nour anne vluchtte uit koeweit omdat ze transgender is

31 maart is het de Internationale Dag van de Transgendervisibiliteit. Wij spraken twee transgenders die hun leven in eigen land niet zeker waren, en naar Nederland vluchtten. Dit is deel 1, het verhaal van Nour Anne uit Koeweit.

door Bo Hanna
|
28 maart 2017, 9:39am

Op 31 maart is het de Internationale Dag van Transgendervisibiliteit, waarop wordt stilgestaan bij het lot van de transgendergemeenschap, en de uitsluiting waar zij wereldwijd mee te maken hebben. Lhbt'ers hebben de afgelopen decennia flink voor hun rechten moeten vechten, en gelukkig staat de wet steeds meer aan hun zijde. Toch worden lhbt'ers in een groot deel van de wereld nog steeds vervolgd en bestraft, wat vaak tot internationale kritiek leidt. Ook in het Midden-Oosten worden in sommige landen lhbt'ers actief vervolgd en bestraft. Recent arresteerde de Saoedi-Arabische politie nog dertig transgenders waarvan twee overleden door hardhandig politie-optreden. Hoewel steeds meer landen in het Midden-Oosten hun best doen om lhbt'ers te beschermen tegen (seksueel) geweld, is homoseksualiteit in de meeste landen nog steeds illegaal. Toch groeit de sociale acceptatie in landen als Turkije, Israël en Libanon, en is het, met goedkeuring van een arts, in Iran bijvoorbeeld mogelijk om een geslachtsoperatie te ondergaan.

Door de komst van sociale media weet de lhbt-beweging zich ook in het Midden-Oosten steeds meer (in het geheim) te mobiliseren. Iemand die daar alles van weet is Nour Anne (39). Zij groeide als transvrouw op in Koeweit, waar ze vanwege haar genderidentiteit werd opgepakt. Na haar vrijlating zette ze zich actief in om iets te veranderen aan de gevaarlijke situatie voor transgenders in haar land. Vier jaar geleden vluchtte ze na jarenlange tegenslag naar Nederland. Ik sprak met Nour over haar verleden in Koeweit en de situatie van transgenders in haar land.

Hoe was het om als transgender op te groeien in Koeweit?
Het leven in Koeweit is, net zoals mijn familie, heel traditioneel. Toen ik zeven jaar oud was merkte ik dat ik anders was dan andere jongens, maar ik kon dat gevoel niet plaatsen. In die tijd hadden we namelijk geen internet of informatie over lhbt-gerelateerde onderwerpen. Toen ik tien was werd ik voor het eerst verliefd op een jongen uit mijn klas, maar dat hield ik voor mezelf. Op mijn veertiende las ik een artikel in een tijdschrift over een Egyptische transvrouw, Sally Mursi. Voor mij viel toen alles pas op z'n plek. Niet veel later vertelde ik mijn moeder dat ik transgender was. Ze reageerde dat ik niet goed bij mijn hoofd was en stuurde me naar een andere school, omdat ze dacht dat ik door iemand beïnvloed werd. 

Hoe kwam je aan meer informatie over genderdysforie?
We hadden geen internet, dus ik bracht veel tijd door in de bibliotheek. Ik las boeken over het mannen- en vrouwenlichaam om erachter te komen hoe ik een geslachtsverandering kon ondergaan. Later ging ik naar een geneeskundefaculteit om meer informatie te vinden. Toen ik eenmaal over de werking van het hormoon oestrogeen las, begon ik het meer te begrijpen. Ik belde anoniem een dokter en deed me voor als vrouw met een oestrogeentekort. De arts legde me uit hoe ik aan oestrogeen kon komen. Ik ben toen verkeerde pillen gaan slikken, namelijk anticonceptiepillen. 

Wat gebeurde er toen je anticonceptiepillen ging slikken?
Ik kreeg stemmingswisselingen, maar de pillen hielpen mentaal een beetje en ik kreeg een vrouwelijke vetverdeling.

