Advertentie

egoïsme in een tijd waarin ‘self-care’ hoogtij viert

Cancellen we onze afspraken, trekken we ons terug uit het sociale leven en ontkennen we dat we problemen hebben onder het mom van ‘self-care’?

door Cristiana Bedei
|
28 september 2018, 1:16pm

Zelfs nu we compleet geobsedeerd zijn met gezondheid is het soms lastig om te begrijpen wat ‘self-care’ precies is. Wat is een redelijk bedrag om uit te geven aan een geurkaars? Moet je dat diner met vrienden wel afzeggen? Heb je eigenlijk wel echt zin om in plaats daarvan in bad te gaan? Het idee dat we op onszelf op de eerste plaats moeten zetten bestaat niet voor niets al sinds mensenheugenis: het is van absoluut belang. Maar kun je er ook in doorslaan?

Het is vooral belangrijk om het in perspectief te plaatsen. “Je moet een balans vinden, waarbij je je eigen behoeften afweegt tegen die van de ander. Vraag jezelf af: hoe moe ben ik echt? Heb ik behoefte aan een time-out, of heeft iemand anders mijn aanwezigheid harder nodig?” vertelt Emma Short, een psycholoog die samen met haar patiënten duurzame strategieën voor self-care uitdenkt.

We zijn allemaal onderdeel van een netwerk van mensen die belangrijk voor ons zijn, legt ze uit: “Het is belangrijk om op iemands behoeften te reageren, maar dat kan alleen als je ook op je eigen behoeften hebt gelet.” Als je gestresst of ziek bent, zul je volgens haar ook minder intuïtief zijn en minder in staat zijn om te helpen, omdat je het zelf moeilijk hebt.”

“Een belangrijk onderdeel van voor jezelf zorgen is het leren vertrouwen op jouw eigen oordeel over je gemoedstoestand, en te leren welke verantwoordelijkheden je tegenover anderen hebt. Dat vergt tijd," vervolgt Short. Als je bent uitgenodigd voor een evenement dat je woensdag niet wilt missen, wil je er misschien voor zorgen dat je maandag en dinsdag voldoende slaap krijgt en dat je je to-do-lijst op woensdag af hebt. Dat kan betekenen dat je ‘nee’ moet zeggen tegen andere dingen. "Er heerst een cultuur waarin we het graag allemaal willen doen,” zegt Dr. Short. “Als je hard werkt en daarnaast ook nog in je vrije tijd veel dingen onderneemt, sta je vaak onder continue druk. Daarin moet je jezelf beschermen, dat is self-care.”

“In onze maatschappij zijn we verslaafd aan drukte. Om toe te geven dat je je niet goed voelt en dat je rust nodig hebt, voelt vaak als tegen de stroom in gaan.”

“Iedereen heeft zich wel eens een dag ziek gemeld op werk. Dat is een perfect voorbeeld van noodzakelijke zelfzorg die voor sommige mensen al schaamtevol aanvoelt,” zegt Kat Horrocks, de 24-jarige host van de podcast Put Yourself First . "In onze maatschappij zijn we verslaafd aan drukte. Om toe te geven dat je je niet goed voelt en dat je rust nodig hebt, voelt vaak als tegen de stroom ingaan,” voegt ze eraan toe. Het onderwerp self-care staat centraal in Kat’s leven, en ze coacht vrouwen om meer tijd voor zichzelf vrij te maken. "Ik ben daar mee begonnen omdat de vrouwen om me heen steeds met hetzelfde verhaal naar me toe kwamen: dat ze hun to-do-lijstje maar niet afkregen,” zegt ze.

Kat vindt het oké om soms een beetje egoïstisch te zijn, omdat je niets kunt geven aan een ander als je zelf helemaal opgebrand bent. "Ik denk dat je diep vanbinnen weet wanneer je echt moet rusten of een stapje terug moet doen. Ik ben een groot voorstander van luisteren naar je onderbuikgevoel.”

Als je het gevoel hebt dat je je diepere behoeften niet echt kent, weet dan dat het tijd kost om dat te ontdekken. “Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen: wat heb ik deze week echt voor mezelf gedaan?” suggereert Dr. Short. "De mate van zelfzorg die je nodig hebt verandert constant. Er zullen altijd schommelingen zijn. Het is dus belangrijk om jezelf die vraag opnieuw te blijven stellen."

Linda Lao, een 26-jarige voormalig danser en cheerleadingcoach uit Londen, probeert altijd te achterhalen wat haar werkelijke drijfveren zijn, voordat ze een beslissing maakt. “Soms vraag ik mezelf af waarom ik iets doe wat ik als self-care label. Is dit echt iets wat ik voor mijn gezondheid en geluk doe, of doe ik het om mezelf af te leiden en om voor een probleem weg te rennen?” Als je ooit een vriend hebt geghost of teveel afspraken hebt gemaakt om niet aan een probleem te hoeven denken, dan begrijp je waar Linda op doelt.

“Je kunt maar zoveel avonden met Netflix vullen voordat je je realiseert dat zelfzorg geen standaardlijst is van dingen die je wel en niet moet doen.”

Helaas is het niet altijd even makkelijk om te peilen of het echt tijd is om een avond alleen te zijn met een gezichtsmasker op, of dat we van tijd voor onszelf een goed klinkend alibi hebben gemaakt. "In het verleden heb ik weleens een vriend afgezegd omdat ik dacht dat ik niet in de juiste stemming was. Ik dacht dat dat dan goede zelfzorg zou zijn,” zegt Linda. Maar eigenlijk was ze gewoon bang voor de confrontatie met haar gevoelens. "Het was veel gezonder geweest om wel af te spreken en erover te praten. Samen kun je het sneller oplossen dan alleen.”

Het is uiteindelijk een kwestie van uitproberen en leren wat voor jou werkt. En eerlijk gezegd is het best een uitdaging om erachter te komen hoe je jezelf echt voorop kunt stellen, en tegelijkertijd aan de verwachtingen van anderen kunt voldoen. Je kunt maar zoveel avonden met Netflix vullen voordat je je realiseert dat zelfzorg geen standaardlijst is van dingen die je wel en niet moet doen. Het gaat erom dat je altijd blijft rekening houden met je eigen behoeften en waarden.

"Ik was altijd al erg zelfbewust en in staat om bepaalde gedragspatronen bij mezelf te herkennen. Eigenlijk deed ik al aan self-care, al noemde ik het niet zo,” legt Linda uit. Tegenwoordig betekent het voor haar dat ze actief blijft door het maken van lange wandelingen en yoga. Maar het betekent ook tijd doorbrengen met mensen die om haar geven en voor haar zorgen, zoals haar zussen: "Ze geven verschillende perspectieven op wat er in mijn hoofd omgaat, houden me geaard en helpen me met het oplossen van praktische problemen," vertelt ze.

Voor jezelf zorgen om voor anderen te kunnen zorgen is eigenlijk het tegenovergestelde van egoïstisch zijn. Als dat betekent dat je iemand afzegt, dan is dat maar zo. Het gaat in eerste plaats niet om wat je precies doet, maar meer om wat je ermee wilt bereiken. "Ik denk dat egoïsme ontstaat wanneer mensen geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen acties," zegt Linda. "Maar net zoals je verantwoording verschuldigd bent aan andere mensen, ben je het jezelf ook verschuldigd. Soms moet je afspraken afzeggen om je op jezelf te concentreren, en dat is niet egoïstisch."

Lees hier tips van The Mental Health Foundation over hoe je goed voor jezelf kunt zorgen.