Beelden via Instagram

dragperformer en model sgàire wood voelt zich sterker dan ooit

Ze vertelt waarom het zo belangrijk is om over mentale gezondheid te praten, en hoe je als trans vrouw een plekje binnen de mode-industrie claimt.

door Douglas Greenwood
|
07 maart 2019, 12:33pm

Beelden via Instagram

Sgàire Wood vindt het lastig om uit te leggen wat ze nu precies doet. Ze is model, performer, dragqueen en kunstenaar en switcht zo vaak tussen deze disciplines dat het onduidelijk is geworden wanneer ze nou precies wat is. Een ding is zeker: ze is in alle vier even goed.

Mede dankzij haar extravagante dragkarakter en bijbehorend oogstrelende Instagram-account heeft Sgàire een loyale fanbase ontwikkeld die uit vrienden en allerlei beroemde stylisten en ontwerpers bestaat. Momenteel is ze gevestigd in Glasgow, waar ze tevens haar studie in mode behaalde, en is daarmee onderdeel van een nieuwe golf kunstenaars die het Noorden van Engeland op de kaart zet. Een bewijs dat excellentie niet slechts in de metropolen bestaat, maar ook zeker in de marges. Geboren in Ierland, waar zij als tiener haar transitie in ging, zoekt ze sindsdien naar allerlei manieren om uitdrukking te geven aan haar verhaal.

In Schotland voelt ze zich inmiddels thuis, een plek waar volgens haar “geen tolerantie is voor pretentie of geslijm.” We spraken haar over haar overstap van design naar performance, waarom het zo belangrijk is om over mentale gezondheid te praten, en hoe je als trans vrouw je narratief binnen de mode-industrie claimt.

Hi Sgàire. Je begon tijdens je studie al met drag en performance. Wat bood performancekunst, waar mode tekortschoot?
Ik was ervan uitgegaan dat ik op de modeacademie niet de enige gekke gender-bender persoon zou zijn, maar dat viel toch tegen. Ik studeerde mode maar vond de druk om steeds het wiel opnieuw uit te moeten vinden onprettig. Het enige dat ik wilde was een leuke, draagbare outfit ontwerpen en daarmee rondparaderen.

Ik realiseerde me al gauw dat verkleedpartijen en experimenteren met beautylooks en mode al een performance op zich is. Drag was niet meer dan een logische volgende stap. Uiting geven aan een verheven, geïdealiseerde, droomachtige versie van je innerlijke zelf is enorm creatief bevredigend.

Je bent vrij vocaal als het gaat om mentale gezondheid. Wat is de voornaamste reden dat mensen in de creatieve sector er niet makkelijk over te praten?
Wat er momenteel ook over gezegd wordt, ik denk dat we allemaal opgevoed zijn met het idee dat het een teken van zwakte is om mentale problemen te hebben. Ik zelf voel me momenteel comfortabeler dan ooit met mijn mentale ziekte, en toch vind ik het zelf soms lastig om over mijn gevoelens te praten. Ik ben dan bang dat ik overkom als iemand die om aandacht leurt, en dat mensen me dan niet meer zien staan. Het is belangrijk om te delen hoe je je voelt, voor jou zelf en voor de mensen om je heen. Maar als dat betekent dat je bepaalde kansen moet laten liggen, of je je even terug moet trekken van social media, of afspraken moet afzeggen, is dat makkelijker gezegd dan gedaan.

Als trans vrouw lijkt het me lastig om je identiteit te beschermen in een industrie die discriminerend kan zijn. Zie je jezelf als iemand die onderdrukt wordt op dat vlak? Of is dit een narratief dat mensen vaak voor je invullen, maar waar je je niet in kan vinden?
In mijn kunst ga ik heel direct in op issues rondom gender en identiteit. Ik heb dan ook geen onderdrukking gevoeld van instituten – zij wilden juist met mij samenwerken als kunstenaar. Als model in de mode-industrie was dat veel lastiger. Je werkt soms met mensen die niets afweten van trans-issues en niet respectvol of begripvol zijn tegenover onze ervaring.

Ik probeer realistisch te blijven en me er niet teveel door te laten raken. Ik ben dankbaar voor de kansen en probeer te genieten van dit tijdelijke modellensucces, voordat het weer voorbij is. Ik bedoel: ik ben er niet bekaaid vanaf gekomen in de genetische loterij, maar ik ben ook zeker geen Naomi Campbell!

Is het als kunstenaar wiens werk intrinsiek verbonden lijkt met identiteit, moeilijker om je creatieve ervaring te scheiden van je persoonlijke leven?
Voor mij niet. Ik werd in 2015 gediagnosticeerd met borderline, en sindsdien heb ik geleerd om te accepteren dat mijn persoonlijke ervaring toch niet iets is waar ik heel veel grip op heb. Juist het uitdrukken van die worsteling in mijn werk, en dat delen met anderen voelt cathargischer dan wat dan ook.

Borderline wordt vaak verkeerd begrepen. Het stereotype is dat we heel manipulatief zijn en zelfzuchtig. Niet veel mensen proberen echt te luisteren en te begrijpen waar het om draait, en welk lijden er bij komt kijken. Via mijn werk kan ik een deel daarvan wel communiceren. En als dat weer anderen beter laat begrijpen wat het inhoudt om borderline te hebben, dan wil ik mijn persoonlijke ervaring daar maar wat graag voor inzetten.

Je komt over als een ontzettend sterk persoon. Wat betekent kracht voor jou?
In staat zijn om jezelf te vergeven, en het kennen en omarmen van zowel je zwakheden als je kracht. Ik wist al van jongs af aan dat ik nooit kon voldoen aan wat mijn familie of de maatschappij van me verwachtte. Iedere dag werd me wel op de een of andere manier duidelijk gemaakt dat ik anders was en moest veranderen. Maar mijn gevoelens werden alleen maar sterker. Uiteindelijk bereikte ik een breekpunt en besefte ik dat ik het anders wilde en anders moest doen. Uit de kast komen was een traumatisch proces. Maar ik had het niet anders gewild: waarom zou je terug willen naar het ontkennen van hetgeen wat je gelukkig maakt, jouw waarheid? Accepteren wie je bent en daar onverschrokken achter staan is heel rock-’n-roll. Daardoor voel ik me powerful as fuck!