige die hiermee bezig is en menig ontwerper en modehuis begint nu steeds meer te denken in termen van digitalisering, zowel voor de collecties als voor de winkels en de marketing.

De volgende fase van de digitale revolutie zal een ware samensmelting zijn van de technologie en de creatieve industrieën als media, mode, muziek, entertainment, educatie, literatuur en de beeldende kunsten.

Veel ontwerpers houden zich bezig met het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden voor de mode in een digitaal tijdperk. Door nauw samen te werken met ingenieurs, wetenschappers en andere disciplines zijn er nieuwe soorten mode ontwikkeld. Mode die praktische dingen verweeft met esthetische idealen zoals in kleding verwerkte opladers voor tablets en smartphones - de Solar Dress van Pauline van Dongen is bijvoorbeeld een modieus en draagbaar kledingstuk dat ook in onze nieuwe behoeften voorziet. CuteCirquit zoekt naar manieren om de fysieke mode te verbinden met de social media, zoals bijvoorbeeld met de "Twitterdress" die in 2012 online tweets naar de fysieke wereld bracht op het lichaam van Nicole Scherzinger.

De mogelijkheden zijn eindeloos, en volgens de biograaf van Steve Jobs, Walter Isaacson, is tot nu toe alles mogelijk gemaakt door onze fantasierijke verbeelding. Dit zal voorkomen dat de mensheid en alle niet-technologische en digitale dingen irrelevant zullen worden in een digitaal tijdperk. In een Linked-In post zegt hij: "De volgende fase van de digitale revolutie zal een ware samensmelting zijn van de technologie en de creatieve industrieën als media, mode, muziek, entertainment, educatie, literatuur en de beeldende kunsten… Deze innovatie zal voortkomen uit mensen die in staat zijn om schoonheid aan machinebouw te verbinden, mensen aan technologie en poëzie aan computers. Het zijn creatievelingen die de kunsten kruizen met de wetenschap, die een rebelse nieuwsgierigheid hebben die hen zal leiden naar de schoonheid van beiden."

Zolang we nog over de echte straten zullen lopen blijft mode noodzakelijk. Natuurlijk past het zich aan en verandert het, maar het blijft nodig en gewild als een middel om te performen. Dus maak je niet dik, de mode gaat nergens heen…

Credits


Tekst Katya von Vaupel Klein
Fashion Director Charlotte Stockdale
Fotografie en styling Jourdan Dunn
Beeld uit The Street Issue, i-D No. 326, Pre-Fall 2013