stiekem zag de hiphopscene er in de jaren '80 zo uit

De intieme foto’s die Sophie Bramly van Fab 5 Freddy, Afrika Bambaataa en Run–D.M.C nam, lagen dertig jaar lang in een la. Daar zijn ze nu eindelijk uitgehaald. Herleef de hiphopvibe van de jaren tachtig.

door Alice Newell-Hanson
|
12 oktober 2015, 7:40am

Run-D.M.C. and DJ Kool Herc

In de jaren tachtig ontstond in de New Yorkse club Roxy en het Bronx River Center een nieuwe scene. Acts als Run-D.M.C, Afrika Bambaataa en Fab 5 Freddy leerden de stad wat hiphop is. De Franse fotojournaliste Sophie Bramly verhuisde in 1981 naar New York - ze was pas 21 - en legde alles vast, toen niemand anders dat deed.

D.St. in de metro

"Ik denk dat ik gewoon verwend was," zegt ze over de reden van haar verhuizing. "Ik werkte voor hoogstaande tijdschriften zoals Paris Match in Frankrijk, en ik realiseerde me niet wat voor een kostbare kans dat was. Ik wilde gewoon verandering." Na een paar maanden in de stad te hebben gewoond, zag ze de New York City Breakers tijdens een feest op Union Square - "die jongens stapten het podium op en begon op hun hoofden, schouders en ruggen te spinnen. Ik dacht alleen maar: wow! Wat is dit?" Op dat moment voelde ze zich, naar eigen zeggen, als Jeanne d'Arc: "Ik moest het fotograferen, niks anders deed er nog toe."

The Beastie Boys, Rick Rubin en Russell Simmons
The Bronx River Center

Afgelopen week werd bij Colette in Parijs haar nieuwe fotoboek Walk This Way gepresenteerd. Sophie, die na haar terugkeer in Frankrijk een hiphopshow op MTV Europe presenteerde (en de fantastische site secondesexe.com over vrouwelijke sexualiteit runt), sprak met i-D over het weerzien met haar foto's.

Had je direct door dat er iets belangrijks gaande was in New York? Wat voor energie hing er?
Ik denk niet dat ik het meteen doorhad. Ik denk sowieso niet dat mensen een nieuwe kunststroming direct in de gaten hebben, en inzien dat iets zo belangrijk gaat worden. Het had meer te maken met mijn instinct. De energie in New York destijds was gestoord. Het was niet alleen de muziek zelf, maar voor mij persoonlijk ook het feit dat het zo grensoverschrijdend was: de muziek werd op straat gemaakt door de buitenbeentjes. Het gaf me het gevoel dat ik ook een beetje een rebel was.

Futura en Keith Haring

Wat waren destijds de beste clubs om rond te hangen?
Ik ging regelmatig naar de Roxy, dan bleef ik van het begin tot het einde. Het was een enorme rolschaatsdisco in downtown Manhattan, die eens per week in een club veranderde. Daar kwamen hiphopliefhebbers uit alle omstreken naar toe. Het was wild, met geweldige dj's (Bambaataa, Red Alert, Jazzy Jay, D.St.) en live optredens. Het was de plek waar we het meest rondhingen. Verder ging ik minimaal ééns per jaar naar Bambaataa's Bronx River feesten, voornamelijk voor de evenementen van Zulu Nation.

Sheila, D.St.'s vriendinnetje

Mensen hadden toen zo'n uitgesproken stijl. Hoe belangrijk was het wat je droeg?
Hoe je eruitzag was van groot belang. Het was een vorm van sociale status. Iedereen had witte sneakers die brandschoon moesten zijn - het idee was dat je zo liet zien dat je rijk genoeg was om nieuwe schoenen te hebben. Ze waren voornamelijk van Adidas en Puma, net als de joggingbroeken en jassen. Volgens mij was het Dapper Dan die later met het geniale idee kwam om de stoffen van Gucci en Vuitton na te maken, om ze te gebruiken voor de kleding van de artiesten. Verder droeg iedereen enorm grote 14-karaats gouden kettingen, en hadden de meisjes gigantische oorbellen in.

