deze fotografen legden de magische tweelingenhoofdstad van nigeria vast

Sanne de Wilde en Bénédicte Kurzen maakten een reis door Nigeria, waar meer tweelingen geboren worden dan waar ook ter wereld.

door Rolien Zonneveld
|
22 mei 2019, 10:38am

Er is iets geks aan de hand in het zuidwesten van Nigeria: er worden gemiddeld vier keer zoveel tweelingen geboren als in de rest van de wereld. De wetenschap staat voor een raadsel. Een theorie is dat het door de cassavewortel komt, die door vrouwen uit de regio gegeten wordt en stoffen zou bevatten die op het voortplantingshormoon lijken.

Als gevolg van dit hoge geboortecijfer zijn er in Nigeria allerlei verschillende opvattingen en rituelen over tweelingen ontstaan, die gek genoeg nogal tegenstrijdig zijn. Zo is de stad Igbo-Ora trots op de tweelingen – er is zelfs een jaarlijks tweelingenfestival – maar in gemeenschappen rondom de hoofdstad Abuja werden tweelingen tot voor kort vermoord omdat ze als duivels gezien worden.

Fotografen en Nikon-ambassadeurs Sanne de Wilde (1987) en Bénédicte Kurzen (1980) waren geïntrigeerd door deze paradox en gingen naar Nigeria om de complexe mythes rondom tweelingen te doorgronden. In het werk van Sanne de Wilde heeft genetica al langere tijd een centrale rol – ze vindt het interessant om te zien hoe een genetische afwijking iemands rol in de maatschappij kan bepalen. Eerder legde ze bijvoorbeeld al een pretpark in China vast, waar zeventig mensen met dwerggroei dagelijks shows opvoeren voor toeristen. Bénédicte Kurzen staat bekend om haar indringende documentairefotografie in conflictgebieden als de Gazastrook en Iran. “Het was interessant om te zien dat hoe meer we ons in het Nigeria-project verdiepten, hoe meer we beseften dat de dubbelheid van ons onderwerp ook voor onszelf gold: twee visies, twee soorten fotografie die samenvloeien,” aldus Kurzen.

We spraken de twee fotografen over hun aanpak, hoe de bevolking reageerde op hun interesse en hun favoriete foto.

1558519967603-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-18

i-D: Jullie begonnen je reis in Abuja, de hoofdstad van Nigeria. Hoe zijn jullie vanaf daar te werk gegaan?
Sanne: We waren van plan om tijdens het eerste deel van onze reis in een weeshuis in de buurt te werken. Het tweede deel konden we dan meer openstaan voor verrassingen.
Bénédicte: Je probeert zoveel mogelijk vooraf vast te leggen: de mensen, de plaatsen, de verhalen. Voor de specifieke project gold dat de geografie erg belangrijk was, omdat van gemeenschap tot gemeenschap de opvattingen over tweelingen zo verschillen. Daarom moesten we van tevoren veel onderzoek doen en academische artikelen lezen, zodat we de diepere betekenis konden begrijpen. Zo lazen we bijvoorbeeld dat tweelingen in een paar gemeenschappen werden gedood door ze te vergiftigen. Dat zie je terug in een aantal foto’s van schijnbaar onschuldige stenen kommen, maar die kommen werden dus gebruikt om de tweelingen te vergiftigen.

In Igbo-Ora worden tweelingen juist gevierd, ze hebben zelfs een speciaal festival voor tweelingen. Hoe zit dat precies?
Sanne: In westerse samenlevingen worden tweelingen gezien als iets biologisch, maar in Nigeria gaat het om de spirituele band die je opbouwt als je dezelfde baarmoeder hebt gedeeld. In Igbo-Ora worden tweelingen aangemoedigd hun gelijkheid te omarmen en worden ze tot op latere leeftijd hetzelfde behandeld, kleden ze zich hetzelfde en eten ze hetzelfde. Die symmetrie wilden we laten terugkomen in onze foto’s.

Hoe reageerde de lokale bevolking op jullie interesse in tweelingen?
Sanne: Mensen waren erg enthousiast als we met hen spraken over hun cultuur en hun kijk op tweelingen. Ze waren dankbaar dat we de moeite namen om het onderwerp te begrijpen en ons erin te verdiepen.
Bénédicte: Veel mensen die we fotografeerden waren oprecht blij en verrast. Ze vroegen ons voortdurend of we ook een tweeling waren. Zelfs als we gewoon in Lagos over straat liepen, werd er vaak 'ibeji!' [tweeling in het Yoruba, red.] naar ons geroepen. Het onderwerp tweelingen werd uiteindelijk ook veel universeler dan we vooraf hadden verwacht. Telkens als we het met iemand over het project hadden, leidde dit tot verhalen, verwijzingen en persoonlijke ervaringen. Dat gebeurde zo vaak, dat het voor ons bevestigde dat we werkten aan iets wat ook mensen buiten Nigeria fascineert en verder gaat dan fysieke gelijkenis. Dat is de ware kracht van een mythe: het spreekt tot de verbeelding en kan een verborgen wereld blootleggen.

Wat was jullie favoriete moment tijdens de reis?
Sanne: Er zijn er zo veel momenten om uit te kiezen, maar ik denk dat het zowel voor Bénédicte als voor mij een moment was aan het einde van onze reis in Igbo-Ora, waar bijna elk gezin een tweeling heeft. De familie van het hotel waar we verbleven bracht ons naar Ado Awaye, een prachtig 'hangend' meer, waar er maar twee van zijn in de wereld. Het feit dat ze dit natuurwonder met ons wilden delen, was erg ontroerend.
Bénédicte: Het was heel speciaal voor ons om daar met hen naartoe te gaan omdat dit een teken van integratie was. Een prachtig moment, dat niet draaide om fotografie, maar om onze band met deze mensen.

1558520079350-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-06

En wat is jullie favoriete foto?
Sanne: De eerste foto die in me opkomt, was het moment waarop we in Igbo-Ora twee meisjes met een zeldzame huidziekte fotografeerden. In eerste instantie aarzelden ze of ze wel wilden meedoen met het project, maar nadat ze eenmaal hadden ingestemd, waren ze meer ontspannen en vonden ze het echt leuk. De resulterende foto is heel bijzonder.
Bénédicte: Ja, en omdat ze eeneiig zijn, konden we één foto maken waarin ze achter elkaar staan, maar hun gezichten samen één geheel lijken te vormen. We waren ook erg blij met het portret dat we hebben gemaakt van twee jonge tweelingbroers in Calabar, omringd door blauw licht. Ze waren zo aardig, zo geduldig. Het was een van onze laatste opnamen en het was een magisch moment. De sfeer, de kleuren en hun lichaamstaal kwamen allemaal samen om hun unieke band en mysterieuze uitstraling te benadrukken.
Sanne: Voor mij is het doel van dit project de complexiteit te laten zien, niet alleen van culturen, maar ook van de relatie tussen twee mensen, of het nu gaat om tweelingen, ouder en kind of zelfs, zoals in ons geval, tussen twee fotografen. We hopen dat onze foto's deze dualiteit laten zien.

1558443712541-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-17
1558443731834-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-11
1558443749055-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-07
1558520099592-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-19
1558443773171-TWINS-KUBWIS-NikonEdit-122018-04