dit zijn de nieuwe gezichten van de amsterdamse dragscene

Drag bestaat allang niet meer alleen uit glitterdiva’s. i-D maakte kennis met vijf Amsterdamse queens die met hun uitzinnige looks de grenzen van drag oprekken.

door Rolien Zonneveld; foto's door Jaimy Gail
|
31 juli 2019, 12:44pm

Waar dragqueens voorheen nog de associatie met campy diva’s in glitterjurken en gigantische pruiken opriepen, is er tegenwoordig een enorm arsenaal aan artistieke interpretaties in de scene te zien: van een demoonachtige esthetiek met hagedissenlenzen en zilveren pinnen in het gezicht, tot fantasydrag met puntige elfenoren, tot Alexander McQueen-achtige couture-drag. De nieuwe generatie queens maakt zich los van het klassieke idee dat drag slechts een sterk aangezette vorm van vrouwelijkheid mag zijn. Drag anno 2019 is het uiten van je fantasie, en de ideale versie van jezelf op een artistieke manier naar buiten laten komen.

i-D sprak vijf nieuwe gezichten binnen de Amsterdamse dragscene die hierin het voortouw nemen, en vroeg ze hoe ze de toekomst van drag voor zich zien.

Madame Madness (22)

Tweeënhalf jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met drag, toen ik Salem Reed, mijn dragmother, zag optreden in Utrecht. Dat wilde ik ook, dacht ik. Als je vervolgens dan gaat experimenteren met drag, ben je aanvankelijk nog echt op zoek naar een eigen esthetiek. Je kijkt om je heen naar wat jou inspireert, en probeert dat langzaamaan te integreren in je look. Als ik mijn stijl van nu zou moeten omschrijven zou ik zeggen: genderfuck, clubkid, bearded lady, fantasy en alien. Ik wil met mijn drag de wereld laten nadenken over wat ons nou echt man of vrouw maakt, en speel constant met die scheidslijn.

1564562951908-9C
Alle kleding is door Madame Madness zelf gemaakt.

Mijn drag staat haaks op die van de oudere generatie queens, die nog veel meer bezig waren met het klassieke plaatje van sterk uitvergrote vrouwelijkheid – diva’s met hoog haar, paillettenjurk en overdreven aangezette make-up. Deze oudere generatie heeft wel de weg vrijgemaakt voor de jongere queens, die er ook hun werk van hebben kunnen maken. Drag is meer geworden dan alleen entertainment. Ik zie het echt als een manier om een statement te kunnen uitdragen, over hoe je je genderidentiteit uitdrukt, bijvoorbeeld. Ik merk dat jonge mensen ons als rolmodellen zien, en inspiratie vinden om zichzelf te kunnen zijn.

1564563003263-Madame-Madness-2

De Amsterdamse dragscene is heel inclusief en gevarieerd. Zo heb je de pageant girls, de clubkids zoals wij, maar ook dansende diva’s, dragkings en artistieke zielen – en noem maar op. Ik hoop dat drag steeds meer begrepen gaat worden voor wat het is: een artistieke outlet en een vorm van performancekunst. Drag is steeds meer mainstream aan het worden, mede dankzij programma’s als RuPaul’s Drag Race, en ik denk dat we dit kunnen gebruiken om meer aandacht en acceptatie te genereren voor de lhbt-gemeenschap.

@madame.madness

Darcvalac (22)

Drie jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met drag tijdens Milkshake, het lhbt- festival waar vrije zelfexpressie centraal staat. Wat ik daar zag wilde ik ook ervaren, en zo ontstond Darcvalac, een personage dat ik eerder als een alias dan een alter ego zou omschrijven. Aanvankelijk was mijn drag geïnspireerd op mijn eigen ‘vrouwelijkheid’ – wat dat ook moge betekenen – en was het daarmee ook veel ‘klassieker’. Maar door de jaren heen heeft mijn drag zich erg losgemaakt van dat genderspectrum. Het ligt nu veel meer in het verlengde van thema’s en onderwerpen die me interesseren, zoals mythologie, religie, demonologie, insecten, diepzeevissen, bloemen en planten, en moderne en klassieke kunst.

1564563404805-58A
Darcvalac draagt kleding van Dewi Barend.

