in de skatescene van tblisi is iedereen vrij

‘When Earth Seems to Be Light’ volgt een groep skaters door de straten van Tbilisi, waar moderniteit botst met Sovjet-overblijfselen.

|
04 maart 2016, 12:46pm

Er zijn weinig subculturen die zo universeel zijn als de subcultuur van skaters. Het maakt niet uit waar of wanneer - overal vind je skaters, met hun boards, blauwe plekken en vrije geest. De documentaire When Earth Seems to Be Light legt de opkomende skatescene in het hedendaagse Georgië vast. De film is geregisseerd door Salome Machaidze, Tamuna Karumidze en David Meskhi, en volgt de jongeren die skateboarden gebruiken als uitlaatklep voor de problemen waar het land mee kampt. De zon in Georgië schijnt even fel als in Californië, maar de politieke situatie is niet te vergelijken. Ze zitten vast tussen de macht van de kerk en politiek, en de bekrompenheid van hun grauwe omgeving, maar door te skaten kunnen ze hieraan ontsnappen.

De documentaire heeft de prijs voor Best First Appearance op het IDFA gewonnen, en wordt momenteel vertoond op filmfestivals in onder andere Istanbul, Bergamo, Stockholm, Brussel en Sofia. Het bewijst wederom dat skateboarden meer is dan een simpel tijdverdrijf - het gaat om de strijd voor vrijheid.

Hoe ontstond het idee voor de film?
Salome: We kwamen met de skaters in contact doordat David ze fotografeerde. Hij doet het al jaren en liet ons foto's van ze zien terwijl ze skatete in een verlaten paardenrenbaan in Georgië. We hingen onze hele muur vol met die foto's. Ik keek ernaar en realiseerde me dat we er een film van moesten maken.

Hoe was het om met de groep skaters te werken?
Salome: Toen ik in Georgië aankwam om met ze te praten voor we zouden beginnen met filmen, bleken ze compleet anders te zijn dan ik had verwacht. Ik dacht dat ze echte punkers zouden zijn, want in mijn jeugd was dat hoe de skatekids er uitzagen. Het is een totaal andere generatie. Die hele rebelse punkhouding is verdwenen. Ze waren chill, slim en erg welsprekend.
David: In de film zie je hoe ze dichter tot elkaar komen. Ze werden echt één. Dat hebben we ook vastgelegd.

In hoeverre hielden jullie vast aan het documentaire-aspect? Gaven jullie de jongens aanwijzingen of observeerden jullie ze alleen maar?
Tamuna: We plaatsten ze in de locatie en keken dan wat er gebeurde. We vertelden ze niet wat ze moesten doen, deze stukken waren typisch documentaire. Ik denk dat het al met al een mix is van onze ideeën en hun acties.

De Franse acteur en muzikant Lukas Ionesco zit ook in de film. Hij werd bekend door Larry Clarks The Smell of Us. Hoe kwam hij bij de jongens in Georgië terecht?
Tamuna: We kenden hem al, hij is een interessante gast. We wilden hem in de film hebben, maar vlak voor we begonnen met filmen, zat hij ineens in die film van Larry Clark. Toen gebeurde er iets tijdens het filmen, waardoor hij wegging en meteen naar ons kwam. Het was een soort ontsnapping voor hem. Het is net als in de film: hij verschijnt ineens en begint te skaten met de jongens. Hij ontdekt het land terwijl hij zich nogal verloren voelt.

De dynamiek tussen Lukas en de Georgische jongens is erg interessant. Lukas heeft het vaak over het gevoel van vrijheid. Ik hoor regelmatig dat mensen uit het Westen vrijheid vinden in post-Sovjetlanden.
Tamuna: Het is erg controversieel. Alle jongens in de film denken dat je vrijheid vindt op de plek waar Lukas vandaan komt - in Parijs, Europa. Iedereen wil hier weg en naar Parijs gaan, terwijl hij juist hier heen kwam omdat het beter is dan Parijs, omdat iedereen hier vrij is. Het gebrek aan structuur geeft je in eerste instantie veel ruimte.
David: Maar er zijn hier andere problemen.

Overal op aarde vind je skaters. Wat onderscheidt deze jongens?
Salome: Voor mijn gevoel is skateboarden in Georgië vandaag de dag hetzelfde als in Amerika in de jaren zestig. Het is nog zo underground.
Tamuna: In het Westen heeft iedereen een skateboard, het is erg massaal. Hier maakt het je uniek. Je stopt twintig jongens bij elkaar en ze hebben het gevoel dat ze ergens bij horen, dat ze een scene vormen.

Denken jullie dat jullie film bijdraagt aan de opkomende skatescene - en jeugdcultuur in het algemeen - in Georgië?
David: Letterlijk alle skaters uit Tbilisi zitten in deze film. Maar het is wel zo dat er steeds meer beginnen.
Salome: Wat ik leuk vond om te zien na het schieten is dat ze sterker en onafhankelijker zijn geworden in hun keuze om een subcultuur te zijn. Door deze film zijn ze gaan begrijpen dat het om meer draait dan het hebben van lang haar. Het gaat ook om hun boodschap en ze beïnvloeden anderen nu meer. Het is belangrijk voor Georgië om meer van dit soort jongeren te hebben. 

Credits


Tekst Anastasiia Fedorova 
Fotografie eigendom van David Meskhi