Wie ben je als je 28 dagen lang 24/7 virtueel iemand anders bent geweest?

Kunstenaar Mark Farid plaatst met zijn werk vraagtekens bij identiteit, privacy en openbare kunst. Terwijl hij begint aan zijn nieuwe project Seeing-I vroegen wij zijn oude klasgenootje Lily Bonesso om erachter te komen wat het betekent als je een...

door i-D Team
|
11 december 2014, 11:58am

Toen ik Mark Farid over Skype sprak werd in herinnerd aan een van zijn oude gewoontes: Mark plukt constant aan zijn afro. Ik vraag me af of hij eigenlijk dezelfde persoon zou zijn zonder deze kenmerkende tik. Zijn huidige project Seeing-I zal deze tik of alleen nog maar erger maken, of helemaal doen verdwijnen. Zijn plan is om 28 dagen lang een Virtual Reality Headset te dragen - wat hij in die periode zal horen en zien zijn niet zijn belevenissen maar die van een totale vreemde. Gesteld wordt dat we gewoontes verliezen of overnemen na drie weken, en de extremiteit van deze totale overgave aan het leven van iemand anders kan dan ook niet anders dan een paar serieuze veranderingen teweegbrengen in mijn oude klasgenoot.

Het project zal uitmonden in een documentaire, die de implicaties analyseert van het experiment naar de menselijke natuur en haar relatie met technologie. Het project gaat daarbij ook in op het meest intieme deel van dit onderwerp: de persoonlijke autonomie en identiteit. Mark zou zo betrokken kunnen raken bij het leven van deze vreemde, dat hij gaat geloven dat het zijn leven is - hij kan zijn gewoontes overnemen, of het idee hebben dat hij daadwerkelijk seks had met de vriendin van deze persoon. Als onze identiteit wordt gevormd door onze ervaringen, kan het leven door de ogen van een ander ervoor zorgen dat Mark zichzelf volledig kwijtraakt.

Marks kunst is altijd vooral een conceptuele mindfuck geweest. Projecten uit het verleden gaan meestal heel ver voorbij de grens van waar de meeste mensen comfortabel bij zijn. Recentelijk stalkte Mark een paparazzi, om zijn bevindingen - inclusief expliciete tekstberichtjes en foto's - aan die persoon te presenteren in een private view for one. Hij kwam ermee weg omdat hij zes maanden gewacht had (de wettelijke periode waarna een stalker niet meer vervolgd kan worden gehouden voor zijn daden) voordat hij het project onthulde. Hij heeft ook een expositie gecureerd met de titel A Satire On Corporate Art. Net voor de opening haalde hij alle kunst van de muren omdat "corporate kunst gewoon opvulling is, het kan er net zo goed niet zijn". En toch, om het concept alleen nog maar kracht bij te zetten, werd er die avond een stuk verkocht. Voor zijn project Profile Picture had Mark een expositie zo ingericht dat als je de galerie binnentrad je elk privébericht zag dat je ooit op Facebook had geschreven, samen met persoonlijke informatie. Hoewel Mark volhoudt dat "er een grens is, verschilt die per project". "Bij Profile Picture bijvoorbeeld heb ik de machine zo ingesteld dat al je informatie direct weer gewist wordt zodat niemand anders het kon zien."

Door de betrokkenheid bij zijn ideeën kan Mark soms harteloos lijken, maar hij legde uit hoe belangrijk het voor hem is om objectief te blijven: "Ik maak werk om discussies te starten over deze samenleving. Hoe kan je een punt belichten als je niet objectief probeert te zijn? Subjectiviteit en persoonlijk worden, zorgen ervoor dat er compromissen moeten worden gemaakt, en ik wil dat zo weinig mogelijk doen." De constante balans tussen subjectief en objectief is een van Marks grootste zorgen bij het project Seeing-I. De schaal en kosten van het project betekenden dat het publiekelijk moest worden, maar hij wil een onpartijdig stuk maken, zonder de inmenging van corporaties: "Een productiebedrijf van Channel4 heeft aangeboden het idee van me te kopen, maar dan zouden zij de creatieve controle overnemen. Als het mijn persoonlijke leven is dat ik moet opgeven, kan ik het niet toestaan dat zij het laatste woord hebben. Als ik loop te rukken, wat ik waarschijnlijk zal doen, hebben zij er controle over of dat wel of niet getoond wordt. Zo intiem wordt het… Gesprekken met mijn psycholoog… Dan laat je echt iemand toe in je persoonlijke leven. En hoewel ik het prima vind om een bepaald stukje anonimiteit op te geven, in termen van dat mensen weten wie ik ben, wil ik niet dat ze weten wie ik écht ben."

Mark onderzocht de ideeën van virtuele realiteit al een tijdje, maar wat zijn interesse echt goed aanwakkerde was de trailer van Josh Harris' We All Live In Public. "Daarna bekeek ik de hele film en werd ik helemaal omver geblazen." Harris' belangrijkste invloed op het project kwam nog iets later, toen hij per mail contact zocht met Mark: "Josh Harris' belangrijkste advies was: "Zorg ervoor dat je de sessies met je psychiater van a tot z opneemt… Een belangrijke reden dat We Live In Public voor zo'n mindblow zorgde was het feit dat mensen echt in ons hoofd konden komen en ons konden beheersen. Probeer dit voor zover mogelijk in het project op te nemen." Dat was het beste advies dat ik gekregen heb, want voorkomen dat mensen in mijn hoofd konden komen is eigenlijk het belangrijkste dat er is, en dat realiseerde ik me pas toen hij dat zei. Het idee dat we taal kunnen gebruiken om in elkaars hoofd te komen is iets waar ik het niet mee eens ben. Ik vind dat het iets verschrikkelijks is dat veel te makkelijk kan gebeuren."

Waar Mark zo uitgesproken en buitensporig is, was het interessant om te ontdekken dat hij ervan overtuigd is dat "anonimiteit het belangrijkste en enige recht is dat we in de hedendaagse samenleving hebben", en dat zijn grootste zorg is dat hij in zoverre verandert dat zijn relatie met zijn vriendin nooit meer hetzelfde zal zijn. Maar comfort opofferen om een bepaald punt te testen is niet iets nieuws voor Mark. Als ik hem vraag of hij bedenkingen had bij het project, antwoordt hij: "Nee, ik vind het belachelijk dat mensen niet constant dingen als dit doen. Als het is waar je in gelooft, moet je het doen en testen… Ik doe het gewoon en kijk later wel hoe ik met de gevolgen omga."

Lees hier meer over Seeing-I.

Credits


Tekst Lily Bonesso
Beelden Mark Farid

Tagged:
Seeing I
Mark Farid
Cultuur