Drag is voor mij niet alleen mijn passie; het is waar ik ‘s ochtends mee naar bed ga en ‘s avonds mee opsta. Ik voel me het meest comfortabel als ik volledig in drag ben – ik kan mijn creativiteit kwijt en ik heb mezelf er een stuk beter door leren kennen. Zelf leef ik voor de partyscene, de muziek en alles daaromheen. Om die reden ben ik sinds kort ook begonnen met draaien – en ja, ook weer volledig in drag. Ik ben dankbaar dat ik mijn interesses en passies kan combineren en er mijn geld mee kan verdienen.

1564563569039-59

Natuurlijk bestaan er allerlei verschillende soort drag, maar dat betekent niet dat de een er meer toe doet dan de ander. Zelf vind ik het heerlijk om nu weer in een bruin café midden in Amsterdam een dragperformance te zien, dan weer in een techno-nachtclub clubkids op te zien treden. Op het gebied van diversiteit, kwaliteit en aanbod zijn we in Amsterdam echt goed bezig. Daarmee doel ik op de dragkunstenaars zelf, maar ook op de plekken die ons een podium en een veilige omgeving bieden.

@darcvalac

ChelseaBoy (25)

Toen ik een jaar of zeventien was, werd ik gevraagd om deel te nemen aan de Belle Dellenavond in mijn lokale stamkroeg. Daar hoefde ik niet lang over na te denken, aangezien ik op die leeftijd al goed overweg kon met mascara en lippenstift. Ik kreeg een jurkje aan, een paar hakken en een goedkope pruik en daar was ik. Ik wist destijds niet echt waarom ik het graag wilde proberen, maar ik weet nog dat ik me als een vis in het water voelde. Als ik er nu op terugkijk denk ik dat ik graag andere kanten van mezelf wilde ontdekken.

1564563712308-ChelseaBoy
Alle kleding is door ChelseaBoy zelf gemaakt.

Toen ik in de loop der jaren ontdekte dat de over-de-top-vrouwelijke vorm van drag niet meer bij me paste, ben ik er een poosje mee gestopt. Al snel realiseerde ik me dat ik op een podium thuishoor, en dat was de geboorte van mijn huidige alter ego. Mijn esthetiek is enerzijds geïnspireerd op sciencefiction en superheldenfilms, en anderzijds op de romantische, maar tegelijkertijd dramatische verhalen uit de queergeschiedenis van de jaren tachtig. Die twee elementen smelten vooral goed samen wanneer je mijn show ziet. Het contrast tussen de larger-than-life-fantasy waarin we soms lekker kunnen wegduiken en de harde realiteit die soms pijnlijk kan zijn, maar waar ook zoveel schoonheid in te vinden is.

1564563806820-43A

Ik kijk ontzettend op tegen de oudere generatie queens. Zij hebben natuurlijk een enorme rol gespeeld in de emancipatie van de hele queergemeenschap, en zich decennia lang hard gemaakt, uitgesproken en gevochten voor onze plek in de maatschappij. En dat hebben ze ondanks alle pijn ook nog eens met een grote dosis humor gedaan. Daarnaast brachten ze veel lhbtq-leden samen tot gekozen familie. Ik geloof dat die esthetiek van uitvergrote make-up, gigantische kostuums en pruiken een erg krachtig middel is om aandacht te vragen voor de weg naar gelijkheid.

De manier waarop drag tot uiting wordt gebracht zal altijd in beweging blijven, zoals dat bij elke kunstvorm het geval is. Het is een vorm van zelfexpressie die veel disciplines samenvoegt tot één. Ik geloof dan ook dat drag in de toekomst steeds meer zal samensmelten met de muziek- en de mode-industrie, en ontwikkelingen binnen de technologie.

@xochelseaboy

Sasa Hara (25)

Mijn drag-avontuur begon zo’n twee jaar geleden, toen Dynno Dada van House of Hopelezz me meenam naar Milkshake, en daarna ook naar de Drag Olympics. Ik had op dat moment alleen nog hakken – zij zorgden voor mijn make-up en outfit. Na deze te gekke eerste ervaring ging ik soms naar de Blue Nights in Club Church, waar ik me voor opdofde en soms het podium opging. Later stelde Taka Taka voor dat ik me aan zou sluiten bij hun house, wat het begin was van het spannendste avontuur van mijn leven. Mijn dragpersonage Sasa Hara werd ongeveer anderhalf jaar geleden geboren, en ze ontwikkelt zich nog altijd.

