Advertentie

over tinder en happn: zijn we swipe-moe?

Journalist Philippus Zandstra geeft antwoord.

door Robin Alper
|
25 november 2015, 9:40am

"Vroeger legden mannen hun lul op tafel, nu tonen we hoeveel matches we hebben." Aldus de longread 'Uitgeveegd - Hoe ik aan Tinder verslaafd raakte' van journalist Philippus Zandstra. Philippus was Tinder eigenlijk al een tijdje zat, en besloot om er 'cold turkey' van af te kicken. Maar juist op dat moment kreeg hij een telefoontje van een Belgische krant, met de vraag of hij een reportagereeks over Tinder in het buitenland wilde schrijven. Hij zou op kosten van de krant door Europa reizen, om in iedere stad waar hij kwam, dates proberen te regelen. "Reis en swipe." En dat is wat hij deed.

Zandstra schreef 'Uitgeveegd' naar aanleiding van deze Tindertaferelen, en dit stuk vormde de kern van Fosfors informatieavond 'Uitgeveegd? - Het einde van Tinder'. Tijdens deze avond werd gekeken hoe apps zoals Tinder en Happn onze relaties en manieren van liefhebben veranderen. De gastsprekers hadden hier uiteenlopende ideeën over. Filosoof Jan Drost zag het gevaar van dergelijke apps in. De romantische fantasieën die mensen creëren rondom hun matches, leiden volgens Drost onvermijdelijk tot teleurstelling wanneer men elkaar buiten de app om ontmoet. Het narcisme dat we al kenden van Facebook, wordt nu ook doorgevoerd in onze relaties, wat tot een narcistische liefde leidt. Mensen denken dat ze hun partners kunnen verwisselen wanneer er iets beters voorbij loopt, terwijl ze juist de keuze moeten maken om altijd voor elkaar te gaan.
Schrijfster en voormalig prostituee Xaviera Hollander zag dit probleem niet. Hollander heeft al jaren een relatie met een man en een vrouw, tegelijkertijd. Ze zag vooral de leuke kant van Tinder. Leuk weetje: ze kon mensen hun profiel lezen als een handlezeres een hand. 

Tinder is niks nieuws meer, dus het leek logisch dat tijdens de lezing van Fosfor de vraag centraal stond of we daadwerkelijk uitgeswipet zijn. De meningen over deze app lopen nog steeds heel erg uiteen. Er zijn maar weinig apps die zo'n enorme dualiteit met zich meedragen als Tinder. Mensen gebruiken het volop, maar tegelijkertijd klagen ze over de negatieve effecten van de app. Partners liggen voor het oprapen en lijken inwisselbaar, waardoor echte liefde minder haalbaar is dan ooit tevoren. Iets wat Jan Drost omschrijft als "relaties met de bon nog in je achterzak". Desondanks is het voor velen een onschuldige vorm van tijdverdrijf.
Waar komt de obsessie voor het swipen vandaan, en is het echt zo slecht als we denken? Maakt het van de gebruikers seksbeluste maniakken, of zijn er meer redenen voor mensen om urenlang over hun telefoon te vegen? Wij spraken Philippus Zandstra over zijn Tinderervaringen, om misschien antwoord op de vraag te krijgen of het einde van Tinder nu echt nabij is.

01 wegklikken.jpg

Waarom zijn apps als Happn en Tinder zo verslavend? Komt het door een drang naar zelfbevestiging en het gebrek aan afwijzing?
Ja, voornamelijk door zelfvalidatie. Aan het begin van dit jaar deed Global Web Index een onderzoek naar Tinder, waaruit bleek dat 42% van de mensen die de app gebruikten getrouwd waren of in een relatie zaten. Dat zijn niet per definitie vreemdgangers, of potentiële vreemdgangers. Heel veel mensen doen het gewoon omdat ze denken: ik zit al twintig jaar met deze suffe doos in een relatie en ik wil even zien hoe ik in de markt lig. Dat zijn vaak mensen die niet zo vaak meer uitgaan en geen idee hebben of ze het nog in zich hebben.

