MCPR

hoe de berlijnse hansa studio het geluid van een generatie definieerde

David Bowie, Iggy Pop en Depeche Mode hebben allemaal legendarische nummers opgenomen in de Hansa Studio. Een nieuwe documentaire onthult waarom.

|
jan. 29 2018, 3:46pm

MCPR

Wat hebben de cult-albums Low en Heroes van David Bowie gemeen met de hits Lust for Life van Iggy Pop en People Are People van Depeche Mode? Ze zijn allemaal opgenomen bij Hansa, een legendarische opnamestudio in Berlijn. Hansa Studios: By the Wall 1976-90 is een nieuwe documentaire die de geschiedenis vertelt van de plek waar zoveel magische dingen zijn gebeurd.

“Het is de combinatie van de plek, de mensen en de stad,” zegt Mike Christie, de Britse regisseur van de film, over de aantrekkingskracht van Hansa Studios. Mike begon in de jaren negentig te werken in de muziekindustrie, als promotor voor bands als de Pet Shop Boys en Suede. Met Hansa Studios: By the Wall 1976-90 is de in Londen gevestigde regisseur erin geslaagd om een authentieke en eerlijke film te maken, die zowel de oudere als de jongere generaties aanspreekt. We spraken Mike om erachter te komen wat voor hem de drijfveer was om het verhaal van de Hansa Studio te documenteren.

i-D: Grote namen zoals David Bowie, Iggy Pop en Depeche Mode hebben belangrijke platen opgenomen in de Hansa Studio. Wat trok hen aan?
Mike Christie: Zoals Martin Gore van Depeche Mode zegt: "We wisten van Hansa dankzij Bowie." Het was een beetje een sneeuwbaleffect. De bands gingen omdat bands waar ze tegen opkeken gingen. Ik denk dat Bowie er bijna toevallig is beland, maar omdat hij daarheen ging, gingen steeds meer mensen naar Berlijn. In die tijd was Berlijn een volkomen unieke plaats. Het was een fantastische studio in een unieke stad met veel getalenteerde producers. Het was een aantrekkelijke plek voor bezoekers en er hing een vrije, creatieve sfeer.

Hansa Studios: By the Wall 1970-90 is je eerste muziekdocumentaire. Waarom wilde je dit verhaal vertellen?
Ik denk dat veel regisseurs en mensen gekeken hebben naar het verhaal van Bowie in Berlijn — ik bedoel, er zijn hele boeken over geschreven. We keken ernaar en vroegen ons af waarom nog niemand het verhaal van de Hansa Studio had verteld. En dus gingen we ons daarin verdiepen. Het is belangrijk dat we de rol van Duitse muziek erkennen in de Hansa, en niet alleen Bowie. Het waren de Duitse muziekindustrie en de familie Meisel die Hansa gecreëerd hebben, niet Bowie of Depeche Mode. Het is een van de onbekende verhalen

Er worden geheimen over legendarische liedjes in je documentaire onthuld. Heb je veel geleerd tijdens het vertellen van dit verhaal?
Ik heb enorm veel geleerd toen ik de film maakte, terwijl ik dacht dat ik het verhaal al kende. Ik denk dat het belangrijkste dat ik heb geleerd was waarom dit daar gebeurde: het is de combinatie van de plaats, de mensen en de stad. Maar het was ook ongelooflijk toevallig dat al deze dingen op één plek gebeurden.

Wat is je persoonlijke indruk van Berlijn en zijn muziekscene destijds in vergelijking met vandaag?
Een van de meest interessante dingen die ik deed was praten met de lokale bevolking. Ik vind het intrigerend dat iedereen zegt hoe klein de scene was. Iedereen kende iedereen en iedereen zat in vier of vijf bands. Het was erg experimenteel, uitdagend en heel positief. Tegenwoordig is het veel internationaler, maar Berlijn heeft nog steeds een energie die op veel andere plaatsen in de wereld verloren is gegaan. De wereld wordt erg generiek en Berlijn heeft het heel goed gedaan om dat te overleven, wat moeilijk is in deze tijden van kapitalisme.

De film laat exclusieve interviews zien en combineert die met beeldmateriaal uit de archieven. Waarom was het voor jou belangrijk om het heden en het verleden samen te brengen?
Als je een film maakt over een plek, moet je proberen de plek en de ruimte over te brengen. In een ideale wereld zouden de kijkers zich aan het eind van de film moeten voelen alsof ze er zijn geweest. Ze zouden zich moeten voelen alsof ze getransporteerd zijn naar de plek waar je over praat, omdat het een gevoel openbaart. Hansa bestaat nog steeds: het is geen herinnering, het is een realiteit en het hele einde van de film vindt plaats in het heden. De film zou als een tijdmachine moeten voelen, en ik hoop dat het mixen van het beeldmateriaal daaraan heeft bijgedragen.

Wat veranderde er voor de studio na de val van de Berlijnse muur?
Het verloor zijn aantrekkingskracht. Hoewel er belangrijke Duitse muzikanten waren die de studio gebruikten, is het voor mij heel duidelijk dat de bezoekers en toeristen de mensen waren die de stad definieerden. Het was een veel inspirerendere plek, omdat het zo anders was. Toen de muur viel, ging het om timing en om de technologische verschuivingen. Je gaat van analoge opnames via sampling naar een hele digitale omgeving

Als je Hansa Studios: By the Wall in één nummer moest beschrijven, welke zou je dan kiezen en waarom?
People Are People van Depeche Mode. Een van de dingen die me opvielen was dat David Bowie Amerika verliet om naar Berlijn te gaan om zichzelf te vinden, om te ontsnappen aan Amerika en zijn muziek. En Depeche Mode deed bijna het omgekeerde: ze gingen naar Berlijn, vonden een geluid dat sterk beïnvloed was door Berlijn, brachten het naar Amerika en werden een enorm internationaal succes. Het nummer dat ik kies moet wel People Are People zijn, omdat het zwaar door Berlijn is beïnvloed en waarschijnlijk meer van het gebouw heeft gebruikt dan welk nummer dan ook dat ooit bij Hansa is opgenomen. Ze gebruikten drie studio's en het trappenhuis om het kenmerkende geluid te creëren.