waarom hebben we nog genderspecifieke aanspreektitels nodig?

In het Verenigd Koninkrijk wordt Mx nu geaccepteerd als genderneutrale titel. Maar waarom bestaan genderspecifieke aanspreektitels nog?

door Francesca Dunn
|
02 juni 2015, 12:25pm

Als onderdeel van de maatschappij heb je ongetwijfeld de nodige registratieformulieren in moeten vullen. Bij elk formulier dat je in moet vullen, zul je ook je geslacht moeten aangeven. Voor mensen die zich niet comfortabel voelen bij de opties die hen gegeven worden (man of vrouw), kan dat als aanstootgevend opgevat worden. In het Verenigd Koninkrijk is onlangs aangekondigd dat Mx (je zegt mux of mix) officieel toegevoegd zal worden aan het belangrijkste Engelstalige woordenboek, The Oxford English Dictionary, als aanvulling op de genderspecifieke aanspreektitels Mr, Mrs en Miss. Ze hebben hiertoe besloten nadat veel banken, postkantoren en universiteiten deze aanspreektitel al hadden omarmd. Dit is een belangrijke stap in de goede richting, maar waarom laten we die genderspecifieke aanspreektitels niet in z'n geheel varen?

Terwijl op verschillende plekken in de wereld stappen worden gezet om meer genderneutrale opties te bieden, blijft het in Nederland angstvallig stil. Wat moet je doen als je geen mogelijkheid ziet om je te identificeren met met het mannelijk of vrouwelijk geslacht? Het moet geen fijn gevoel zijn als je ergens een geslacht moet invullen waartoe je niet behoort.

Omdat onze maatschappij steeds liberaler wordt, voelen steeds meer mensen zich genoeg op hun gemak om te praten over hun eigen ervaringen en opvattingen over het genderqueer zijn (een overkoepelende term voor mensen die zich niet met het mannelijke of vrouwelijk geslacht kunnen identificeren). In een interview met het Britse tijdschrift Out ageerde zangeres Miley Cyrus bijvoorbeeld fel tegen de verstikkende beperkingen van gendernormen. "Ik ben het niet eens met mensen die vinden dat er specifieke dingen zijn die alleen bij een jongen of een meisje horen", vertelde ze. "Ik vind het niet vervelend om een meisje te zijn, maar ik haat het hokje waar ik telkens in gestopt wordt."

Ook zangeres Grimes deelde haar frustraties: "Ik voel me het meest comfortabel in een genderneutrale omgeving, dus ik hoef niet zo nodig met een genderspecifieke aanspreekvorm worden benaderd", antwoordde de zangers op een tweet van een fan met de vraag hoe ze het liefst aangesproken wil worden. "Ik heb niet zozeer een voorkeur, maar ik zou willen dat ik niet steeds als vrouw gecategoriseerd werd. De meeste stukken die over me geschreven worden, gaat voornamelijk over mijn geslacht. Het geeft me een ongemakkelijk gevoel."

Nu Mx officieel is opgenomen in de Oxford English Dictionary, lijkt het tij eindelijk te keren. Jonathan Dent, assistent-redacteur van het Britse woordenboek, vindt de opname van deze neutrale aanspreektitel een goed voorbeeld van hoe de Engelse taal zich kan aanpassen aan de behoeftes van de gebruikers. "Mensen gebruiken taal op een manier die voor hen geschikt is, in plaats van dat ze de taal laten dicteren hoe ze zichzelf moeten identificeren." Deze uitbreiding van de taal is een product van onze progressieve maatschappij, denk maar aan de 58 verschillende genderopties die je op Facebook kan invullen. Maar ook het grote succes van de documentaire Transgender Kids van Louis Theroux en de enorme steun die Caitlyn Jenner kreeg na haar coming-out als transvrouw.

Het is interessant om te zien dat veel mensen die zich wel identificeren met één van de twee geslachten, dat niet meer invullen als dat niet hoeft. Want wat maakt het uit? Waar wordt deze informatie voor gebruikt? Behoort ons geslacht tot de cruciale informatie bij het openen van een nieuwe bankrekening of het inschrijven bij een universiteit? Of worden onze levens helemaal uitgepluisd en geanalyseerd in tabellen en grafieken om te kijken of wij aan de norm voldoen?

Het is heel begrijpelijk dat mensen het niet relevant vinden om deze informatie te delen. Mensen met sterke egalitaire opvattingen hebben titels overigens al een hele tijd geleden in de ban gedaan. In communistische regimes en en tijdens de Franse revolutie sprak men elkaar bijvoorbeeld al aan met 'burger' of 'kameraad'.

Wat je motivatie ook is, de acceptatie van genderneutrale aanspreekvormen als Mx is ongetwijfeld een positieve ontwikkeling. Hopelijk zorgt dit er op de lange termijn voor dat we helemaal geen genderspecifieke titels meer nodig hebben. Bovendien, zou een neutrale en egalitaire manier van aanspreken niet helpen bij het tegengaan van genderongelijkheid? Dat probleem blijft ons, ondanks onze progressieve manier van denken, nog steeds achtervolgen. Zou het niet perfect zijn als gender zo onbelangrijk wordt dat bepaalde verwachtingen en stereotypen verleden tijd zijn? We hoeven onszelf dan nooit meer formeel te identificeren als man, of als vrouw. In het Verenigd Koninkrijk zijn ze al op de goede weg. Laten we hopen dat Nederland snel volgt. Want het is dan misschien een kleine stap voor de meesten onder ons; het is een grote stap in de richting van gelijkwaardigheid.

Credits


Tekst Francesca Dunn