Van Twitter tot Facebook, ons online leven verandert de manier waarop we literatuur beleven

Literatuur in 140 tekens? Misschien. Van de alternatieve literatuur tot de New Yorker, de literatuurscene begint de wereld van social media serieus te nemen.

door i-D Team
|
11 november 2014, 2:50pm

In de jaren nul werden social media over het algemeen gezien als het tegenovergestelde van alles dat literaire waarde had. Het was ultieme tijdverspilling. Wij als beïnvloedbare Millennials stalkten onze nietsvermoedende liefdes, vrienden en kennissen en werden laaiend enthousiast bij het zien van een rode notificatievlag waarop een tweecijferig nummer stond, waar onze ouders social media waarschijnlijk associeerden met angstaanjagende nieuwsberichten - seksuele roofdieren, pesten en online tips om snel high te worden, zoals het drinken van handzeep of het roken van kattenkruid. Tijdens de eerste Engelse les herinnerden onze leraren ons er stellig aan dat afkortingen als "u" voor "you" en "r" voor "are" super verboden waren in onze essays - "Bewaar het voor Facebook, oké jongens?"

De kunstwereld is nog maar net begonnen met het verkennen van de impact van de sociale media op de menselijke ervaringen. Gezien het feit dat onze digitale interacties zich vooral uiten in schrijfsels, zou je denken dat de literatuur zijn online leven al jaren geleden begonnen is. Mainstream literatuur erkent zeker onze nieuwe sociale platforms - denk aan Dave Egger's dystopische roman, The Circle - maar nu pas zien we een gestage golf van literatuur die kan concurreren met de filmHer met hun waarheidsgetrouwe discussie over de digitale sociale ervaring.

Het feit dat alternatieve literatuur om digitale communicatie draait, lijkt minder een gimmick dan een onvermijdelijk gevolg van het hedendaagse leven.

Tao Lin en de alternatieve literatuurscene zijn beide een voor de hand liggend voorbeeld. Waar ze door critici ooit gezien werden als de literaire belichaming van alles dat mis is met deze cynische, narcistische Millennial-generatie, produceert deze intelligente, introverte, afwijkende groep twintigers - van doorgewinterde schrijvers als Blake Butler tot twittersterren als Mira Gonzalez - al sinds de jaren nul gedichten, korte verhalen, essays en romans die gerelateerd zijn aan social media. Hun schrijfsels - vaak direct gekopieerd van online accounts, e-mails of blogs - brengen de geïsoleerde kosmos van online interactie samen met een slopend zelfbewustzijn en een existentieel gebrek aan vraagtekens.

Lins laatst gepubliceerde gedicht, May 18 2014/iPhone tweet drafts I'm abandoning, dat helemaal bestaat uit tweetconcepten, is een van zijn experimentelere toepassingen van het digitale format. Lin legt zijn idee uit: "Een persoon kan over zijn tweet met net zoveel intensiteit en focus nadenken als over een zin in een gedicht of boek dat hij of zij schrijft… Het maken van dit stuk voelde voor mij alsof ik een grove schets voor een gedicht aan het bewerken was - alsof ik een nieuw gedicht samenstelde aan de hand van losse, grove ideeën. Ik voelde me ook alsof ik mijn herinneringen aan het leven aan het documenteren was, op een manier die anders was dan ik eerder gedaan had."

Het feit dat alternatieve literatuur om digitale communicatie draait, lijkt minder een gimmick dan een onvermijdelijk gevolg van het hedendaagse leven - iets dat de literatuurwereld nu ook begint te begrijpen. Zoals Slate beschrijft in zijn recensie van Lins laatste verhaal, Taipei: "De personages in Lins laatste werk verschuilen zich vaak achter hun digitale avatar - op Gchat, op Twitter, op blogs - als een manier om contact te maken… Lins technische beeldspraak suggereert dat dit iets heel hedendaags is."

Kunstenaar Cory Arcangel bestudeerde het literaire aspect van social media, of beter gezegd, bestudeerde hoe deze media mekka's zijn geworden voor schrijven en zelfexpressie. Hij publiceerde kortgeleden het boek Working on My Novel, een verzameling van tweets die allemaal de zin "working on my novel" bevatten. Als voorbeeld: "Working on my novel and watching Family Guy. Oh yeah!!" en "#Offline, working on my novel! =)". Working on My Novel vangt iets dat niet vaak gedocumenteerd wordt, behalve in artikelen als "10 Writing Tips by 10 Famous Writers" - het glamourloze, vaak frustrerende proces van het schrijven, maar ook het goede gevoel dat social media geven wanneer je als schrijver Twitter gebruikt om te schrijven over dat je een novelle schrijft, terwijl je een novelle schrijft. Het is een heel ironisch idee, en zoals Mark O'Conell in The New Yorker schrijft: "Het is moeilijk je een boek voor te stellen dat meer over dit tijdperk gaat."

David Mitchell, schrijver vanCloud Atlas en geen vreemde van onconventionele verhalen, publiceerde een kort verhaal,The Right Sort, dat bestond uit 280 tweets die hij in de loop van een week postte.

Andere schrijvers onderzoeken de mogelijkheden van social media door het tegenovergestelde te doen, en hun verhalen te gieten in het 140-tekens-concept van Twitter. David Mitchell, schrijver van Cloud Atlas en geen vreemde van onconventionele verhalen, publiceerde een kort verhaal, The Right Sort, dat bestond uit 280 tweets die hij in de loop van een week postte. Het uiteindelijke verhaal draagt alle kenmerken van Twitter. Het is een voorbeeld van de manier waarop social media - met al zijn hashtags, retweets, likes, @'s en emoijs - fictie in het echte leven kan integreren. Je kunt hier met je verhalen een virtuele realiteit creëren die je met conventionele media waarschijnlijk nooit tot stand zou kunnen brengen.

Social media zijn samen met ons opgegroeid. Ons leven is zo verweven met onze online activiteiten dat het niet langer relevant is om je af te vragen waar de grens tussen onze reële en virtuele zelf ligt. Literatuur zal zich altijd aan moeten passen om te kunnen overleven, en zal altijd het echte leven reflecteren. Social media maakt nu zo'n groot deel van ons leven uit, dat we kunnen verwachten dat literatuur meer en meer geïnspireerd wordt door de 140 tekens. Als de komst van social media de menselijke interactie heeft verbeterd en de afstand tussen elkaar zowel fysiek als mentaal heeft verkleind, dan zou onze literatuur, en misschien ook wijzelf, er beter van moeten worden.

Credits


Tekst Hannah Ghorashi

Tagged:
Facebook
Twitter
Social Media
opinie
Literatuur
Literature
Cultuur
sociale media
digital communication
digitale communicatie