D.St. met zijn iconische Cazal bril

Had hiphop invloed op de sociale situatie in de Bronx? Welke rol speelden deze artiesten binnen de gemeenschap?
Vanuit mijn oogpunt zou ik zeggen dat Bambaataa's idee om kinderen te vertellen dat ze elkaar niet moesten vermoorden - maar die energie in hun talent moesten stoppen, magische proporties aannam. De Zulu Nation heeft een groot aantal leden over de hele wereld, en iedereen hangt Bambaataa's ideeën nog steeds aan. Hij was naar mijn idee van grote invloed op kinderen, en hij zorgde ervoor dat ze betere opties hadden dan het criminele circuit in te gaan.

Futura

Werden vrouwen ook betrokken in de scene?
Er waren veel vrouwen in de clubs en op de feesten, maar er waren er maar weinig op het podium te zien. De meisjes van Double Dutch waren onderdeel van de scene, maar nooit echt op de voorgrond en zonder ooit echt beroemd te worden. Een meisje, Peaches, was een redelijk bekende danseres en was te zien in de film Beat Streat. Een andere, Pink, was een bekende graffiti-kunstenares en een hoofdpersonage in de cultfilm Wild Style. The Sequence was de coolste meidengroep, maar meisjes waren absoluut in de minderheid in deze scene.

Dat veel mannen ze enkel zagen als 'sisters' of 'hoes' heeft ook vast niet geholpen. Vrouwen voelden zich waarschijnlijk comfortabeler als ze er ergens tussenin zaten. Het kostte veel tijd voor vrouwen zoals Mary J. Blige, Salt n' Pepa, MC Lyte en anderen om hun eigen weg in te durven slaan.

Fab 5 Freddy

Hoe werden je foto's ontvangen toen je ze voor het eerst mee terug nam naar Europa?
In Europa werd er nooit echt onderscheid gemaakt op basis van huidskleur. Dus in plaats van op de foto's zwarte mensen iets interessants te zien doen, zagen ze hier gewoon een groep kinderen die leuke dingen deden, en die toevallig zwart waren. Dat was het verschil. Het was dan ook de voornaamste reden dat de hele scene eerst in Europa werd erkend, en later pas in Amerika. Ik zag het gebeuren: tijdschriften zoals The Face in Engeland, Actuel in Frankrijk en Wiener in Duitsland wilden maar al te graag foto's van de scene laten zien, zeker via iemand die ze kon helpen het beter te begrijpen. Na mijn archief meer dan dertig jaar te hebben bewaard in een la, ben ik nu gevoeliger voor de manier waarop mensen naar de foto's kijken. Eerst ging het allemaal om de sensatie, maar ik denk dat de mensen meer worden geraakt door de zachtaardigheid ervan.

G-Man van Crash Crew

Je hebt zo veel interessante dingen gedaan sinds de tijd waarin je deze foto's nam. Waar focus je nu op? En hoe voelt het om te foto's dertig jaar later in een boek te zien?
Ik heb nooit echt een carrièreplan gehad. In plaats daarvan trekken dingen mijn aandacht en word ik erin meegesleept. In de vroege jaren negentig draaide het voor mij allemaal om het internet, de afgelopen tien jaar om de seksualiteit van de vrouw, en nu gaat het me meer om transhumanisme. Na al die jaren kan ik eindelijk een soort patroon zien in wat ik doe: macht en intimiteit zijn mijn voornaamste onderwerpen.

Dit boek is heel belangrijk voor me omdat ik altijd al iets terug heb willen doen voor de hiphopgemeenschap. Ik moét hun eigen souvenirs en emoties uit die periode wel met ze delen, en ze herinneren aan de tijd waarin alles mogelijk was en we aan het begin stonden van iets dat zoveel levens zou veranderen.

'Walk This Way' is nu verkrijgbaar via Galerie 213.

Zephyr in de metro

Troy en D.St. in Troy's slaapkamer

Grandmaster Dee en Ahmed

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson
Fotografie Sophie Bramly

Tagged:
New York
HipHop
Run DMC
afrika bambaataa
Muziek
Fab 5 Freddy
Cultuur
sophie bramly