Was je niet bang om voor eigen dokter te spelen?
Ik had geen andere optie, ik wilde mezelf zijn en niemand hielp me. Op mijn zeventiende begon ik met hormonen en op mijn tweeëntwintigste kon ik op een illegale manier via een apotheek testosteron-remmers krijgen.

Wisten je ouders hiervan?
Ja. Toen ik achttien jaar oud was vertelde ik m'n moeder dat ik oestrogeen-pillen had gekocht. Toen hield ze mijn zakgeld in zodat ik ze niet meer kon kopen. We hadden veel ruzie, dat was moeilijk. Toen ik op een dag thuis kwam met oorbellen zeiden mijn ouders dat ik het huis uit moest. Ik liep weg van huis en aan het einde van de dag wist ik niet waar ik kon slapen, dus ging ik terug zonder oorbellen in. Vier jaar later piercete ik mijn oren opnieuw, en was ik vastbesloten om nergens heen te gaan.

Hoe reageerde ze toen?
Ze accepteerden het. Mijn ouders konden niet veel meer, ik had mijn moeder ondertussen verteld dat ik verliefd was geworden op een klasgenoot. Ze was gechoqueerd en begreep het niet. Daarna heb ik een aantal zelfmoordpogingen gedaan. Mijn ouders namen zeiden toen dat ik naar de hel zou gaan.
Ondertussen werd ik van mijn middelbare school geschorst. In Koeweit heb je jongens- en meisjesscholen. Door de werking van het oestrogeen moest ik mijn lichaam bedekken. Mijn moeder was door school gebeld om te zeggen dat ik me te meisjesachtig gedroeg en van slechte invloed was voor andere leerlingen. Mijn droom was om geneeskunde te studeren, maar die droom leek nu ver weg. Op mijn eenentwintigste haalde ik via een avondschool mijn diploma en ging ik naar een gemengd hbo. In eerste instantie werd ik niet aangenomen bij verpleegkunde, ze waren erachter gekomen dat ik een pruik droeg om m'n lange haar te bedekken, om meer op een jongen te lijken. Uiteindelijk ben ik via een omweg aangenomen op een andere studie. Toen ik op een dag aan het studeren was in de Starbucks werd ik door de politie gearresteerd.

Waarom werd je gearresteerd?
Sinds 2007 is er een wet die het 'imiteren van het tegenovergestelde geslacht' verbiedt. Twee jongens die vaker bij die Starbucks kwamen hadden connecties met een agent en toen moest ik mee. Ik werd achttien dagen in detentie gezet, in een isoleercel. Ik werd behandeld als crimineel, terwijl ik gewoon mezelf probeerde te zijn. Ik wil wel benadrukken dat ik geen slachtoffer ben, ik ben hier sterker uitgekomen en wil geen medelijden.

Hoe was het in die gevangenis?
In het begin testen de bewakers je, om te kijken hoe ver ze kunnen gaan. Er worden veel transgenders verkracht in gevangenissen. Gelukkig heb ik direct laten merken dat er niet met me te sollen was. Toen mijn vader en broer naar de gevangenis kwamen stond ik perplex. Ik had niet verwacht dat ze zouden komen door het taboe dat [met transgenders] gepaard gaat. Hun keuze om me op te komen zoeken gaf me de kracht om aan een bewaker te vragen wat ik kon doen om vrij te komen. De bewaker reageerde dat ik eruit zag als een vrouw en dat ik dit moest veranderen. In een poging mee te werken liet ik m'n haar eraf scheren. Later hoorde ik dat ik voor een rechter moest verschijnen.

Hoe was de rechtszaak?
Voordat de rechtszaak begon vertelde een politieagent me dat ik het bewijs voor de aanklacht moest ontkennen. Waarschijnlijk adviseerde hij me uit medelijden. Ze hadden foto's waarop ik make-up droeg, en mijn lippenstift en een bh als bewijs. Ik ontkende en hoefde alleen een hoge boete te betalen. 

