hoe social media een bijdrage kan leveren aan een positief zelfbeeld

De opkomst van online activisme heeft het mogelijk gemaakt om aandacht te vragen voor een positievere benadering van het vrouwelijk lichaam. Maar gebruiken mensen het alleen om likes te genereren of zorgt het daadwerkelijk voor een betere wereld?

door Tish Weinstock
|
18 augustus 2015, 8:31am

Twee weken geleden ontstond er veel ophef op internet over de extreem dunne paspoppen van de Britse modeketen Topshop. Laura Berry, een klant van de winkel, was zo verbaasd over de uitgerekte ledematen van de paspoppen dat ze besloot om een bericht op Facebook te zetten. "Jonge vrouwen identificeren zich met de identiteit van jullie merk…" schreef ze, "Toch heeft geen enkele paspop in jullie winkel een maat groter dan 34." Razendsnel en onverwachts stond het hele internet met hooivorken en hashtags achter Laura.

Het begon allemaal met een simpel berichtje op Facebook, maar al gauw ontstond een ware revolutie op Twitter. Overal ter wereld wilden vrouwen (en mannen) graag hun steentje bijdragen aan de discussie. Zelfs de kranten stonden in de rij om een duit in het zakje te doen. Vanwege de grote ophef (of om meer clicks op hun website te krijgen) hebben ook veel tijdschriften het nieuws snel opgepikt op hun websites. Je zou bijna vergeten dat veel tijdschriften juist de boosdoener zijn in promoten van een onrealistisch schoonheidsideaal.

De meeste van ons zijn intelligent genoeg om te bedenken dat wij fysiek niet in staat zijn om er zo uit te zien als de paspoppen in Topshop. Maar voor onzekere, jonge meisjes zijn deze paspoppen precies waar ze zichzelf mee vergelijken. Daarom is het zo belangrijk om aandacht te vragen voor dit soort gevallen.

Eerder dit jaar ontstond al ophef toen er plotseling overal in Londen en New York zeer seksistische advertenties opdoken van een merk dat bijna niemand kende, Proteine World. De campagne was voor een nieuwe lijn afslankproducten en bestond uit een felgele poster met een schaars geklede dame erop. De slogan luidde: "Are You Beach Body Ready?" Deze campagne van Proteine World was een aanval op vrijwel elke vrouw. Als reactie op deze campagne plaatsten veel vrouwen, in alle vormen en maten, een foto van zichzelf op internet waarop ze in bikini naast de poster staan. Meestal met als bijschrift: "Ja, ik ben verdomme 'beach body ready'."

Meer dan 50.000 mensen tekenden een online petitie en anderen organiseerden een protest in Hyde Park in Londen. Mensen konden zich hiervoor op Facebook aanmelden. "De reactie op de Beach Body Ready-campagne heeft me bijna tot tranen geroerd," zegt het trotse 'plus size'-model Barbara Ferreira. "Ik ben zo blij en vooral heel trots op vrouwen die zich uiten tegen dit soort misselijkmakende advertenties. Deze campagnes zijn erop gericht om meisjes onzeker te maken en proberen ze over te halen om geld uit geven aan hun belachelijke producten."

Maar niet alleen winkelketens en grote merken maken zich schuldig aan het promoten van een onrealistisch schoonheidsideaal: de platformen waarop wij ons nu tegen deze misstanden uitspreken, proberen ons ook te muilkorven. Instagram, die er ook om bekend staat om tepels te censureren, kreeg veel negatieve reacties toen ze onlangs de hashtag #curvy blokkeerden. De hashtags #thin en #vagina konden nog steeds wel gewoon gebruikt worden. Dat is een schokkende ontwikkeling. Niet alleen is het nu onmogelijk voor gebruikers om naar vrouwelijke rolmodellen met rondingen te zoeken of naar gemiddelde vrouwen die - je gelooft het bijna niet! - lekker in hun vel zitten. Het blokkeren van een dergelijke hashtag toont aan hoe onze maatschappij vrouwen uitsluit vanwege een bepaald lichaamstype. Gelukkig heeft de hele wereld boos gereageerd op deze belachelijke ontwikkeling van Instagram. Overal zijn petities gestart om de hashtag terug te krijgen.