Je zei cold turkey te gaan afkicken, maar is er geen methadon-achtige vervanging voor Tinder, zoals speeddaten?
Ik denk dat de beste vorm van methadon is om je onder de mensen te begeven. Dat is de meest succesvolle manier om ervan af te kicken. Het is misschien cliché, maar ga er gewoon op uit, leer nieuwe mensen kennen, en probeer onder verschillende groepen mensen te komen. Ik denk dat als je de hele tijd maar in één bepaald kringetje blijft zitten, je niet moet zeuren dat je geen mannen treft. Probeer je leven te verrijken, dat is de beste methadon.

Mensen zeggen vaak dat het slecht is om op uiterlijk af te gaan, en dat social media dit versterken, maar denk je niet dat dat in het 'echte' leven ook gebeurt?
Absoluut, als je ergens binnenkomt scan je meteen iedereen. Het is in het geval van Tinder echter zo dat we bepaalde informatie niet hebben, bijvoorbeeld hoe iemand loopt of wat haar houding is. Ik haal in mijn stuk een voorbeeld aan waarin ik een ex tegenkom op Tinder. Ik had haar eigenlijk niet direct herkend en bijna naar links geveegd. Maar toen ik zag wie het was dacht ik wel van: wat sta je er raar op. Het was allemaal zo geposeerd en ze was echt zo'n typische hipsterchick geworden met veel steigerhout om haar heen en een enorme pruillip, en ik dacht: je bent zoveel leuker dan dit. Dat was informatie die ik wel had toen ik haar de eerste keer zag. Maar in het geval van Tinder zou ik haar hebben weggeveegd.

Denk je dat er minder spontaniteit aan social media te pas komt doordat je de tijd hebt om je antwoorden zorgvuldig uit te typen?
Ja, totaal. Kijk maar naar mijn beroerde chatdiscipline. Vaak bedenk ik me tussendoor "oh wacht even ik moest ook nog die factuur schrijven naar dat ene bedrijf", dus doe ik dat eerst. Het spontane zit er daardoor niet echt in. Soms krijg ik ook van die enorme mailwisselingen, voornamelijk op The Inner Circle - waar je alleen op mag als je mooi bent en intelligent, en wat voor sommige gasten een statussymbool is - daar krijg je enorme epistels toegestuurd, waarbij je denkt: ja, morgen, morgen ga ik het wel beantwoorden, en dan is het morgen en dan heb je ineens iets anders en dan sterft het ook weer af. Je kunt daarnaast lang over je antwoorden nadenken en dat maakt het wat berekender. Maar het is niet zo dat ik daardoor dates heb gehad waarbij ik vrouwen via de chat leuk vond en in het echt helemaal niet. Als je niks voor me betekent, maak ik dat wel op uit je berichten.

Hoe sta jij tegenover de dingen die Jan Drost zei over liefde en romantiek? Kan je je daarin vinden?
Ik zou wel wat willen toevoegen. Hij had het over romantiek en dat dat een soort van onhaalbaar ideaalbeeld is. Het probleem is dat die eenzijdige fantasie voor veel mensen tegenwoordig wel mogelijk is geworden. Ze krijgen steeds meer het idee dat hun fantasie gerealiseerd kan worden. Onze generaties zijn opgegroeid met het idee dat je jezelf kan maken. Je gaat naar de juiste school, volgt de juiste studie, draagt de juiste kleren, gaat naar de juiste yogaschool, en eet het juiste type quinoa. Je bouwt en maakt jezelf volledig. Wat Drost vertelde is dat we een onrealistisch ideaalbeeld hebben van de ander, maar dat hebben we eigenlijk ook van onszelf gekregen. We zien onszelf ook als wezens die we kunnen maken.