Wat deed je daarna?
Eenmaal thuis begon ik te huilen en ik isoleerde mezelf voor een periode. Het was een nachtmerrie. Na een tijdje waren een vriend en ik vastbesloten om iets te veranderen in Koeweit. We gingen in samenwerking met een arts in gesprek met de parlementsleden die het initiatief hadden genomen voor de wet waarmee ik ben vervolgd. Ik wilde vooral mijn punt maken, ik was door deze wet niet veranderd en dat zou ook niet gebeuren. De parlementsleden reageerden laconiek en vertelden ons dat ze een speciaal medische afdeling zouden inrichten voor ons in de gevangenis. Het argument was dat we mentaal ziek waren. Later zochten we journalisten en de Humans Right Watch (HRW) op in de VS. Zodoende kreeg ik een visum en werd er een rapport opgesteld over onze situatie in Koeweit. De HRW kwam in 2012 om de problematiek aan te kaarten. Een sjeik had hier hoogte van gekregen en zette ons in een kwaad daglicht op sociale media. Een vriendin van me werd daarna bedreigd en besloot met haar visum naar de VS te vluchten.

Waarom vluchtte jij niet?
Ik wilde graag nog iets veranderen in Koeweit. In 2012 ging ik voor operaties naar Thailand. Ik heb toen een poging gewaagd om mijn geslacht op mijn ID te laten veranderen, maar dat kon absoluut niet. Ik werd daarna door het ILGA uitgenodigd voor een lhbt-conferentie in Zweden. Toen ik in Zweden was startte de procedure.

Hoe ben je in Nederland gekomen?
In de zomer van 2013 kwam ik naar Nederland. Omdat er geen Zweedse ambassade is in Koeweit, had ik via de Nederlandse ambassade een visum gekregen. Daardoor kon ik in Nederland een asielprocedure starten. In Zweden zou ik lang moeten wachten, en ik had het heel moeilijk in het vluchtelingenkamp. Ik deed namelijk niet geheimzinnig over het feit dat ik transvrouw was en werd daardoor lastiggevallen. 

Hoe was het voor jou in de Nederlandse azc?
Veel vluchtelingen begrepen niet waarom ik als Koeweiti in een azc zat. Koeweit is namelijk een rijk land en daardoor dachten ze dat ik een politiek vluchteling was. Op een gegeven moment kwamen ze erachter dat ik transgender was, iemand van het personeel had het ze verteld. Ik voelde me enorm buitengesloten en er werd heel veel over me geroddeld. Gelukkig was ik na al die jaren in Koeweit sterker geworden, maar het was niet leuk. Gelukkig kwam ik net voor de massale vluchtelingenstroom en kon ik binnen zes maanden in Amsterdam wonen.

Heb je nog contact met je familie?
Mijn moeder komt nu regelmatig op bezoek en accepteert me. Mijn vader denkt dat ik hier studeer, hij weet niet dat ik asiel heb aangevraagd en dat ik operaties heb ondergaan. Toen ik mijn geslachtsoperatie onderging bood mijn moeder me aan om mee te gaan naar het ziekenhuis, en daarna noemde ze mij haar dochter. Dat was een extreem emotioneel moment, ik heb gehuild van blijdschap omdat ik nooit had durven hopen dat ze me als vrouw zou erkennen.

Hoe gaat het nu met je?
Redelijk goed. Ik focus me op de toekomst en ben bezig met voorlichting en via sociale media probeer ik de situatie in Koeweit aan te kaarten. De situatie in Koeweit is nog altijd slecht voor transgender personen, zij moeten leren om trots te zijn op hun identiteit. Vooral transgenders uit landen komen waar je als tweederangsburger wordt gezien moeten leren dat ze rechten hebben. Daarom ben ik voorlichter bij het COC Amsterdam en ambassadrice bij Trans United

Credits


Tekst Bo Hanna
Beeld Frederieke van der Molen

Tagged:
Interview
transgender
Lhbt+
Koeweit
internationale dag van de transgendervisibiliteit