Omdat niet elk label dat op vrouwen met rondingen geplakt wordt, bepaald positief is, heeft het Australische model Stefania Ferrario de online campagne met de titel #droptheplus opgezet. De campagne wil de manier waarop we over 'plus size'-modellen denken, veranderen en vrouwen in alle vormen en maten vieren. De campagne heeft al flink wat aandacht gekregen, maar pas toen Stefania een topless foto van zichzelf online plaatste met de zin "I AM A MODEL" op haar buik geschreven, werd het project echt een succes. "Helaas geldt in de mode-industrie dat je onder de categorie 'plus size' wordt geschaard als je maat hebt die groter is dan maatje 36…" vertelde het model. "Dit vind ik niet inspirerend… ik ben er NIET trots op om 'plus size' genoemd te worden, maar ik ben er WEL trots op om model te zijn. Dat is mijn werk!" Het project heeft inmiddels al geleid tot 4.000 foto's op Instagram en honderden retweets op Twitter. Steeds meer vrouwen zijn solidair met andere vrouwen die door de modewereld als minderwaardig worden behandeld.

Tess Holliday heeft maat 54 en heeft onlangs getekend bij een groot modellenbureau. In 2013 lanceerde Tess de hashtag #effyourbeautystandards, een digitale campagne die een dikke middelvinger opsteekt naar het heersende schoonheidsideaal. "Ik was het zat dat ik steeds online gepest werd. Iedereen vertelde mij hoe ik mij moest kleden en hoe ik mijzelf moest presenteren vanwege mijn gewicht. #effyourbeautystandards is inmiddels al meer dan een miljoen keer gedeeld door vrouwen die de hashtag gebruiken bij onbewerkte foto's van zichzelf.

Steeds meer vrouwen gebruiken social media om hun woede te uiten over de manier waarop de samenleving vrouwen met rondingen behandelt. Maar welk effect hebben deze acties in het echte leven? Is het alleen clickbait? Willen mensen vooral likes genereren? Mensen zien deze vormen van 'slacktivism' vaak als een symptoom van een luie, apathische generatie die meer aandacht heeft voor plaatjes van schattige katjes. Maar wie dit denkt, onderschat de kracht van social media, en hoe het verandering teweeg kan brengen. Het liken van een status, het ondertekenen van een digitale petitie of het retweeten van een reactie kan door het wijdverspreide netwerk van social media een revolutie veroorzaken. Wereldwijd kunnen mensen zich samen sterk maken tegen patriarchale nonsens. Er is maar één persoon nodig die het durft op te nemen tegen de dominante ideeën over hoe het vrouwelijk lichaam eruit zou moeten zien, om ervoor te zorgen dat de rest van de digitale wereld de messen slijpt. Het mooie is dat grote bedrijven er steeds vaker naar luisteren.

Vorige week liet Topshop al weten dat ze geen gebruik meer zullen maken van hun belachelijke paspoppen. "We hebben jouw mening en feedback en die van andere klanten in overweging genomen," schreef de modeketen online. "We hebben besloten om niet langer paspoppen van dit model te bestellen." Ook Instagram ging gebukt onder de kritiek en heeft de #curvy weer gedeblokkeerd. Ook de online campagnes #droptheplus en #effyourbeautystandards blijven het huidige onrealistische schoonheidsideaal bekritiseren. Mocht je de volgende keer iets tegenkomen waardoor je het idee krijgt dat je je lichaam moet veranderen, weet je wat je te doen staat: tweet het, post het op Facebook of begin een online petitie. Wat je ook doet, het is tijd dat we de handen ineenslaan om een revolutie voor een positief zelfbeeld te beginnen.

Tagged:
Social Media
Topshop
Feminisme&
Activisme
#DropThePlus
Stefania Ferrario
curvy
Tess Holliday
positief zelfbeeld