Dat zie je ook heel erg op de profielen op die sites.
Ja. Iemand zei een keer tegen mij dat ze dacht dat mijn profiel niet echt was. Ik vroeg me af of ik dat als een compliment moest beschouwen of dat ze dacht dat ik een spambot was. Die perfecte kant van jezelf kan je dus wel op je profiel neerzetten, maar uiteindelijk blijk ik toch een Slayer-liefhebbende bierdrinkende boer te zijn.

Misschien kan je je liefde voor bier en Slayer beter wel op je profiel zetten, om gelijkgestemden te vinden.
Dat heb ik een tijdje geprobeerd, maar het aanbod op metalfestivals is bedroevend.

Mensen noemen het vaak een vleeskeuring, maar door het zien van deze installatie besefte ik me dat je jezelf ook in de positie van het stuk vlees plaatst, dat door anderen wordt gekeurd. Sta je daar wel eens bij stil?
Ja. In het begin wel, ik vond dat toen best wel eng. Maar ik heb dat niet zozeer bij Tinder gehad, toen was ik al wel een beetje rijp voor. Ik zat eerder op The Inner Circle, en dat vond ik maar vreemd. Ik had er net een profiel op aangemaakt en binnen tien minuten checkte de beste vriendin van mijn ex mijn profiel. Toen dacht ik wel: oh dit kun je niet menen, schiet me dood. Dat was gewoon heel pijnlijk. Het is ook best raar dat je jezelf zo in de etalage gooit. Toen ik op Tinder ging was er eigenlijk al een soort van gewenning opgetreden. Het is bijna een stilzwijgende afspraak - we zitten er allebei op dus ik keur jou maar jij mij ook. We zijn er gelijkwaardig in wat dat betreft.

Toch kan ik me voorstellen dat je het heel ongemakkelijk vindt als je mensen tegenkomt die je kent. Bijvoorbeeld mensen van werk.
Het is wel interessant om een keer uit te zoeken of mensen hun profiel instellen om te zoeken naar een potentiële match, of dat ze er ook rekening mee houden dat bekenden je ook kunnen zien.

Is het erg om door Tinder met veel mensen het bed te delen?
Nou nee, dat is helemaal niet erg. Je moet zelf weten wat je doet.

Maar men zegt dat partners door apps zoals Tinder inwisselbaar worden, en echte liefde niet meer bestaat.
Ik denk niet dat dat zo zwartwit is. Het heeft te maken met de intenties die je hebt. Als jij geen zin hebt in een relatie en lekker wil genieten van wat dit leven te bieden heeft, dan moet je dat vooral doen. Als je intentie inderdaad is om een relatie te nemen dan is het een hele andere zaak. Maar mensen afkeuren omdat ze een slet zijn, nee. Daar moeten we ook maar een keer af hoor, van dat woord slet. Of we moeten het gewoon allemaal unaniem gaan gebruiken. Dat mensen elkaar veroordelen omdat ze een slet zijn, dat vind ik zo'n onzin.

Zijn we uitgeveegd?
Ik denk dat we moe zijn van het vegen. We zijn niet helemaal uitgeveegd, maar ik denk wel dat we die kant op gaan. Tenminste ik zie het in mijn omgeving bij heel veel mensen die er een beetje klaar mee zijn. Dus ik heb wel het idee dat het minder gaat worden, maar dit fenomeen zal blijven. Er komen ook steeds weer nieuwe vormen van. Daarnaast denk ik dat het vooral bij ouderen alleen maar groter gaat worden, omdat die de straat niet echt meer opgaan, of mensen die net in scheiding hebben gelegen. Je hebt in iedere stad wel zo'n kroeg waar gescheiden mannen en vrouwen komen, die dan een oppas hebben geregeld om nog één keer even eruit te kunnen. Voor hen is Tinder ideaal. Dus nee, dit blijft voorlopig wel.

Credits


Tekst Robin Alper
Illustraties Saskia Janssen