dit zijn de cultfilms die 'stranger things' inspireerden

Echte fans opgelet: het tweede seizoen van de serie is in aantocht. Hoog tijd om je achtergrondkennis wat bij te spijkeren.

|
sep. 4 2017, 3:29pm

Courtesy Netflix

Om te vieren dat Stranger Things later dit jaar terugkeert op onze schermen, organiseert de Princes Charles Cinema, een Londens cultbioscoopje met een sci-fi-fetisj, twee maanden lang een retrospectief van de allerbeste lievelingsfilms van de makers van de serie, Matt en Ross Duffer. Ben jij een toegewijde fan, maar vind je Londen te ver? Ga dan eens op zoek naar digitale versies, of verweerde VHS-banden met deze science fiction- en coming-of-age-verhalen uit de vorige eeuw die de inspiratiebronnen zijn voor de meest geliefde serie van onze generatie.

Stand By Me
Dit is het absolute coming-of-age meesterwerk; een film die meerdere generaties heeft geïnspireerd om eens goed te reflecteren op de vriendschappen die een belangrijke rol speelden in onze kindertijd. De film vertelt het verhaal van vier vrienden die over provinciale spoorlijnen lopen om het lichaam te zoeken van een vermiste jongen uit de buurt – precies zoals de gang uit Stranger Things die Will Byer gaan zoeken na zijn mysterieuze verdwijning. Op hun eerste tripje ver van huis bloeit de kameraadschap tussen de heren van Stand By Me op en leren ze een heleboel over de waarde van hun vriendschap, en over hoe het is om een jongen te zijn die op het punt staat een man te worden. De gebroeders Duffer hebben een serieuze voorliefde voor de film en noemden één van de eerste afleveringen naar de roman van Stephen King waar de film op gebaseerd is: The Body.

Firestarter
Dat Stephen King duidelijk veel invloed heeft gehad op het werk van de Duffers is duidelijk: zo citeerden ze ook Firestarter, een andere film die op een King-boek gebaseerd is. Deze film werd niet met zoveel applaus ontvangen als Stand By Me toen hij werd uitgebracht, maar de schare cultfans is sindsdien gestaag gegroeid. Een bikkelharde Drew Barrymore speelt de dochter van twee ouders met telepathische gaven, die met hun geest dingen in brand kunnen steken en de toekomst kunnen voorspellen. Barrymore's karakter Charlie, met haar onschuldige looks en onmiskenbare talent, is qua persoonlijkheid de dubbelganger van Eleven, waar ook op gejaagd wordt om haar krachten te kunnen misbruiken.

Akira
Deze anime uit de jaren 80 vertelt het verhaal van een telekinetische tiener die door de overheid als proefkonijn gebruikt wordt – klinkt dit plot je bekend in de oren? Akira is misschien wel de meest obscure film waar het team van Stranger Things naar verwijst, zeker als je bedenkt dat het zich afspeelt in een 'dystopisch' 2019 (moeten we ons zorgen gaan maken?), terwijl hun meeste favorieten zich in de jaren tachtig afspelen. Maar dat maakt het geen minder belangrijk stukje sci-fi-geschiedenis: het is dan wel 29 jaar geleden, maar deze hijgerige film, vol met geweld en actie, heeft de tand des tijds doorstaan en biedt nog steeds inspiratie aan talloze hedendaagse regisseurs.

The Goonies
Waar in Stand By Me een stelletje opgeschoten jongens vooral zichzelf ontdekken, gaat The Goonies van Steven Spielberg over onverschrokken ontdekkingsreizigers op een fantastische reis: qua mystieke insteek gaat het veel meer de kant op van Stranger Things. Maar beide films roepen dat kinderlijke gevoel van verwondering wakker in de kijker en de kids in de film zouden allemaal familie kunnen zijn. De onvergetelijke koning van The Goonies die cultureel erfgoed werd met zijn truffle-shuffle vertoont opvallend veel gelijkenissen met Dustin. Er is duidelijk sprake van gedeelde genen.