Sasa Hara is een polymorfische succubus: een vrouwelijke demon die zich middels seks voedt met mannelijke energie. Sasa wordt, uit gewoonte, het liefst aangesproken met ‘ze’, maar haar gender ligt niet vast. Ze geeft niks om gender en kan zichzelf muteren en aanpassen zoals zij wil.

1564563952907-Sasa-Hara-2
Sasa Hara draagt kleding van Cliffton Doesburg Starreveld.

De dragscene in Amsterdam is voor mijn gevoel nogal mainstream, een echte underground is er niet echt. De kapitalistische inslag van de stad heeft ervoor gezorgd dat er dragqueens geboekt worden op grootschalige evenementen, vooral tijdens het Pride-seizoen. Maar het grote publiek dat deze events trekken is niet per se gevoelig voor de politieke kwesties uit de lhbt-scene. En dus wordt de drag grappig en entertaining gemaakt. Er zijn weinig plekken waar drags wel kunnen praten over hiv, sekswerk, rechten, racisme en seksuele vrijheid. Voor mijn gevoel is Club Church de enige plek in de stad waar underground dragcultuur regelmatig een podium krijgt.

1564564013513-67A

De oude generatie dragartiesten creëerde de subcultuur en het culturele frame: de woorden, expressies, technieken en locaties. Ze maakten een canvas. Hoewel die structuur aan de ene kant krachtig was, werkte hij ook beperkend. Ik geloof dat de nieuwe generatie drags deze structuur aan het oprekken is en grenzen verlegt. We omarmen het weirde en de trash, en weigeren om één schoonheidsideaal te volgen. We mixen steeds meer verschillende esthetieken en volgen niet langer categorieën als club kid, dragqueen of dragking. In plaats daarvan combineren we van alles, om zo tot een eigen individuele esthetiek te komen. No more heroic divas, hail to the dystopian creatures!

@instagore

Twan Hovius (22)

Een paar jaar geleden ging ik altijd trouw naar Cirkus Klauterwerck, een groot queerfeest in Amsterdam waar altijd de mooiste figuren rondliepen. Ik wilde dat ook. Mijn drag is toen heel rustig begonnen met groene lippenstift en wat glitter hier en daar, en dat heb ik geleidelijk aan steeds meer uitgebouwd. Anderhalf jaar geleden werd ik deurhost bij Club Nyx en vanaf dat moment heeft mijn drag echt een vlucht genomen. Het werd het toen iets serieus. Als ik nu mijn make-uplook zou moeten omschrijven, zou ik zeggen: ‘clown whore warpaint’. Qua styling heeft mijn personage iets weg van een duistere, androgyne alien-clown met militaire en zakenvrouw-invloeden.

1564564052759-Twan-Hovius
Twan Hovius draagt kleding van Ton Stevens.

De Amsterdamse dragscene is heel divers – je hebt echt van alles wat. Het verbaast me dat er niet meer gebruik van wordt gemaakt. Wat je wel merkt is dat de jongere generatie veel respect heeft voor de oudere generatie, puur en alleen omdat de oudere generatie het langer doet en meer ervaring heeft. De huidige generatie is onderling ontzettend behulpzaam, dat is wel iets nieuws. Dragqueens moedigen elkaar aan en helpen elkaar. Als je bijvoorbeeld een keertje vrij bent ga je zelf bij anderen kijken die aan het werk zijn, om ze te supporten.

1564564175428-40

Drag zal zich altijd blijven ontwikkelen. We zijn inmiddels afgestapt van het idee dat het alleen supervrouwelijk moet zijn. Heb je een baard, geen probleem, dan hou je die. Wil je geen pruik of tieten op, ook prima. Natuurlijk zullen er in de toekomst altijd queens zijn die voor het übervrouwelijke gaan, maar het feit dat het geen must meer is, heeft voor veel meer vrijheid gezorgd. Drag moet gaan over over plezier en individualiteit – het is een manier om je te kunnen uiten zoals je wilt. Voor mij is alles ook gewoon een stuk leuker en minder serieus met clown whore warpaint op.

@twanhovius

Credits


Fotografie Jaimy Gail
Assistent Jan Hürxkens