A Nightmare on Elm Street
Een combinatie van generieke buitenwijken en het bovennatuurlijke maakt ons altijd een beetje ongemakkelijk; misschien omdat dat klassieke beeld van burgerlijkheid ons zo bekend is. Het zou zo je eigen buurt kunnen zijn. In A Nightmare on Elm Street is Freddy Krueger het angstaanjagende wezen dat op mensen jaagt en ze doodt in hun slaap, zoals ook de Demogorgon dat doet in de buurt waar de hoofdpersonen van Stranger Things wonen, Hawkins Indiana. De gebroeders Duffer waren zeker grote fans van de Elm Street-films: de climax van de eerste serie, waarin Jonathan en Nancy een kwaadaardig, van gedaante veranderend monster in de val laten lopen, valt perfect samen met de manier waarop de stoere tieners uit Elm Street Krueger de dood in lokken.

Close Encounters of the Third Kind
De meeste eerbetonen uit Stranger Things aan klassieke sci-fi zitten hem in de verhaallijnen van de jonge helden, maar vergeet ook zeker die van de oudere karakters niet. De epische acteerprestatie van Winona Ryder als Joyce die gek wordt van de stem van haar vermiste zoontje die rond haar huis spookt, is een niet-zo-subtiele verwijzing naar de net zo manische vertolking van Roy door Richard Dreyfuss in Close Encounters of the Third Kind. Zowel Joyce als Roy worden voor gek verklaard doordat ze extreem ver gaan om te bewijzen 'dat er daarbuiten ergens leven is' – maar uiteindelijk blijkt dat alle andere mensen het bij het verkeerde eind hebben.

E.T. the Extra Terrestrial
Er is geen film die jeugdige naïviteit mengt met rare alien-verschijningen zoals E.T. dat doet. Het is geen verrassing dat de zonderlinge genialiteit van Spielbergs meesterwerk indruk gemaakt heeft op iedereen die de film gezien heeft, filmmaker of niet. Het ruimtewezen E.T. Is gebaseerd op de denkbeeldige vriend die Spielberg bedacht toen zijn ouders scheidden, en hij noemt het zijn 'spirituele autobiografie'; voor een generatie van eenzame kinderen die escapisme zoeken. Misschien raakte het daarom een gevoelige snaar bij het duo Duffer toen ze jong waren?

Scanners
Dit is waarschijnlijk de meest verknipte film die de Duffers heeft geïnspireerd, maar Scanners is een onmiskenbare cult sci-fi klassieker. De film neemt ons mee naar een universum waarin een handvol mensen (de Scanners, uiteraard) de mogelijk hebben gedachten te lezen, en mensen te doden met één gedachte. De sterfgevallen die de entiteiten van Cronenberg op hun geweten hebben zijn veel gruwelijker dan die in Stranger Things (hoe krijg je ooit die monumentale scène met het exploderende hoofd van je netvlies), maar toch heeft Scanners veel overeenkomsten met de serie. Maar de Scanners en Eleven worden achternagezeten door militante wetenschappers die hen proberen te ontvoeren, en beiden hebben ze de kracht om schade te veroorzaken met hun geest.

Poltergeist
Poltergeist lijkt alleen maar gemaakt om ons bang te maken: de film is wereldberoemd vanwege de unheimische jonge hoofdrolspeler en de angstaanjagende manier waarop ze omgaat met het 'onbekende'. Maar het heeft veel gemeen met de wat lichtere mystiek die om Stranger Things hangt. Hij werd uitgebracht in 1982 (een week voor E.T.), het vertelt het verhaal van een vreemde geest die rond het huis waart in het lichaam van de dochter van het gezin, en zijn aanwezigheid aankondigt door uit de muren te spreken. Het is een verhaalelement dat de broertjes Duffer ook in hun bovennatuurlijke verhaal hebben verwerkt. De vermiste jongen Will spreekt tegen zijn moeder Joyce op dezelfde manier: vanuit een ontastbare, buitenaardse dimensie.

Seizoen twee van 'Stranger Things' komt op 27 oktober op Netflix.